Weekcijfers RIVM

Ook Jaap van Dissel neemt nu de woorden ‘tweede golf’ in de mond

Jaap van Dissel van het RIVM tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Het coronavirus grijpt zo hard om zich heen dat een herintrede van beperkingen slechts een kwestie van tijd lijkt.

De coronacrisis bevindt zich in Nederland op een kantelpunt. Het nieuwe virus grijpt snel om zich heen en bereikt weer kwetsbare bevolkingsgroepen zoals ouderen. De gevolgen daarvan zijn direct zichtbaar in de ziekenhuizen, die het aantal opnames van coronapatiënten zien stijgen, en de verpleeghuizen, die weer kampen met besmette bewoners. Het ‘coronadashboard’ van de regering slaat rood uit en het aantal overlijdens door corona neemt toe. Het lijkt zodoende niet de vraag of er nieuwe stappen komen vanuit het kabinet, maar vooral welke dat zijn en wanneer die worden ingevoerd.

Dinsdagmiddag presenteerde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) de coronaweekcijfers. Vrijwel gelijktijdig praatte RIVM-directeur Jaap van Dissel leden van de Tweede Kamer bij. Voor het eerst sprak hij over een ‘tweede golf’, nadat premier Mark Rutte het vorige week vrijdag nog hield bij een ‘comeback’ van het virus. De situatie van nu is ongewenst, zei Van Dissel. “Belangrijk is om aanvullende maatregelen te nemen”, aldus de belangrijkste adviseur van het kabinet.

Werk en sport

Op de vraag van Kamerleden welke maatregelen Van Dissel in gedachten heeft, kwam niet echt een antwoord. Wel sprak Van Dissel zich expliciet uit over mensen die niet meer thuiswerken. Het advies om dat wel te doen geldt nog steeds, benadrukte Van Dissel. Eén op de tien besmette mensen raakt geïnfecteerd op het werk, voor zover de bron wordt opgespoord. Eén op de twintig bij sportverenigingen, die na de zomerstop weer open zijn.

Mogelijk ander doelwit van beperkingen blijft de horeca, waarvoor sinds zondag in de Randstad al een vervroegde sluitingstijd van 1 uur ’s nachts geldt. Kamerleden vroegen aan Van Dissel of het schrappen van dat laatste rondje in de kroeg voldoende zoden aan de dijk zet. De RIVM-directeur antwoordde dat die maatregel kan worden opgevat als een belangrijke wake-upcall. Het nadeel is dat door de incubatietijd van het virus (de periode tussen besmetting en het krijgen van klachten) het effect van een beperking pas na een week of twee zichtbaar wordt. 

Dat lijkt met de huidige cijfers te laat. Grof geschat zijn nu ruim 100.000 Nederlanders besmettelijk, rekent het RIVM voor. Zonder onmiddellijke verandering van het gedrag van mensen stijgt het aantal coronapatiënten op de intensive care de komende twee weken tot boven de 250. In dat scenario liggen er ruim 1500 mensen met corona op verpleegafdelingen van ziekenhuizen.

Contactonderzoek houdt het niet bij

De huidige situatie toont gelijkenissen met die in maart. Zo worden GGD’s – al hun werk ten spijt – weer overrompeld door de toenemende besmettingscijfers. Afgelopen week steeg het aantal positieve testen met ruim zestig procent tot 13.471. Ruim 6 procent van de mensen die zich laat testen is positief, bijna een verdriedubbeling met twee weken geleden. Het cruciale bron- en contactonderzoek houdt die stijging niet meer bij, net als in het voorjaar. Het virus schaalt momenteel sneller op dan het snelste opschalingsplan van de GGD, zo stelde GGD-voorman Sjaak de Gouw dinsdag.

In de ziekenhuizen is het patroon hetzelfde. Voor het eerst brak het aantal opnames op de intensive cares dinsdag door het driedaagse gemiddelde van tien, een belangrijke ‘signaalwaarde’ bepaald door het RIVM. Dat betekent code oranje, roodomrand. Op ‘gewone’ verpleegafdelingen van ziekenhuizen liggen nu zeven keer zoveel coronapatiënten als in juli. Ziekenhuizen lopen zo snel vol dat het landelijke coördinatiecentrum voor patiëntenspreiding (LCPS) weer wordt opgestart. Door patiënten al vroeg te spreiden moet reguliere zorg niet opnieuw in het gedrang komen.

Ondertussen verspreidt het virus zich langzaam van de Randstad, waar de oorsprong van deze golf ligt, naar de rest van het land. In bijna heel Nederland ligt het reproductiegetal, de ‘R’, nu boven de 1. Landelijk ligt de R op 1,33. Dat betekent dat elke 100 besmette personen voor 133 nieuwe infecties zorgen. En dat zijn er simpelweg teveel. 

Lees ook:

Dit kan Nederland leren van de Duitse aanpak van de coronacrisis

Ons buurland in het oosten is beter in het bestrijden van corona én in testen. Wat kan Nederland leren van Duitsland? Alex Friedrich, hoofd infectieziekten van het UMC Groningen: ‘Ga maar kijken, wat is daar nou anders?’

Lees ook:

Heeft premier Rutte de coronatouwtjes nog in handen? De Kamer wil antwoorden

Op de dag van een nieuw coronadebat heerst in de Kamer onbehagen over nieuwe beperkingen, mondkapjes en natuurlijk weer over het testen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden