Coronacrisis

Straks hebben we misschien wel bedden, maar geen zorgpersoneel voor een tweede golf

Een verpleegkundige maakt zich gereed om bij een coronapatient naar binnen te gaan op de verpleegafdeling voor coronapatienten van het HMC Westeinde ziekenhuis.Beeld ANP

Verpleegkundigen in ziekenhuizen en medewerkers in verpleeghuizen, thuiszorg, GGZ en gehandicaptenzorg dreigen uit te vallen door stress.

Uitgerust terugkomen van vakantie, dat zit er voor zorgmedewerkers nauwelijks in. Ook op vakantie was corona nooit ver weg. Directeur Roland Kip van Stichting IZZ, een collectief waar meer dan 200.000 zorgmedewerkers hun zorgverzekering hebben lopen, vreest dat een deel van het zorgpersoneel wegvalt bij een tweede golf. Zij hebben meer steun nodig, zoals in andere sectoren zoals defensie bijvoorbeeld al gebeurt.

De bestuursvoorzitter van het Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis in Tilburg Bart Berden zag het vorige maand al aan zijn medewerkers. Ze zijn nog niet fris na de vakantie. Niet zo vreemd, vindt Kip, als hij de cijfers van een onderzoek erbij haalt dat IZZ met de universiteiten van Twente, Utrecht en het Erasmus heeft uitgevoerd. “40 procent van de medewerkers is in contact geweest met corona. Dat is best veel. Zij geven allemaal aan dat ze schokkende ervaringen hebben opgedaan. Zij voelden zich vaak machteloos, ervoeren een hoge werkdruk en 24 procent draaide overuren. Ruim de helft kreeg die overuren in geld uitgekeerd. Dat lijkt mooi, maar soms is tijd voor tijd beter. Daarnaast heeft personeel met angst voor besmetting gewerkt. Niet alleen voor zichzelf, maar vooral angst om anderen ziek te maken. Dat draagt bij aan stress.”

Geen wonderen

Een vakantie is dan een welkome afleiding, al moeten daar geen wonderen van worden verwacht. Het vakantie-effect ebt na een paar weken weg. Zorgmedewerkers halen die paar weken niet eens, zegt Kip. “Als iets van 70 procent van de mensen in eigen land blijft, dan kom je niet los van het nieuws. Dus om te zeggen dat je corona tijdens je vakantie kunt vergeten, nee.”

De vermoeidheid, de onverwerkte gebeurtenissen en het ontbreken van tijd om bij te tanken, gaan zich straks wreken bij een tweede golf. Kip is niet enige die daarvoor waarschuwt. Maandag kwam het Nationaal Centrum Preventie Stress en Burn-out met een vergelijkbare boodschap. Ziekenhuisbesturen en vakbonden deden dat eerder ook al.

Wat is daar aan te doen? Kip raadt aan te kijken naar andere sectoren. Bij defensie krijgen medewerkers na terugkeer van een missie psychische begeleiding. Datzelfde geldt voor medewerkers van de NS die met traumatische gebeurtenissen zoals een aanrijding of agressie te maken krijgen. Er is al een begin gemaakt met leren van andere branches. Zo is IZZ een samenwerkingsverband gestart met onder meer vermogensbeheerder PGGM en defensie. “We willen daar politie, brandweer en openbaar vervoer ook bij betrekken, want er valt veel van elkaar te leren.“

Aankloppen voor hulp

De psychische ondersteuning moet nog wel bij de juiste zorgmedewerker terecht komen. Leidinggevenden hebben daar een belangrijke rol in. Zorgmedewerkers stappen niet snel naar een psycholoog voor hulp, constateert Kip. Leidinggevenden moeten daarom hulp actiever aanbieden. Daarnaast moeten leidinggevenden worden getraind om ernstige schokkende gebeurtenissen bespreekbaar te maken in de groep. Ook de top in de raden van bestuur, zal meer de werkvloer op moeten om te luisteren, stelt Kip. Dat zullen medewerkers ervaren als steun, wat hen weerbaarder maakt.

Roland Kip: schrap eigen risico voor coronapersoneel

Zorgmedewerkers die tijdens hun werk zelf Covid-19 hebben opgelopen en daardoor gezondheidsklachten hebben gekregen, moeten daar niet financieel voor opdraaien, vindt Roland Kip. “Volgens de laatste cijfers zijn 18.000 zorgmedewerkers besmet geweest en 541 in het ziekenhuis beland. Als je zorgmedewerker bent, en je komt bij de huisarts na een besmetting of vanwege de stress, word je mogelijk doorverwezen. Dan moet je je eigen risico afrekenen van minimaal 385 euro. Hou je lichamelijk klachten, dan moet je naar de fysiotherapeut. Dan heb je 9 of 16 behandelingen. Wil je er meer, dan moet je zelf betalen. Wij pleiten ervoor dat de overheid organiseert dat het eigen risico dit jaar en wellicht volgend jaar wordt gecompenseerd. Dan kan je nog discussiëren of dat voor de hele zorg moet gelden, of alleen voor personeel dat in aanraking is geweest met corona.”

Lees ook:

De zorg zet zich schrap: ‘Ik vraag me af of we een tweede ronde wel aankunnen’

Voor veel ziekenhuizen zou een nieuwe coronagolf te vroeg komen. Personeel voelt zich nog steeds overbelast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden