ReactieRed Team

‘We hadden eerder moeten ingrijpen’

Amrish Baidjoe, veldepidemioloog bij het Rode Kruis en oprichter van het zogeheten Red Team.Beeld Jean-Pierre Jans

Is de ernst van de coronacrisis nu te vergelijken met de toestand in maart? ‘Ja, maar dit keer zagen we het aankomen’, zegt Amrish Baidjoe van het Red Team.

Zeven maanden geleden ging Nederland in een paar stappen in een lockdown. Was op 9 maart het advies nog slechts om geen handen meer te schudden, drie dagen later werd iedereen dringend verzocht thuis te werken. Evenementen werden afgelast, met klachten moest je thuisblijven. Weer drie dagen later, zondag 15 maart, ging alles op slot: restaurants, cafés, sportclubs en ook scholen. De dag erna sprak de premier het land rechtstreeks via de tv toe.

De situatie was er ook naar. De ziekenhuizen en ic’s stroomden vol, het aantal besmettingen nam exponentieel toe. De lockdown kwam nog maar het op tijd, was achteraf de constatering. De aantallen verdubbelden elke vier à vijf dagen. Op de dag dat Rutte zijn toespraak hield, belandden 43 mensen in het ziekenhuis. Begin april bereikte de toestroom een piek van ruim zevenhonderd patiënten per dag. Als de maatregelen een week later waren ingegaan, hadden de ziekenhuizen vele duizenden patiënten extra te verwerken gekregen.

Zo erg is het nu niet, klinkt het van vele kanten. Wie de grafiek van de ziekenhuisopnames vanaf het begin van de pandemie bekijkt, ziet de cijfers nu minder snel oplopen dan in het voorjaar. Het reproductiegetal, dat aangeeft hoe snel het virus om zich heen grijpt, is nu ook lager dan toen: 1,27 volgens de laatste berekeningen, tegen ongeveer 2 vóór de lockdown. Maar met 1144 opnames in de afgelopen week zijn we de aantallen rond 16 maart allang voorbij. En met dit reproductiegetal verdubbelen de cijfers altijd nog elke twee weken.

Beeld Louman & Friso

Ook het aantal besmettingen torent nu boven de waardes van maart uit. Maar dat zegt niet veel. Toen werden alleen patiënten en zorgmedewerkers getest, nu – in principe – iedereen met klachten.

Niet meer te blussen

De ziekenhuisopnames lijken een zinniger vergelijking mogelijk te maken, maar ook dat is de vraag, zegt Amrish Baidjoe van het Red Team, een club onafhankelijke deskundigen die het kabinet scherp wil houden. “Begin maart hadden we geen zicht op het virus. Het kwam via de wintersport binnen, kon zich met carnaval ongezien verspreiden en leek toen, uit het niets, te exploderen. Nu hebben we al een paar maanden te maken met brandhaarden die op een gegeven moment niet meer te blussen bleken. We zagen het aankomen.”

Twee weken lang staarde iedereen zich blind op de nieuwe besmettingen. Was er een afvlakking te bespeuren? Zakte het reproductiegetal onder de 1? Ook die cijfers onderschatten vermoedelijk de werkelijkheid, zegt Baidjoe. “Door de beperkte testcapaciteit en het haperende contactonderzoek hebben we besmettingen gemist of pas later gezien. Wat dat betreft voeren we nog steeds in de mist.”

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge voorafgaand aan een toelichting op de aanscherping van de coronamaatregelen.Beeld ANP

Toch hadden we volgens hem kunnen zien dat de maatregelen van 29 september nauwelijks effect hadden. “De mobiliteitscijfers gaven een correcter beeld. Terwijl die in maart drastisch verminderde, hebben de mensen de afgelopen twee weken hun verkeersgedrag nauwelijks aangepast. Het woon-werkverkeer, het ov-gebruik, het dataverkeer – het bleef allemaal nagenoeg gelijk. Logisch, door het zwalkende beleid zagen mensen het nut van de maatregelen niet meer in.”

We hadden veel eerder moeten ingrijpen, vindt hij. “We trekken pas aan de rem nu we in die mist ineens een muur zien opdoemen. Een maand geleden hadden we nog rustig kunnen afremmen, hadden we met slimme, gerichte maatregelen kunnen bijsturen. Nu zijn de cijfers zo hoog opgelopen, nu rest alleen een noodgreep. Een flinke klap met de hamer om het virus er weer onder te krijgen.”

Lees ook:

Bang voor een tweede lockdown

De somberheid slaat toe met de strengere maatregelen: ‘Hoelang nog?’

Het Red Team: ongewild boegbeeld in het coronadebat

Ineens is daar de doorbraak van het Red Team, een club onafhankelijke deskundigen die het kabinet scherp moet houden. Veldepidemioloog Amrish Baidjoe is medeoprichter van het Red Team. ‘Wij zijn geen OMT.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden