Coronaherstel

Ook na milde Covid houden mensen lang klachten: Van de hond uitlaten moeten ze een dag bijkomen

Dat Covid-19 toch anders is dan een griep, merken uitgeziekte patiënten als zij hun leven weer willen oppakken. Ook patiënten die thuis uitzieken, zijn soms nog maandenlang aangedaan. Onder meer door psychische problemen.

In de nieuwe leidraad voor nazorg aan Covid-patiënten staat dat huisartsen hun patiënten tijdig moeten informeren dat herstel soms langer duurt dan zij denken. Ook als het virus is verdwenen, voelen veel patiënten zich nog lang niet de oude. Dat is bekend van de patiënten die ernstig ziek worden en op de ic belanden, maar ook de zieke die thuis herstelt, wacht soms nog een lange weg.

In de nieuwe leidraad krijgen huisartsen onder meer het advies alert te zijn op cognitieve en psychische klachten. Niet kunnen concentreren, problemen met het geheugen, slapeloosheid, somberheid en angst zijn enkele voorbeelden die huisarts Jako Burgers tegenkomt. “Patiënten hebben langdurig thuisgezeten en de mentale effecten daarvan kunnen groot zijn. Vooral bij oudere mensen zien we verwarring en eenzaamheid, maar ook bij jongeren.”

Voor patiënten die op de Covid-afdelingen in het ziekenhuis zijn beland, is de mentale weerslag nog groter. “Iemand wordt wakker in een ziekenhuisbed met behandelaars in beschermende pakken”, zegt Burgers. “Ze mogen geen familie ontvangen en zijn in shock.”

Buiten adem

Veel coronapatiënten hebben nog maanden zorg nodig. Zij beginnen een traject bij de fysiotherapeut, psycholoog of stromen door naar een revalidatiecentrum. Yvette van Horn, revalidatiearts bij Adelante Zorggroep in Hoensbroek, ziet een ongekende hoeveelheid patiënten binnenstromen. Patiënten uit het ziekenhuis moeten weer leren lopen. Maar ook mensen die thuis de ziekte hebben uitgezeten, kunnen nog lang niet aan het werk, zegt Van Horn. “Ik schat dat zij minstens drie maanden nazorg nodig hebben, of misschien wel meer. Werkgevers moeten zich daarvan bewust zijn.”

Van de herstellende coronapatiënten houdt 10 tot 20 procent langdurig klachten, of ze nu opgenomen zijn geweest of niet, schat huisarts Burgers in. Aanhoudende vermoeidheid hoort hij nog het meeste terug van vakgenoten, ook bij jonge patiënten: “Van de hond uitlaten moeten mensen een dag bijkomen. Anderen kunnen niet traplopen zonder buiten adem te raken.”

Tien kilo spiermassa lichter

De oorzaak hiervan is niet zeker. Mogelijk is het een combinatie van aanhoudende longklachten en de inspanning van het afweersysteem. Daarnaast kloppen coronapatiënten aan met ondervoeding, vertelt Burgers. “Soms zijn ze wel tien kilo spiermassa kwijt. Dat beeld kennen we van wekenlang op de ic liggen. Maar patiënten die thuis zijn gebleven, zijn ook behoorlijk afgevallen.” Dit komt volgens de huisarts door het reuk- en smaakverlies dat met de ziekte gepaard kan gaan. Hierdoor verliezen mensen hun eetlust.

Van ongeveer 1200 patiënten die van de ic komen, gaat nagenoeg iedereen met longlittekens naar huis, zegt Van der Toorn. Van de overige zesduizend ziekenhuisopnames kampt volgens hem de helft met luchtwegproblemen. Bij elkaar gaat het naar schatting om duizenden mensen in Nederland.

Blijvende schade

Covid-19 heeft ook effect op de bloedsomloop: coronapatiënten blijken extra vatbaar voor bloedstolsels. Met name op de ic kan dit leiden tot trombose of schade aan belangrijke organen, zoals hart, nieren en hersenen. Ook dat kan op langere termijn voor blijvende schade zorgen.

“Er is nog veel onzeker over dit virus en de gevolgen op lange termijn”, zegt Leon van der Toorn, longarts bij het Erasmus MC en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose. De eerste patiënten in China werden nog maar een paar maanden geleden ziek. “Na een jaar zal pas duidelijk zijn hoe groot de restschade precies is.”

Lees ook:

Bloedstolsels beschadigen longen Covid-patiënten en wellicht ook hart, nieren en hersenen

De helft van de Covid-patiënten op de intensive care ontwikkelt bloedstolsels en longembolieën. Wordt dat niet op tijd ontdekt, dan is er grote kans op overlijden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden