Ziekenhuiszorg

Zeker 68 patiënten in Tilburgs ziekenhuis kregen complicaties door uitstel van zorg

Verpleegkundigen op een covid-afdeling van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg. Beeld ANP
Verpleegkundigen op een covid-afdeling van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg.Beeld ANP

Zorg die vanwege corona door patiënten of artsen werd uitgesteld, leverde complicaties op bij minstens 68 patiënten van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis. Zeven patiënten zijn overleden. Waarschijnlijk is dat maar het topje van de ijsberg.

Bij het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg en Waalwijk hebben sinds het begin van de covidpandemie zeker 68 patiënten complicaties gekregen door uitgestelde zorg – zeven van hen zijn overleden. Dat blijkt volgens Edo Arnoldus, voorzitter van de medische staf, uit een interne registratie van het ziekenhuis. In ongeveer de helft van de gevallen gaat het om patiënten met kanker.

Het is voor het eerst dat een ziekenhuis bekendmaakt hoeveel patiënten schade ondervonden door uitstel. Hoeveel zorg landelijk is uitgesteld is wel ongeveer bekend, maar de precieze gevolgen daarvan voor patiënten niet. In het Elisabeth-TweeSteden maakten artsen een notitie in het elektronische patiëntendossier als zij complicaties zagen die naar hun inschatting werden veroorzaakt door uitstel van zorg.

Andere grote ziekenhuizen houden schade door zorguitstel niet op deze manier bij, blijkt uit een rondgang. Kwaliteitsinstituut Dica werkt met chirurgen aan een landelijke inventarisatie.

Niet alle complicaties geregistreerd

Volgens Arnoldus is het verband tussen complicatie en uitstel niet altijd duidelijk. Mede daarom hebben artsen waarschijnlijk niet alle complicaties door uitstel geregistreerd. Arnoldus denkt dat het cijfer van 68 slechts ‘het topje van de ijsberg’ is. Naast de groep patiënten met kanker, gaat het onder andere om patiënten met hart- en vaatziekten, nekhernia’s en ernstige oogziekten.

In ongeveer de helft van de gevallen was het volgens Arnoldus het ziekenhuis dat een behandeling of diagnose uitstelde. Een vijfde van de betrokken patiënten trok zelf later aan de bel, en nog eens een vijfde werd later doorverwezen door de huisarts.

Geen kaakontsteking, maar kanker

Arnoldus geeft het voorbeeld van een 60-jarige vrouw. Haar tandarts stelde in februari vorig jaar de behandeling uit van wat een ontsteking aan de bovenkaak leek. Toen ze in mei alsnog terechtkon, bleek dat ze kanker had. Ze werd in het ziekenhuis geopereerd, maar had al uitzaaiingen en overleed later.

Een 80-jarige vrouw met bloed in de ontlasting kreeg eind februari een verwijzing voor een kijkonderzoek in het ziekenhuis. Dat onderzoek werd door het ziekenhuis uitgesteld tot juni. Zij bleek een darmtumor te hebben die was uitgegroeid naar de blaas. Haar conditie was te slecht om nog te behandelen. Ook zij overleed.

Kankeroperaties vonden in het Elisbeth-Tweesteden Ziekenhuis vorig jaar wel altijd plaats binnen de zes weken die daarvoor meestal geldt als norm, stelt Arnoldus. Binnen die termijn moesten operaties wel worden uitgesteld. Ook kwamen diagnoses soms later, omdat het ziekenhuis onderzoek uitstelde of doordat de patiënt pas laat aan de bel trok. “Ik hoor nog steeds dat mensen het ziekenhuis mijden vanwege Covid”, zegt de neuroloog.

Het aantal amputaties is toegenomen

Het Amphia Ziekenhuis meldde afgelopen zomer al een toename van het aantal amputaties, waarschijnlijk doordat patiënten later hulp zochten. Die toename was gebaseerd op negentien patiënten die in de maanden maart en april problemen aan hun voet hadden. In acht gevallen leidde dat tot amputatie.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft geen cijfers over het aantal patiënten dat complicaties kreeg door uitgestelde zorg. Wel ziet de NZa de laatste maanden een toename van het aantal urgente ingrepen in ziekenhuizen. Volgens een woordvoerder komt dat waarschijnlijk door zorg die eerder is uitgesteld en inmiddels urgent is geworden.

Volgens de Nederlandse Verenigingen voor Anesthesiologie en Heelkunde zijn vorig jaar in totaal ten minste 100.000 noodzakelijke, niet-spoedeisende operaties uitgesteld.

Huisartsen verwijzen minder door naar het ziekenhuis

Daarnaast hebben huisartsen minder naar het ziekenhuis doorverwezen. Volgens de NZa zijn er sinds het begin van de pandemie ongeveer 1,4 miljoen verwijzingen minder geweest dan onder normale omstandigheden zou zijn verwacht. Een deel van die patiënten heeft geen zorg meer nodig, omdat hun probleem inmiddels is opgelost. Een ander deel moet later worden ingehaald, wanneer hun klachten mogelijk verergerd zijn.

Tijdens de eerste golf lag ook het bevolkingsonderzoek naar onder andere borst- en darmkanker stil. Volgens het Integraal Kankercentrum Nederland zijn mede daardoor in 2020 3 procent minder kankerdiagnoses gesteld.

Lees ook:

‘Reserveer ruimte voor reguliere zorg, desnoods ten koste van covid-patiënten’

Bij een derde coronagolf moet er in het ziekenhuis meer ruimte blijven voor reguliere zorg, zeggen steeds meer artsen. Ook chirurg Schelto Kruijff pleit daarvoor.

Kritieke patiënt is steeds vaker de dupe van coronadrukte

De kritieke zorg voor bijvoorbeeld kankerpatiënten had overeind moeten blijven. Maar de ziekenhuizen zijn zo overbelast, dat dat vaak niet meer lukt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden