Personeelstekort

Waar halen ziekenhuizen al die extra verpleegkundigen vandaan?

null Beeld ANP
Beeld ANP

Waar moeten al die extra verpleegkundigen vandaan komen? Dat was de vraag nadat het Landelijk Netwerk Acute Zorg dinsdag de plannen had gepresenteerd om een nieuwe golf aan covid-patiënten op te vangen.

Hoeveel verpleegkundigen zijn er precies nodig?

Dat hangt af van de scenario’s. In het ergste geval zijn er 7000 voltijds arbeidsplaatsen aan extra verpleegkundigen nodig. Aangezien veel verpleegkundigen in deeltijd werken, gaat het dan al snel om 9000 medewerkers. Dat aantal is alleen nodig als in het ergste rampenscenario de gewone zorg 100 procent doordraait, wat onwaarschijnlijk is. Maar ook in andere scenario’s zijn duizenden verpleegkundigen nodig.

Dat komt omdat het LNAZ uitgaat van een langdurige strijd tegen covid zonder vaccin. Dan moet eerst 60 procent van de Nederlanders ziek worden, voordat het virus door groepsimmuniteit tot stilstand komt.

Maar stel dat er volgend jaar wel een vaccin is, en dat bij de tweede golf niet meer dan 200 patiënten tegelijk aan de beademing moeten, dan zijn er ongeveer 1000 extra verpleegkundigen op de ic’s en op de covid-afdelingen nodig.

Waar komen de verpleegkundigen vandaan?

Op korte termijn kan met de inzet van oud-ic-verpleegkundigen, versnelde cursussen, intrekken van verloven en ander kunst- en vliegwerk voldoende personeel worden gevonden. De structurele oplossing zit in opleiden van verpleegkundigen. Vorig jaar begonnen bijna 8000 studenten aan de hbo-opleiding verpleegkunde en ruim 10.000 aan de mbo-opleiding tot verpleegkundige. Niet iedereen haalt de eindstreep en van de afgestudeerden gaat niet iedereen naar het ziekenhuis. Ook andere zorgorganisaties hebben personeel nodig. Denk aan revalidatiecentra, wijkverpleging en instellingen, die het eveneens drukker krijgen met de extra patiënten door covid.

Na de mbo- of hbo-opleiding kunnen verpleegkundigen kiezen voor de specialisatie ic-verpleegkundige. Deze opleiding duurt 18 maanden. Dit jaar komt de lichting van 2018 op de markt, goed voor ongeveer 300 nieuwe medewerkers. Maar om de uitstroom en de groei aan ic-zorg op te vangen, zijn er jaarlijks 800 tot 1000 nieuwe ic-verpleegkundigen nodig. Eerder schatte het Capaciteitsorgaan al dat er over vijf jaar een tekort is aan maximaal 3500 ic-verpleegkundigen. Die schatting komt nog uit het pre-coronatijdperk. Kortom: het tekort aan verpleegkundigen op de ic’s dat er al is, zal alleen maar groter worden.

Hoe kunnen ziekenhuizen de tekorten aanvullen als er te weinig aanwas is?

Daar hebben de vakbonden wel een antwoord op. Zorg dat de basis op orde is, zegt bijvoorbeeld Michel van Erp, van vakbond NU’91. Daarmee bedoelt hij dat het salaris omhoog moet en verpleegkundigen meer waardering moeten krijgen. Applaus is mooi, maar het gaat de verpleegkundigen er om dat beleidsmakers hen betrekken bij plannen en ideeën. Zij moeten het werk namelijk uitvoeren. Als verpleegkundigen tegen problemen aanlopen die zij zelf hadden voorzien, zorgt dat voor frustratie en een grotere kans op voortijdig verlaten van de zorg. Met een hoger salaris en meer zeggenschap stopt de hoge uitstroom in de zorg en zullen verpleegkundigen het enthousiasme voor hun vak overbrengen op nieuwe lichtingen, denkt Van Erp. Er gaat dus ook een wervend effect van uit.

Lees ook:

Jong voor oud op de ic? Het klinkt logisch, maar het is niet terecht

Jong gaat voor oud bij een tekort aan IC-bedden? Het klinkt logisch, maar is niet terecht, zeggen rechtswetenschappers Bart van Klink en Leon van den Broeke.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden