Zorgcapaciteit ziekenhuizen

Overzicht ziekenhuiscapaciteit ontbreekt nog altijd

Een ochtend op de spoedeisende hulp in Venlo, ziekenhuis Viecuri. De les van de eerste golf is dat corona niet opnieuw alle reguliere zorg mag verdringen. Beeld Joris Van Gennip
Een ochtend op de spoedeisende hulp in Venlo, ziekenhuis Viecuri. De les van de eerste golf is dat corona niet opnieuw alle reguliere zorg mag verdringen.Beeld Joris Van Gennip

Veel belangrijke data van ziekenhuizen ontbreekt nog, zodat niet altijd duidelijk is welk ziekenhuis bedden over heeft.

Tien maanden na het begin van de corona-uitbraak werken ziekenhuizen nog altijd niet goed samen om de drukte te verdelen. Hierdoor moet in sommige regio’s ruim een derde van alle operaties worden uitgesteld, terwijl in andere regio’s slechts een op de vijf operaties niet kan doorgaan. In sommige ziekenhuizen worden urgente behandelingen als een hartoperatie of niertransplantatie zelfs uitgesteld, terwijl in andere ziekenhuizen ook niet-urgente behandelingen gewoon kunnen doorgaan, blijkt uit onderzoek van platform voor onderzoeksjournalistiek Investico voor Trouw en De Groene Amsterdammer.

De les van de eerste golf is dat corona niet opnieuw alle reguliere zorg mag verdringen. Daarom is het belangrijk dat ziekenhuizen goed samenwerken en laten weten hoeveel bedden zij over hebben om patiënten van andere op te vangen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) kan dan voor een goede spreiding zorgen om optimaal gebruik te maken van de beschikbare bedden. In april vroeg de NZa daar al om, maar ziekenhuizen weigerden toen de gegevens te delen.

Pech in het oosten

Door de slechte samenwerking zijn regionale verschillen ontstaan. Een patiënt die in het oosten woont kan pech hebben en moeten wachten op een nieuwe knie of heup, terwijl dezelfde patiënt in het zuiden wellicht wel geholpen kan worden. De behandelingen die ziekenhuizen uitstellen leveren niet direct grote gezondheidsschade op. Dat kan wel het geval zijn bij kritiek planbare zorg. Dit is zorg die binnen zes weken geleverd moet worden om permanente gezondheidsschade te voorkomen, zoals een kankeroperatie of niertransplantatie. Twaalf procent van de ziekenhuizen moest begin december deze kritieke zorg uitstellen.

Juist om dit soort situaties te voorkomen, spraken ziekenhuizen deze zomer af dat ze de coronapatiënten zo gelijk mogelijk over het land zouden verdelen. Dat zou de regionale verschillen zo klein mogelijk houden.
Maar de samenwerking kwam niet goed op gang, onder meer omdat de afspraken niet duidelijk zijn, zo constateert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

De spoedeisende hulp van ziekenhuis Viecuri in Venlo. Beeld Joris Van Gennip
De spoedeisende hulp van ziekenhuis Viecuri in Venlo.Beeld Joris Van Gennip

Oneerlijk

“Dat voelt zeer oneerlijk”, zegt Peter van der Meer, bestuursvoorzitter van het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht, midden in een gebied dat zwaar getroffen is in de tweede golf. “We hebben in onze regio veel meer coronapatiënten. Dan voelt het vervelend als andere regio’s die druk niet voelen en denken: ‘het zal wel meevallen’, en dat zij niet meer bedden beschikbaar gaan maken voor coronapatiënten. Ik denk dat je echt wat meer dwang moet regelen.”

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen herkent het beeld niet dat ziekenhuizen slecht samenwerken. Het zijn moeilijke tijden en complexe reguliere zorg zoals kanker, nier-, hart- en longzorg gaan binnen de mogelijkheden zoveel mogelijk door, laat de NVZ weten. De Inspectie zegt ook dat ziekenhuizen werken aan verbeteringen.

Toch moesten de ziekenhuizen vorige maand door NZa-bestuursvoorzitter Marian Kaljouw worden gemaand om beter samen te werken. “Lever alsjeblieft de data goed aan,” staat in de notulen van een overleg met de ziekenhuizen op 16 november. “Ik heb het gevoel dat de urgentie nog niet bij iedereen goed duidelijk is. Dat moet beter.”

Niet vrijblijvend

Openheid over het aantal beschikbare bedden is ook geen vrijblijvende opdracht. Minister Tamara van Ark van medische zorg en sport verplichtte de ziekenhuizen in oktober al meer informatie te geven. Vorige week kreeg de NZa een eerste beeld, maar veel belangrijke data zijn nog altijd niet beschikbaar zodat er nog altijd geen actueel overzicht is van de bedden die beschikbaar zijn voor reguliere zorg.

Het ministerie van volksgezondheid gaat niet in op de vraag welke maatregelen het neemt om ziekenhuizen tot betere samenwerking te dwingen. Als verklaring voor het late ingrijpen stelt het ministerie dat “de tweede golf sneller, eerder en anders kwam dan verwacht, waardoor toch planbare zorg werd, en nog altijd wordt, uitgesteld.”

Lees ook:

Grootste knelpunt voor ziekenhuis in coronatijd blijft het tekort aan personeel

Nederland stuurt in de coronacrisis op zorgcapaciteit. Dus hangt de vrijheid van Nederlanders af van het aantal patiënten dat ziekenhuizen aankunnen, en dus van het aantal zorgmedewerkers, waar een tekort aan is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden