Minder zieke ouderen

RIVM ziet eerste effecten van vaccin bij ouderen

In de Jaarbeurs in Utrecht wordt gevaccineerd.  Beeld Arie Kievit
In de Jaarbeurs in Utrecht wordt gevaccineerd.Beeld Arie Kievit

Het vaccinatieprogramma lijkt zijn eerste vruchten af te werpen. In verpleeghuizen blijft het aantal besmettingen afnemen, terwijl die dalende trend onder thuiswonende ouderen, die veel minder zijn ingeënt, de afgelopen week is gekeerd.

Het RIVM is overtuigd dat dit effect het gevolg is van de vaccinaties. Zorgkoepel Actiz noemt het bericht hoopvol, maar vindt het nog te vroeg om te juichen.

De grote verpleeghuizen – met een instellingsarts – waren bijna als eerste aan de beurt. Op 18 januari zijn de eerste vaccinaties gezet. Inmiddels hebben 150.000 bewoners hun eerste prik gehad en bijna 17.000 ook al een tweede. Kleinschalige woonvormen begonnen een week later, net als de thuiswonende ouderen. In deze groep was tot afgelopen zondag ongeveer 60 procent van de 85-plussers een keer gevaccineerd. In de leeftijdscategorie 80-84 jaar was pas een kwart aan de beurt geweest.

Dat verschil in timing is terug te zien in de aantallen besmettingen. In alle categorieën is sinds begin januari een daling te zien, maar bij de thuiswonenden gaat de grafiek in de laatst gemeten week (15 tot 21 februari) weer omhoog. Bij de verpleeghuisbewoners zet de daling door: van ongeveer 1250 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners in week 3, naar 800 in week 6 en 600 in week 7 (vorige week).

Minder negentigplussers in het ziekenhuis

Een aantal factoren maakt het beeld wat diffuser. Bij die laatste cijfers gaat het om alle verpleeghuisbewoners. Dus ook de inwoners van kleinere huizen, en ook niet alleen de tachtigplussers. Bovendien zijn voorafgaand aan de bewoners de medewerkers ingeënt. De vaccinatiebereidheid was onder deze groep groot en iedereen heeft ook al zijn tweede prik gehad. Dat kan ook de oorzaak van de afname in besmettingen zijn geweest.

Niettemin vindt Susan van den Hof, epidemioloog van het RIVM, de trend een overtuigend bewijs voor het effect van de vaccins bij de ouderen. “Het kan zijn dat de vaccinatie van de zorgmedewerkers een rol heeft gespeeld”, zegt ze. “Al weten we niet hoe goed het vaccin tegen overdracht van het virus beschermt. Bovendien zijn de meeste bezoekers nog niet ingeënt.” Daarnaast is het effect ook te zien in de ziekenhuisopnames, die met name onder de negentigplussers de laatste weken sterk zijn afgenomen.

Ten slotte, het effect komt ook overeen met de onderzoeksdata van het vaccin van Pfizer – dat de meeste ouderen hebben ontvangen. Het bedrijf meldde destijds dat de eerste dosis na twee weken een bescherming gaf van ruim 50 procent.

Toch houdt Actiz, de koepel van zorgorganisaties, nog een slag om de arm. Het is een hoopvol bericht, zegt een woordvoerder. “Maar we weten dat de cijfers over besmettingen in verpleeghuizen altijd iets achterlopen. Tegelijk zien we dat het aantal besmettingen in de samenleving weer oploopt. We zijn dus heel benieuwd naar volgende week. Ziet het er dan nog net zo gunstig uit?”

Lees ook:

Bij de start van de vaccinatiecampagne voor ouderen

Corona? Een prik? De 97-jarige mevrouw Putters: ‘De oorlog was veel erger’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden