Het ConsultHuissteekmuggen

Waarom moet die mug nou altijd mij hebben?

Het is een kwestie van lichaamsgeur en uitademingsstoffen, weten insectenkenners. ‘Uitstoot’ waaraan je als aanstaande muggenbult-beoogde zelf helemaal niets kunt doen en die je ook niet kunt beïnvloeden, maar waar sommige vrouwtjesmuggen helemaal wild van worden. Ze moeten en zullen bij de drager­­ van die ‘lekkere luchten’ wat eiwitrijk­­ bloed aftappen om hun eitjes in goede conditie te krijgen. Zodat die een gezonde nieuwe generatie huissteekmuggen voortbrengen.

“Nee, het heeft weinig met onze zeep of parfum te maken waar de mug op afkomt”, antwoordt universitair hoofddocent entomologie Sander Koenraadt van de Wageningen Universiteit op een vraag van een lezer. “Evenmin­­ met wat iemand gegeten of gedronken heeft, bijvoorbeeld zoete wijn. Je bent aantrekkelijk voor de mug of je bent ’t niet, en ook dat kan per insect verschillen. Elke mug heeft haar eigen voorkeur.”

Van de duizenden muggensoorten die wereldwijd rondzoemen komen er in Nederland zo’n veertig soorten steekmuggen voor, waarvan er enkelen een voorkeur hebben voor zoogdieren, zoals de mens: de Culex pipiens en de Culex molestus. Overigens is de ergerlijk zoemende mug in de nacht altijd een vrouwtje dat bezig is met het nageslacht nadat ze is bevrucht en haar eitjes zich ontwikkelen.

Tijdens onze nachtrust, althans de momenten of uren in slaap, komt de mug af op de lucht die wij uitademen en die een tijdje als een ‘luchtbel’ om ons heen blijft zweven. Daarin zitten tal van vluchtige stoffen zoals ammoniak, CO2 (koolstofdioxide) en verschillende vetzuren. “Onze uitademlucht bevat wel driehonderd verschillende­­ stofjes”, zegt Koenraadt, “waarvan er vijf of tien in zitten waar de mug zich toe aangetrokken voelt. De mug ruikt die geuren met de rafelige sprieten op haar kop, dat zijn de antennes die functioneren als neus.”

Interessant vindt Sander Koenraadt in dit verband ook de opmerking van een Trouw-lezer, die ons schreef dat “toen hij enige jaren geleden middenin de zomer met chemostoffen werd behandeld voor een vorm van kanker, de muggen hem niet hinderden of beten, terwijl zijn partner onder de muggenbeten zat”. “Of chemo muggen tegenhoudt? Het zou kunnen, maar voor zover ik weet is daar nog nooit onderzoek naar gedaan.”

Wel blijkt het slikken van antihistaminica-tabletjes die een allergische reactie kunnen onderdrukken, indirect te werken tegen muggenbulten.

“Als een mug bijt, dan spuit zij wat speeksel onder de huid van haar gastheer om diens bloed minder snel te laten stollen, zodat zij veel kan wegslobberen”, vertelt Koenraadt. “Onze afweer reageert op dat lichaamsvreemde speeksel met een zwelling die jeukt en die wij ‘muggenbult’ noemen. Met een antihistaminicum blijft die zwelling uit.”

De regenbuien van deze week hebben alvast de kraamkamers in gereedheid gebracht voor de tweede generatie muggen. Bij het huis van de Wageningse entomoloog is in het regenafvoerputje onder de buitenkraan wat water blijven staan. Daarin zag Sander Koenraadt al de eerste muggenlarven wriemelen.

“Ze zijn ontstaan met behulp van ons bloed, omdat wij aantrekkelijk waren voor hun moeders. Die zogen twee tot drie keer hun eigen lichaamsgewicht aan bloed op, rustten een paar dagen­­ uit, een periode waarin de eitjes konden rijpen, en legden het bootvormige pakketje van honderd tot tweehonderd eitjes vervolgens in met water gevulde bakjes, emmers en het waterpoeltje in mijn tuin.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden