Zorgverzekering

Verzekeraars willen ziekte voorkomen in plaats van genezen, maar dat mag vaak niet

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het nieuwe kabinet moet volgens de zorgverzekeraars flink inzetten op preventieve gezondheidszorg. Ze vragen ruimte om daarmee te experimenteren.

Een groter deel van het zorgverzekeringsgeld moet naar maatregelen om ziekte te voorkomen. Preventie moet vaker vergoed worden vanuit het basispakket van de ziektekostenverzekering. Dat schrijft de koepel van zorgverzekeringen in een brief aan informateur Mariëtte Hamer.

Het nieuwe kabinet moet volgens Zorgverzekeraars Nederland volop inzetten op preventie om grote zorgkosten op termijn te voorkomen. Op dit moment mogen de verzekeraars maar twee preventieve maatregelen vergoeden in het basispakket: hulp om minder te eten en meer te bewegen (de zogenaamde ‘gecombineerde leefstijlinterventie’) en hulp bij het stoppen met roken. Wat er in het basispakket zit, beslist het kabinet, na advies van Zorginstituut Nederland.

Als het aan de zorgverzekeraars ligt komen daar snel andere bewezen effectieve methodes bij. “Denk aan valpreventie voor ouderen”, zegt Dirk Jan van den Berg, voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland. Die training om te helpen valpartijen te voorkomen, wordt nu door sommige verzekeraars aangeboden in het aanvullende pakket. Wie geen geld heeft voor een duurdere verzekering, kan er nu dus geen gebruik van maken.

Proeven met preventie

Van den Berg noemt ook een project van verzekeraar Zilveren Kruis en de gemeente Amsterdam. Daar krijgen gezinnen met kinderen met obesitas een centrale zorgverlener, die hen drie jaar lang begeleidt bij het ontwikkelen van een gezondere leefstijl.

Dit soort preventieprojecten komt niet zomaar in het basispakket. Er zijn twee hobbels: het project moet bewezen effectief zijn. Dat is bij een leefstijlinterventie vaak lastiger te bewijzen dan bij een knieoperatie. Daarnaast moet een maatregel niet lokaal of regionaal, maar landelijk beschikbaar zijn.

Alleen kunnen zorgverzekeraars nu maar beperkt geld uitgeven aan dit soort experimenten, zo is volgens Van den Berg in de Zorgverzekeringswet vastgelegd. Hij vindt dat zorgverzekeraars structureel en op grotere schaal geld moeten kunnen uittrekken voor proeven met preventie. Daarbij moet een nieuw kabinet het ook makkelijker maken voor zorgverzekeraars en gemeenten om samen te werken, zoals bij het obesitas-project in Amsterdam. Ook dat ligt lastig, omdat gemeenten verantwoordelijk zijn voor andere soorten zorg dan de zorgverzekeraars, en het geld uit verschillende potjes komt.

Maar wie gaat dat betalen? Uiteindelijk zullen de premiebetaler en (via het Rijk) de belastingbetaler het geld voor alle vergoede behandelingen moeten opbrengen. Toch betekent dat niet dat de zorg duurder wordt, stelt Van den Berg, want preventie spaart ook kosten uit. “Ook binnen het huidige budget zijn mogelijkheden. Denk aan iemand die met buikpijn bij de dokter komt, terwijl het achterliggende probleem een huurschuld blijkt te zijn. Als je die al eerder op het goede spoor krijgt, bij de juiste hulpverlener in plaats van een arts, maak je minder kosten.”

Nu geld investeren in preventie, voorkomt volgens hem bovendien hoge zorgkosten op de langere termijn.

Dianda Veldman, directeur van Patiëntenfederatie Nederland, steunt de oproep van de zorgverzekeraars. Ook Veldman ziet dat verzekeraars dat nu vaak niet kunnen vanwege de grenzen die de Zorgverzekeringswet stelt.

“Preventie zoals les over roken aan kinderen op basisscholen hoort niet in het basispakket”, vindt zij. Dat is een taak van de overheid, niet van de verzekeraars. “Maar we juichen het toe dat verzekeraars een grotere rol willen spelen in gerichte preventie bij groepen die een verhoogd risico lopen.”

Lees ook:

Gezondheidsclubs willen wetgeving tegen ongezond voedsel.

‘Anders heeft in 2040 twee derde van de bevolking overgewicht’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden