Nieuws Thuiszorg

Zorginspecteurs staan bloot aan geweld en intimidatie

FOTO ROBIN UTRECHT Beeld Nederlandse Freelancers

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt niet precies bij hoe vaak de politie moet assisteren bij een bezoek aan een thuiszorgbedrijf, maar de hoofdinspecteur ziet wel meer (verbaal) geweld en intimidatie.

Inspecteurs van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) hebben vaker te maken met intimidatie en bedreigingen als zij thuiszorgbedrijven bezoeken. “Van tevoren vragen we de politie wel eens om stand-by te staan als we vermoeden dat het grimmig kan worden”, laat de IGJ weten. “Als er daadwerkelijk sprake is van bedreigingen of geweld, doen we aangifte bij de politie.”

Naar aanleiding van berichtgeving van Trouw en ‘Follow The Money’ over misstanden bij thuiszorgorganisatie PrivaZorg (die niets met de bedreigingen te maken heeft) en het gebrek aan toezicht daarop, zegt hoofdinspecteur Korrie Louwes van de IGJ dat zij de thuiszorg de laatste jaren heeft zien veranderen.

Louwes ziet meer ‘mensen die niet de thuiszorg in gaan om echt zorg te verlenen, maar alleen om zoveel mogelijk geld te verdienen’. Onder hen ook fraudeurs. Het Informatie Knooppunt Zorgfraude, waarin IGJ onder meer samenwerkt met politie, FIOD en Openbaar Ministerie, zei vorige maand al dat steeds meer criminelen op de zorgmiljarden afkomen. De bedreigingen illustreren deze tendens.

De hoofdinspecteur heeft diverse zorgbedrijven op de korrel. Ze zegt niet welke, geeft wel aan dat enkele bedrijven op de lijst staan van de 97 thuiszorginstellingen die Follow The Money, journalistiek onderzoeksbureau Pointer en KNO/NCRV eerder publiceerden. Dat zijn bedrijven die onverklaarbaar hoge winsten halen.

Toezicht houden op de zorgsector is de afgelopen jaren niet makkelijker geworden, zegt Louwes. Dat heeft onder meer te maken met de kleine zorgbedrijfjes die opkomen zonder dat de IGJ daar weet van heeft. Ze heeft vooral bedenkingen bij sommige bedrijven die een mix aanbieden van tijdelijke thuishulp en langdurige zorg. Die krijgen geld van de rijksoverheid, gemeenten en verzekeraars. De bedragen kunnen dan snel oplopen.

Een probleem bij het toezicht is dat iedereen een zorgbedrijf kan oprichten, zonder dat de inspectie daar weet van heeft. In de Tweede Kamer ligt een wetsvoorstel voor een meldplicht voor nieuwe zorgbedrijven. Dan weet de IGJ in elk geval wie er nieuw bij zijn gekomen en op wie ze toezicht moet houden.

Wat ook helpt zijn meldingen van burgers of vanuit organisaties, stelt Louwes. Dat laatste gebeurde bij Priva­zorg, een bedrijf met een voorliefde voor kerstbomen, zoals de wirwar aan vennootschappen en stichtingen heet, die bedrijven kunnen gebruiken om geld aan toezicht te onttrekken.

Speurneus

Privazorg is allerminst de enige met een kerstboom. Die soms best nuttig kan zijn, benadrukt Louwes, zolang maar transparant is waar de gelden naartoe gaan. Als zo’n constructie stinkt, slaat de IGJ volgens haar sneller aan. Dat komt mede omdat er sinds deze zomer een ander soort speurneus bij de inspectie rondloopt.

“We hebben sinds kort een programmateam dat kijkt naar integere bedrijfsvoering. De aanleiding waren de misstanden bij PrivaZorg en eerder Alliade (een thuiszorgbedrijf dat is aangeklaagd wegens fraude, red.). Dat was een reden om scherper te zijn, te onderzoeken wanneer de eerste tekenen van misstanden zichtbaar zijn.

De inspecteurs van de IGJ krijgen intern een opleiding om beter te kijken naar goed bestuur. Wie zitten er in de directie, hoe zit het met onafhankelijkheid van de raad van commissarissen? Hoe lopen de geldstromen en hoe zit het met franchiseconstructies?”

Dat is complexe kost voor inspecteurs die gewend zijn naar de kwaliteit van de zorg te kijken. Daarom werft de IGJ sinds kort ook accountants. Die beroepsgroep speelt een belangrijke rol bij de transparantie van geldstromen. Overigens is dat niet altijd een positieve, zo is onder meer uit de affaire Privazorg gebleken.

De hoofdinspecteur is sinds deze zomer in gesprek met accountants. Ze sprak al met diverse accountancybureaus over de vraag hoe zij aankijken tegen de eigen beroepsgroep, tegen de ‘bijzondere gedragingen’ van collega’s. In die gesprekken hoorde Louwes dat het rapport over Privazorg waarin ook de rol van de huisaccountant wordt besproken invloed heeft. De naam van de accountant stond niet in het rapport, maar de goede lezer weet dat het over Grant Thornton gaat.  

Trouw en Follow The Money spraken met hoofdinspecteur Louwes vanwege de kwestie Privazorg. Na een gezamenlijk onderzoek bleek dat allerlei toezichthoudende instanties niet thuis gaven toen er vermoedens van misstanden waren. Met de bedreigingen heeft Privazorg overigens niets te maken.

Lees ook:

Overheid wist van financiële misstanden bij thuiszorgorganisatie Privazorg - maar deed niets

Dat er misstanden bij thuiszorgorganisatie Privazorg waren, was al bekend. Het is allemaal nog erger dan gedacht, blijkt uit onderzoek van Trouw en Follow The Money, en het had voorkomen kunnen worden. De overheid wist ervan.

Zorgfraudeurs hebben vaak al een strafblad

Het knooppunt Zorgfraude vraagt zich af of bestuurders die al een strafblad hebben wel een zorgbedrijf mogen starten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden