Leven met handicap

Rolstoelen zijn niet welkom in de buurtbus, ook al is die er wel voor ingericht

Buurtbus van Connexxion

Hoe komt het dat gehandicapten moeilijker meekomen in de samenleving dan een paar jaar terug? Slechts een kwart van de gemeenten heeft expliciet beleid voor gehandicapten. Hoe is het vervoer van mindervaliden bijvoorbeeld geregeld? 

Niets. Dat antwoordt Gerrit van Keulen op de vraag of er in zijn ­ gemeente iets gebeurt voor gehandicapten. “Nou ja, niets – erg weinig. Er is iets gedaan met de web­site, maar dat is het dan ook.” Van Keulen woont in de Noord-Hollandse gemeente Andijk. Hij zit in een rolstoel. 

Dat is voor inwoners van veel kleinere gemeenten een extra beperking. Als zij zelf geen auto ­bezitten, moeten ze met het openbaar vervoer. De grote lijnbussen mogen ze in, de kleinere buurtbussen niet. “En juist deze bussen zijn belangrijk als je even naar Medemblik wilt, of naar Bovenkarspel.”

Wat Van Keulen overkomt, gebeurt gehandicapten in veel meer plaatsen. De Nederlandse Vereniging van Rekenkamers keek wat 47 gemeenten doen voor hun gehandicapten. Twaalf gemeenten, een kwart dus, hadden een inclusiebeleid.

Volgens het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap zou elke Nederlandse gemeente dat moeten hebben. Vijftien gemeenten hebben geen apart plan, maar noemen gehandicapten nog wel ergens in hun beleid. Twintig gemeenten ­geven in hun beleid helemaal niet aan wat zij doen voor mensen met een beperking.

Medemblik, waar Andijk onder valt, was een van de 47 gemeenten in het onderzoek van de NVVR. De Rekenkamer Medemblik-Opmeer, die de gegevens aanleverde, stelt dat de gemeenten weinig maatregelen hebben genomen om de positie van gehandicapten te verbeteren. We zijn bezig met inventariseren, is het antwoord van de gemeente Medemblik, die stelt dat er echt wel iets gebeurt. Buurgemeente Opmeer heeft het VN-verdrag evenmin ingevoerd. Zij gaan er volgend jaar mee aan de slag.

Alleen aanpassingen als stoep of straat toch al wordt vernieuwd

Van Keulen heeft weleens contact met raadsleden van Medemblik. Daar zitten best welwillende types bij, vanuit allerlei fracties. Maar brede steun om echt iets te doen aan bijvoorbeeld het aanpassen van openbare gebouwen of de openbare weg ontbreekt. “Het mag geen geld kosten. De stoepen op de hoeken van de weg bijvoorbeeld willen ze best gelijkmaken met de straat, zodat wij er met de rolstoel overheen kunnen, maar alleen als voor onderhoud de stoep of de straat wordt vernieuwd. Ja, dat kan nog jaren duren.”

Wat de gemeente samen met de provincie Noord-Holland wel kan doen, is druk uitoefenen op Connexxion, de eigenaar van de buurtbussen. Vorig jaar is het openbaar vervoer opnieuw aanbesteed door de provincie. Een mooie kans om rolstoeltoegang te regelen, zegt Van Keulen.

Dat is niet gebeurd. “Terwijl de buurtbussen zijn aangepast om een rolstoel mee te kunnen nemen”, zegt Van Keulen. “Alles zit erin, tot een rijplank aan toe, maar Connexxion doet moeilijk vanwege verzekeringen. Een ander ding is dat chauffeurs niet willen dat mensen met een rolstoel in de bus komen. Die denken dat je als buschauffeur ­medische handelingen moet verrichten.”

Wat de chauffeur moet doen, is ­orgen dat de rolstoel veilig wordt vastgezet. Voor dat soort handelingen moeten de ongeveer 550 vrijwillige chauffeurs een opleiding volgen, zegt de provincie Noord-Holland die ook namens vervoer­der Connexxion reageert.

De gemeenten Opmeer, waar de bus ook rijdt, voegt er aan toe dat er voldoende alternatieven zijn, ­zoals de regiotaxi. Daarnaast laat de provincie weten dat rolstoelvervoer in buurtbuslijnen door vrijwilligers niet verplicht is. Als de komende ­jaren de bussen worden vervangen, zullen de provincie en Connexxion kijken of er mogelijkheden zijn om passagiers in rolstoelen te vervoeren.

Lees ook:

Met en zonder beperking lopen op deze middelbare school gewoon door elkaar

Op het Dominicus College in Nijmegen zitten havo- en vwo-leerlingen met en zonder beperking samen in de klas. Dat is uniek in Nederland.

Nederland krijgt een onvoldoende voor de positie van mensen met een beperking

De positie van mensen met een beperking in Nederland is verslechterd. Het land krijgt een onvoldoende in een rapport dat aan de Verenigde Naties wordt aangeboden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden