Coronavirus

Versoepeling bezoekverbod in verpleeghuizen zorgt voor spanningen

Bezoek mag, maar elk verpleeghuis heeft zijn eigen beleid. Bij de een mag meer dan bij de ander.Beeld ANP

Verpleeghuizen mogen bezoek toestaan, maar doen dat niet altijd of slechts beperkt. Dat leidt geregeld tot emotionele botsingen tussen families en directies.

Versoepeling van bezoekregels in verpleeghuizen leidt tot grote spanningen tussen bewoners, hun familie, medewerkers, cliëntenraden en directies. De branchevereniging voor zorgorganisaties Actiz en de koepel Landelijke Organisatie Cliëntenraden (LOC) zien dat de emoties hoog kunnen oplopen nu het voor familie onduidelijk is waarom het ene verpleeghuis wel bezoek toestaat, terwijl een andere instelling strenger is dan de landelijke regels.

“Eerst was niets mogelijk”, zegt Thom van Woerkom, coördinator van de LOC. “Dat was pijnlijk, maar helder. Nu komt er ruimte, maar worden versoepelingen door sommige verpleeghuizen tegengehouden. Dan ontstaat frictie.”

Vanaf maandag is er nog meer ruimte. Dan gaat de nieuwe versoepelingsregel in voor verpleeghuizen. Die mogen, als het kan, meer bezoekers per bewoner toelaten. Opnieuw is het dan aan de verpleeghuizen om afspraken te maken met cliënten­raden en vertegenwoordigers van ­medewerkers over hoe om te gaan met de ruimere mogelijkheden.

Sinds 25 mei mogen verpleeghuizen beperkt bezoek toelaten. “In ­ongeveer 1500 verpleeghuizen is dat gebeurd, in 600 niet, omdat er coronabesmettingen zijn, en 500 mogen versoepelen, maar doen dat nog niet”, zegt Van Woerkom. “Daar zullen de spanningen zitten.”

Woedende dochter

Wat die spanningen zijn, bleek de afgelopen dagen uit de acties van familieleden die zich collectief tegen besturen keerden. In het Friese Ferwert schreven zestig families een brief aan de raad van bestuur, omdat bezoek slechts een half uur per week is toegestaan en bewoners alleen een paar stapjes in de tuin mogen zetten, iets dat de directeur overigens ontkent. De cliëntenraad in Ferwert is ondertussen opgestapt.

Voor het verpleeghuis Akropolis in Rotterdam protesteerden dertig familieleden van bewoners met spandoeken waarop stond ‘Meerdere keren bezoek, NU!’. Mantelzorgers van een verpleeg­huis in het Noord-Hollandse ’t Zand kwamen bij elkaar omdat het bestuur te strikt vasthoudt aan regels. Ergernis en woede is er ook bij familieleden over alleen op bezoek mogen onder toezicht van een medewerker, of geen bezoek mogen brengen aan een familielid dat in het ziekenhuis is beland na een val. In Schagen hield een 89-jarige man het in zijn kamer niet langer uit en hij besloot ’s ochtends vroeg te gaan fietsen. Bij thuiskomst wachtte hem direct twee weken quarantaine, tot woede van zijn dochter.

Ook de LOC merkt dat verpleeg­huizen soms strenger zijn dan nodig. “Sommige verpleeghuizen blijven bijvoorbeeld hangen in een keer per week een uur bezoek van een vaste bezoeker”, zegt Van Woerkom. “Dat is het minimale wat ze kunnen doen. In 5 procent van de huizen die open zijn gegaan is een wandeling mogelijk. Er kan echt meer. Je ziet dat daardoor de spanning heel erg toeneemt.” Eerder riep ook minister Hugo de Jonge van volksgezondheid de verpleeghuizen al op om durf te tonen.

Veiligheid vs kwaliteit van leven

Afwegen hoeveel vrijheid in een verpleeghuis verantwoord is, is voor bestuurders en cliëntenraden geen makkelijke opgave. Zij hebben niet alleen te maken met families en bewoners die meer vrijheid willen omdat zij de kwaliteit van leven voorop zetten, er zijn ook families die daar anders over denken. Zoals de discussie rond veiligheid versus kwaliteit van leven ook binnen families tot ruzie leidt, of binnen groepen medewerkers.

Ook persvoorlichter Olfert Koning van Actiz ziet de spanningen toenemen. “Wat er mogelijk is aan versoepelingen, heeft onder meer te maken met het gebouw. Kan je daar bezoekers goed in kwijt op anderhalve meter? En wat voor bewoners wonen er? Moet een medewerker mee als er bezoek is, of zijn bewoners zelfstandig? Zijn er voldoende medewerkers om de bezoekregeling in goede banen te leiden? Dat zorgt ervoor dat binnen zorgorganisaties het beleid per locatie verschillend kan zijn. We snappen dat dit voor familie ingewikkeld is maar vragen hiervoor begrip.”

Lees ook:

Versoepeling bezoekverbod verpleeghuizen brengt ‘duivelse dilemma’s’ met zich mee

Vanaf 25 mei mogen meer verpleeghuizen bezoekers ontvangen. Er is veel opluchting, maar ideaal is de situatie niet, zeggen professionals. 

Niet elke oudere is blij dat het verpleeghuis opengaat

Het bezoekverbod in verpleeghuizen was voor sommige bewoners een verademing. Geen moeilijke gesprekken met familie, geen therapieën of spelletjes met vrijwilligers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden