Ziekenhuisstaking

Ziekenhuizen geven niet toe: We kunnen beter gezamenlijk demonstreren in Den Haag

Ad Melkert, bestuursvoorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen: ‘We moeten voorkomen dat door hogere lonen ziekenhuizen in de rode cijfers belanden’. Beeld BSR Agency

Personeel van ziekenhuizen komt woensdag in actie tijdens een landelijke stakingsdag. Ze willen meer geld, dat er niet is. 

Ad Melkert begrijpt best dat verpleegkundigen opkomen voor hun vak, dat ze iets willen doen aan de werkdruk. Ook de roep om hogere lonen begrijpt de bestuursvoorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) best. Maar voor de aankomende landelijke staking heeft hij minder begrip. “Als het gaat over de cao kunnen we beter gezamenlijk gaan demonstreren in Den Haag dan dat we elkaar toespreken in Utrecht, zoals deze week het plan is.”

Met zijn opmerking over Den Haag doelt Melkert op de bron van de ziekenhuisfinanciering. Die bron zijn de Nederlanders zelf, via de overheid. “Het geld is niet van de ziekenhuisbesturen”, zegt Melkert. “Het is van ons allemaal en wordt beschikbaar gesteld via belastingen en premiebetalingen die door de overheid worden vastgesteld. Als we met zijn allen als samenleving willen dat de verpleegkundigen beter worden betaald, iets wat ook werkgevers willen, dan zal het geld ergens anders vandaan moeten komen.”

Uitstel van operaties

Dat er onvrede is onder 200.000 medewerkers in de ziekenhuizen, zal bezoekers van ziekenhuizen niet zijn ontgaan. In menig ontvangsthal hangen witte doeken met leuzen over meer loon en minder werkdruk. Komende woensdag gaan de doeken mee naar de demonstratie en zal het stil zijn in de ziekenhuizen. Wie op de planning stond voor een nieuwe knie of een staaroperatie, is afgebeld. Alleen spoedeisende hulp gaat nog door.

Zowel vakbonden als ziekenhuizen hebben het idee dat een akkoord dichtbij is. Het hangt nog op de loonsverhoging voor dit jaar. De bonden willen een structurele verhoging van 3,5 procent, de werkgevers willen niet verder gaan dan een eenmalige uitkering van duizend euro bruto. Want een structurele verhoging werkt ook in de volgende jaren door en geld daarvoor ontbreekt, stellen de ziekenhuizen.

Sowieso staan ziekenhuizen al voor een zware opgave. De kostenstijging moet in 2022 naar nul procent. Dat is afgesproken in het zogeheten hoofdlijnenakkoord, terwijl de vraag naar zorg groeit en er met medicijnen, hulpmiddelen en ingrepen steeds meer mogelijk is.

In de markt stijgen lonen minder

Toch is dat hoofdlijnenakkoord niet het probleem, zegt Melkert. “De financiële onderbouwing van het hoofdlijnenakkoord is dat wel. Het akkoord gaat er vanuit dat de lonen in de ziekenhuizen de lonen van de markt volgen. Die loonstijging ligt gemiddeld op 2,74 procent. Alles wat je meer aanbiedt dan de markt, betekent extra geld ten opzichte van het bedrag dat we hebben meegekregen.”

De bonden vragen naast de 3,5 procent voor dit jaar 5 procent voor 2020 en 2021. De werkgevers bieden 4 procent. De rekensom die daaruit volgt is dat de overheid 650 miljoen euro beschikbaar heeft gesteld voor verhoging van lonen. De ziekenhuizen gaan al verder. Hun bod heeft een waarde van 750 miljoen euro. Zij betalen dus 100 miljoen uit eigen zak. Het voorstel van de bonden telt op tot een bedrag van 950 miljoen euro. Het verschil, 200 miljoen euro, is het bedrag dat Melkert in september noemde toen hij de hulp inriep van het kabinet om bij te passen.

Intussen heeft de NVZ een brief geschreven aan de bonden waarin zij voorstellen gezamenlijk een bemiddelaar aan te wijzen. Dat voorstel wezen de bonden vrijdagmiddag af. Toch is het volgens Melkert zeker mogelijk een brug te slaan tussen betere arbeidsvoorwaarden voor verpleegkundigen en de financiën van de ziekenhuizen.

Zwakke ziekenhuizen

Die mogelijkheden zijn niet voor elk ziekenhuis gelijk. Vorige maand presenteerden accountants van BDO hun jaarlijkse onderzoek naar jaarcijfers van ziekenhuizen. Het gaat weliswaar beter dan vorig jaar, maar nog altijd dreigt er gevaar voor 17 procent van de ziekenhuizen.

“Wij gaan tot de uiterste rand”, zegt Melkert. “We moeten voorkomen dat door hogere lonen ziekenhuizen in de rode cijfers belanden en de deuren moeten sluiten of personeel moet ontslaan. Dan krijg je alleen maar meer werkdruk. Al zijn de marges krap, we zijn niet uitgepraat.”

Lees ook:

Ziekenhuizen weten niet hoe ze loonsverhoging moeten betalen

Opnieuw gaan de komende week ziekenhuismedewerkers staken voor een betere cao. Een akkoord is dichtbij, zeggen vakbonden. De ziekenhuizen zien dat anders.

‘De boeren worden wel gehoord, het ziekenhuispersoneel niet’

In het ziekenhuis in Alkmaar werkte het personeel gisteren opnieuw volgens een zondagsrooster. Inzet: een betere cao. Ook elders in het land neemt de actiebereidheid toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden