Zorg

Plan om abortus toegankelijker te maken kan klinieken juist de kop kosten

Een abortuskliniek in Heemstede. 

 Beeld Fenna Jensma
Een abortuskliniek in Heemstede.Beeld Fenna Jensma

Het plan om ook huisartsen de abortuspil te laten voorschrijven, heeft een onbedoeld neveneffect: mogelijk kan een deel van de abortusklinieken daardoor niet voortbestaan.

Romy van der Burgh en Marieke Rotman en Marten van de Wier

Zeker vier van in totaal zestien Nederlandse abortusklinieken vrezen financiële problemen als huisartsen abortuspilbehandelingen gaan doen. Deze klinieken kunnen de inkomsten van behandelingen met de abortuspil hoogstwaarschijnlijk niet missen.

Het plan om de abortuspil beschikbaar te maken via de huisarts is een initiatiefwet van GroenLinks, PvdA, D66 en VVD in de Tweede Kamer. Het beoogt abortushulp toegankelijker te maken, maar heeft mogelijk het tegenovergestelde effect. Als klinieken verdwijnen, moeten vrouwen verder reizen als ze kiezen voor een instrumentele behandeling in plaats van de abortuspil. Dat geldt ook als ze een abortus ondergaan later in de zwangerschap, of wanneer ze de voorkeur geven aan de anonimiteit van de kliniek boven de eigen huisarts.

Een van de bedreigde klinieken is Stimezo in Groningen. Mocht die wegvallen, dan heeft dat grote gevolgen voor de abortuszorg in Noord-Nederland. De kliniek bedient ook Drenthe, Friesland en de Waddeneilanden. Zo’n 53 procent van de behandelingen die Stimezo Groningen uitvoert, gebeurt met de abortuspil. Voor een pilbehandeling krijgt een kliniek ongeveer 450 euro, voor een instrumentele behandeling zo’n honderdvijftig euro meer. Als de behandelingen met de abortuspil naar de huisarts verschuiven, valt dus een groot deel van hun inkomsten weg.

Veel behandelingen zijn nu met de abortuspil

De zestien abortusklinieken in Nederland krijgen weliswaar een vaste huisvestingssubsidie, maar een groot deel van hun inkomsten is een subsidie van het ministerie van volksgezondheid per behandeling. Onderzoeksjournalisten van Investico en Pointer maakten een inventarisatie van hun positie. Een aantal klinieken deelde informatie over het aantal behandelingen met de abortuspil dat ze verrichten.

Klinieken in Amsterdam, Groningen, Zwolle en Enschede geven aan dat ze mogelijk in financiële problemen komen. Bij de eerste drie maakt de abortuspil een relatief groot deel uit van hun totale aantal behandelingen: meer dan één derde. Enschede is kwetsbaar omdat het met rond de zeshonderd behandelingen per jaar een van de kleinste klinieken van Nederland is.

Daarnaast wordt nog een vijfde kliniek getroffen: een kliniek in Den Bosch die volgens de eigen website uitsluitend behandelingen met de abortuspil doet. Deze kliniek wilde niet reageren.

Bij drie andere klinieken die wel reageerden, vormt de behandeling met de abortuspil een kleiner deel van hun omzet. Zij voorzien geen problemen. Andere klinieken wilden geen informatie delen.

Geen garanties voor voortbestaan

De financiële impact op klinieken is in het huidige wetsvoorstel niet voorzien. Minister Kuipers van volksgezondheid wilde in het Tweede Kamerdebat in maart van dit jaar geen garanties bieden voor het voortbestaan van klinieken. Het ministerie laat nu wel in een reactie weten dat als blijkt dat ‘de tarieven voor abortuszorg gemiddeld en structureel ontoereikend zijn’, dat reden kan zijn om de tarieven te laten aanpassen.

Volgens de klinieken is het voor hen lastig om in kleinere vorm voort te bestaan als ze minder behandelingen verrichten, omdat ze ook veel kosten maken voor vaste lasten als huisvesting en medische apparatuur. “Dat zijn kosten die altijd gelijk blijven, ook als de inkomsten dalen”, zegt Ellie Oosterhuis van Stimezo. “Op een gegeven moment worden die kosten zo groot ten opzichte van het aantal behandelingen dat je niet meer overeind blijft. Maar ook daarvoor wil je niet op een punt komen dat je uit financiële overwegingen dingen niet meer kan doen. Dan gaat de kwaliteit van zorg achteruit.”

Op 29 november stemt de Eerste Kamer over het wetsvoorstel.

Lees ook:

Deze Nederlandse abortuskliniek is een toevluchtsoord voor Poolse vrouwen

Nederland is een laatste toevluchtsoord voor Poolse vrouwen die een zwangerschap om medische redenen willen afbreken. ‘Het is wreed dat dokters hen in hun eigen land niet willen helpen.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden