Besmettingen

Verpleeghuisbewoners zonder klachten blijken het coronavirus wel te kunnen doorgeven

Een bewoonster van verpleeghuis Leilinde van Woonzorgcentra Haaglanden krijgt bezoek. Verpleeghuizen mogen weer bezoek ontvangen, maar wel volgens strikte regels om zo de kans op besmettingen met het coronavirus zo laag mogelijk te houden.Beeld ANP

Het kabinet kwam dinsdag met een opvallende koerswijziging: bij een uitbraak in een verpleeghuis worden voortaan ook bewoners en medewerkers zonder klachten getest. Waarom?

Tot dusver wilde het kabinet er niet aan: preventief testen in verpleeghuizen. Nu gaat het alsnog gebeuren. In huizen waar een corona-uitbraak is, krijgen ook bewoners en medewerkers zonder klachten voortaan wekelijks een test. Minister Hugo de Jonge sprak dinsdag van ‘voortschrijdend inzicht’.

De koerswijziging heeft alles te maken met nieuw onderzoek door het Amsterdam UMC. Daaruit blijkt dat een flink deel van de met Covid-19 besmette bewoners geen klachten heeft, of dat die klachten niet worden herkend. Zij dragen waarschijnlijk wel bij aan de verspreiding van het virus. De hoge sterfte in verpleeghuizen geldt als de zwartste bladzijde van de coronapiek van dit voorjaar.

Bianca Buurman, hoogleraar acute ouderenzorg, en Cees Hertogh, hoogleraar ouderengeneeskunde, lieten bewoners met en zonder klachten testen tijdens een uitbraak in Zuid-Holland, in een verpleeghuis met 185 patiënten. Slechts vier op de tien besmette bewoners had op het moment van testen symptomen van Covid-19, en zou dus onder het oude testbeleid ook gevonden zijn. Een op de tien was wel besmet, maar kreeg geen klachten, en vijf op de tien ontwikkelden pas duidelijke klachten na de test.

De meeste bewoners hebben dementie

Het is niet zeker dat bewoners ook echt geen klachten hadden, of dat die klachten niet herkend werden door het personeel. De meeste bewoners van het huis kampen met dementie, wat de communicatie bemoeilijkt. Ook bleek dat niet alle zorgmedewerkers op de hoogte zijn van minder bekende Covid-19-symptomen, zoals geur-en smaakverlies of buikklachten. Hoe dan ook: in beide gevallen helpt preventief testen om een uitbraak te beteugelen. Dat geldt trouwens ook voor de medewerkers, want ook bij henzelf herkenden ze coronaklachten niet altijd.

Buurman en Hertogh vinden het namelijk aannemelijk dat bewoners zonder (herkende) klachten het virus ook konden overbrengen. Ze droegen evenveel virusdeeltjes bij zich als bewoners met klachten, zo bleek.

Medewerkers van een huis met een uitbraak moeten ook vaker uit voorzorg beschermingsmiddelen dragen, stellen Buurman en Hertogh. Ook dat advies neemt het kabinet over.

Geluiden uit het veld

Verpleegkundigenvakbond V&VN is blij met de maatregelen, maar vindt dat die al veel eerder genomen hadden moeten worden. “Onze leden vragen hier al sinds het voorjaar om”, zegt woordvoerder Margriet Bakker. “Pas nu kan het, nu er een wetenschappelijk onderzoek is. Soms moet je maatregelen nemen op basis van geluiden uit het veld, ook als het nog niet wetenschappelijk bewezen is.”

V&VN vraagt zich wel af of het gaat lukken om al die testen tijdig af te nemen. De teststraten liepen eerder al vast door een personeelstekort bij de GGD, en vorige week door capaciteitstekort bij de testlabs. Ook Actiz, de koepel van zorginstellingen, is daar bezorgd over.

Een woordvoerder van GGD-GHOR, de koepel van GGD’s, kon woensdag niet zeggen wanneer het lukt om te starten met het preventief testen in verpleeghuizen.

Lees ook:

Hoe verpleeghuis De Vlaswiek de helft van zijn bewoners verloor

Begin mei krijgt verpleegtehuis De Vlaswiek in Brabant te maken met een superbesmetting. Terwijl in de rest van Nederland de coronamaatregelen stap voor stap worden versoepeld, gaat het hier bergafwaarts: zestien doden in drie weken tijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden