ConsultJeuk

Wat kun je doen tegen een jeukende huid als de winter zijn intrede doet?

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Als het buiten koud en guur is, reageert bij veel mensen de huid met de nodige irritatie en jeuk. Is dat te voorkomen?

Cindy Cloin

Een 60-jarige man kan er zo’n beetje de klok op gelijk zetten. Zodra de wintertijd is ingegaan, wordt hij maandenlang getergd door jeuk. Met name op zijn rug, maar ook op zijn hoofd, handen en benen. De laatste jaren zijn de klachten erger geworden en is zijn huid soms ook wat rood en geschilferd. Het heeft vast te maken met de winterse kou, denkt hijzelf. “Het Hollandse weer kan ik natuurlijk niet veranderen, maar kan ik iets doen om de jeuk te verminderen of misschien zelfs te voorkomen?”

Jeuk tijdens de wintermaanden komt vooral voor bij mensen die al een gevoelige huid hebben. Daarnaast geldt vaak hoe ouder mensen zijn, hoe erger de jeuk wordt. Het fenomeen heeft zelfs een naam: winterjeuk.

Centrale verwarming

“Veel mensen denken dat de jeuk ontstaat door de kou, maar dat is niet de primaire oorzaak”, vertelt Christiaan Bakker, dermatoloog in ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten. “De grootste boosdoener is de centrale verwarming en de daarmee samenhangende lagere luchtvochtigheid thuis of op het werk. Die droge lucht droogt namelijk je huid uit. Bij ouderen of mensen met een gevoelige huid, blijft de talgproductie achter die zorgt voor een goede balans in je huid. Ontstekingscellen reageren op die disbalans door stofjes los te laten en die veroorzaken vervolgens jeuk.”

Na een strandwandeling tijdens een gure winterdag lekker bij de kachel kruipen, verergert de problemen. Omdat dit extra stress oplevert voor de huid die de temperatuur van het lichaam probeert te regelen.

Ruw en gebarsten

En dus zien dermatologen elk jaar met het dalen van de temperaturen het aantal mensen met huidklachten toenemen. Bij sommige mensen zijn de klachten dusdanig ernstig dat ze bij een arts terechtkomen, omdat er eczeem ontstaat doordat het afweersysteem de stoornis aan de opperhuid wil herstellen. Hun huid raakt zwaar geïrriteerd. “Ik zie mensen op mijn poli die een huid hebben als een schilderij dat nodig gerestaureerd moet worden, helemaal ruw en gebarsten”, zegt Bakker.

Voor de meeste mensen is de jeuk een vervelende bijkomstigheid, maar zij hoeven hiervoor niet naar een arts. Wil de man zelf iets doen, kan hij het beste al vroeg tijdens het stookseizoen maatregelen nemen voordat de jeuk op komt zetten. “Je kunt uitdroging voorkomen door zo veel mogelijk vocht en warmte te vermijden.”, zegt Bakker. Zet dus de verwarming een graadje lager – ook goed voor de energierekening – en beperk douchen of badderen. Bakker: “Hoe langer, hoe vaker, hoe warmer je doucht, hoe ongunstiger het effect op de huid. Dus douche slechts om de paar dagen, kort en koud. En gebruik niet te veel zeep, want daarmee was je het vetlaagje op je huid weg.”

Niet krabben

Mocht de man hier geen trek in hebben, kan hij ook proberen de jeuk in de kiem te smoren. “Makkelijk gezegd, maar heel moeilijk om te doen: niet krabben. Want door te krabben vererger je het probleem en raakt de huid nog meer geïrriteerd”, zegt Bakker. “Beter kun je een zalf smeren, elke keer als het begint te jeuken.”

Een zalf helpt beter dan een crème of bodylotion, omdat deze vetter is en minder water bevat. Bij hardnekkige jeuk en een huid die geparfumeerde zalfjes niet verdraagt, kan een speciale zalf op doktersrecept soelaas bieden. Met dit kunstmatige vetlaagje van een zalf, kan de vochtbalans van de huid in de meeste gevallen worden hersteld en de jeuk (en het krabben dat de jeuk in stand houdt) dus worden bestreden.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden