Zorg

Ziekteverzuim in de zorg steeg vorig jaar al naar ‘alarmerende hoogtes’

Een zorgmedewerker aan het werk in verzorgingshuis Nieuw Rijsenburgh, waar coronapatienten worden verzorgd.Beeld ANP

In de jaarlijkse analyse van jaarcijfers ziet accountantskantoor EY dat de financiële positie van zorgorganisaties onder druk komt te staan.

Het verzuim onder zorgpersoneel is tot recordhoogte gestegen. De voornaamste oorzaak is de werkdruk, en dan gaat het nog niet eens over het verzuim in dit jaar, maar over 2019, het jaar voordat corona zo zwaar drukte op de zorg. “Het zijn alarmerende hoogtes”, zegt Ralph Poulssen, specialist financieringen en investeringen in de zorg bij EY dat dinsdag de jaarlijkse analyse van jaarrekeningen in de zorg uitbrengt. “Dit is nu al het zoveelste jaar dat het verzuim stijgt.”

Het verzuim steeg van 5,9 procent naar 6,2 procent. Dat is op allerlei manieren nadelig voor zorginstellingen. Onder meer omdat ander personeel het werk moet doen van de medewerkers die uitvallen. Die medewerkers komen deels van buiten. Dat is volgens Poulssen geen structurele oplossing, onder meer omdat personeel van buiten duurder is.

Daarom vindt hij het positief dat de zorginstellingen vorig jaar niet meer extern personeel hebben ingehuurd dan in 2018. Daarmee lijkt er een einde te komen aan de jarenlange trend van meer en meer zzp’ers en uitzendkrachten. Maar het werk moet natuurlijk wel gedaan worden. Waarschijnlijk heeft het vaste personeel de gaten in de roosters opgevuld.

De zorg teert in op financiële buffers

Om de problemen met verzuim op te lossen, adviseert EY de deeltijdcontracten uit te breiden. Medewerkers willen dat ook wel, maar in de praktijk blijkt dat toch niet altijd zo makkelijk, bijvoorbeeld omdat werktijden niet goed aansluiten. Uitwisselen van personeel binnen een regionale samenwerking kan volgens EY eveneens bijdragen aan oplossen van het verzuimprobleem.

Het hoge ziekteverzuim beïnvloedt ook de rendementen die zorginstellingen maken. Die rendementen zijn gemiddeld gedaald van 1,55 procent naar 1,46 procent. Dat is volgens EY waarschijnlijk onvoldoende om de financiële klap van het coronajaar 2020 op te vangen. Daarmee bedoelt EY niet dat er volgend jaar direct op grote schaal verpleeghuizen, GGZ-instellingen en ziekenhuizen omvallen. De dalende rendementen laten zien dat de zorg inteert op de financiële buffers. Dat is niet jarenlang vol te houden.

Wat EY de meeste zorgen baart, is dat instellingen minder geld in kas hebben om bijvoorbeeld de salarissen te betalen. Meestal wordt een zogeheten liquiditeit aangehouden waarbij een organisatie twee tot drie maanden de personeelskosten kan betalen. De kans bestaat dat in 2021 voor minder dan een maand aan loonkosten beschikbaar is. In het slechtste scenario heeft in 2021 bijna de helft van de zorginstellingen onvoldoende geld in kas. Zij zullen dan naar de bank moeten om extra geld te lenen, wat weer tot rentekosten leidt.

Lees ook:

Rutte wil nu geen extra loon voor de zorg

Een salarisverhoging voor het zorgpersoneel houdt het kabinet af, al blijft de druk om een extra gebaar bestaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden