Zorg

Uitgaven aan medicijnen lager dan verwacht

Aan Orkambi, een medicijn tegen taaislijmziekte, gaven de zorgverzekeraars vorig jaar 72 miljoen euro uit. Beeld RV

Het lijkt er op dat de overheid de uitgaven aan geneesmiddelen onder controle heeft. Vorig jaar stegen de kosten met 1,1 procent tot ruim 4,43 miljard euro. 

Dat is een meevaller, want de regering rekende op een stijging van 2,4 procent, schrijft de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK) in cijfers die zij vandaag bekend maakt.

Het middel Orkambi tegen taaislijmziekte dat vorig jaar voor het eerst werd vergoed, is direct verantwoordelijk voor de hoogste uitgaven per medicijn uit het zogeheten geneesmiddelenvergoedingssysteem. In dat systeem staan de medicijnen die tot het basispakket behoren en door de zorgverzekeraar worden vergoed.

Bereiding door apotheker

Orkambi haalde de afgelopen jaren diverse keren het nieuws. Bijvoorbeeld toen de Haagse apotheker Paul Lebbink begin dit jaar zei dat hij de pillen kon namaken. Lebbink kreeg steun van minister Bruins. Toch zag hij uiteindelijk af van de bereiding omdat het middel na lange onderhandelingen tussen minister en fabrikant via de basisverzekering verkrijgbaar was. 

Aan Orkambi gaven de zorgverzekeraars vorig jaar 72 miljoen euro uit. Het astma/COPD-middel tiotropium, dat drie jaar op rij op de eerste positie stond, zakte naar plek twee met in totaal 71 miljoen aan uitgaven. Op de derde plaats staat antistollingsmiddel rivaroxaban. Kosten: 66 miljoen euro. Nieuw in de nieuwe top tien van duurste medicijnen die worden vergoed vanuit het basispakket is de sterke en verslavende pijnstiller fentanyl.

SFK schrijft dat zonder Orkambi de kosten van geneesmiddelen gedaald zouden zijn. Daarbij gaat SFK uit van de prijs die de fabrikant voor het medicijn vraagt. De echte prijs is onbekend. Zorgverzekeraars betalen minder omdat de minister kortingen heeft bedongen. Hoe groot die korting is, blijft op verzoek van de farmaceuten geheim. Dat geldt voor in totaal drie middelen in de top 10. 

Orkambi is pas sinds afgelopen najaar verkrijgbaar bij een beperkt aantal apotheken. Het geneesmiddel werkt niet bij alle patiënten met taaislijmziekte.  

Kritiek van Bruins op farmaceuten

De cijfers komen in de week waarin minister Bruins zich uiterst kritisch uitliet over de farmaceutische industrie. Bruins wil dat de farmaceuten transparanter zijn in de kosten die zij maken voor de ontwikkeling van een medicijn. Alleen dan kan hij, en de Nederlandse samenleving, bepalen of de prijs gerechtvaardigd is. In 2017 waren ziekenhuizen 2 miljard euro kwijt aan dure medicijnen dan in het jaar daarvoor: een stijging van 10 procent. Deze cijfers zijn overigens niet opgenomen in de tabellen van de SFK. Die analyseren alleen de cijfers van openbare apotheken, niet die van de ziekenhuisapotheken.

Dat de gevreesde stijging van de kosten vorig jaar is uitgebleven, komt doordat Nederlanders minder gebruiken dan verwacht, schrijft de SFK. In 2015, 2016 en 2017 jaren nam het geneesmiddelengebruik met respectievelijk 2,6 procent, 2 procent en 1,3 procent toe. In 2018 was dat nog maar 0,5 procent, terwijl de vergrijzing toeneemt en het aantal inwoners in Nederland stijgt.

Lees ook:

Minister Bruins opent lab dat dure medicijnen kan namaken

De Haagse apotheker Paul Lebbink kán het dure gepatenteerde medicijn Orkambi namaken. Maar hij doet het voorlopig niet, zo liet hij woensdag weten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden