Nieuws Zorg

Nieuwe wet zorgt voor verdeeldheid onder verpleegkundigen

Beeld ANP

Een nieuwe wet bepaalt dat er straks twee soorten verpleegkundigen zijn. En daar is niet iedereen blij mee.

Er loopt een scheuring door de ziekenhuisafdelingen met verpleegkundigen. De nieuwe lichting staat tegenover de ervaren krachten en mbo’ers ageren tegen hbo’ers. Dat komt door een nieuwe wet die bepaalt dat er straks twee soorten verpleegkundigen zijn: de gewone (mbo-)verpleegkundige en de (hbo-)regieverpleegkundige. Big 2, heet de wet. Big staat voor Beroepen Individuele Gezondheidszorg. Er is al een Big 1. Daarin staan nu alle verpleegkundigen. Straks, als Big 2 er is, gaan de hbo’ers naar Big 2. Zij komen dan boven de andere verpleegkundigen te staan.

Nu geldt dat niet voor alle hbo’ers. Alleen verpleegkundigen met een hbo-opleiding die na 2012 zijn afgestudeerd, kunnen aan de slag in de nieuwe, hogere functie van regieverpleegkundige. Mbo’ers, de hbo’ers met oudere diploma’s en de inservice-verpleegkundigen moeten eerst slagen voor een toets of een aanvullende opleiding doen.

De nieuwe wet moet de zorg verbeteren. Een hogere opleiding zorgt voor meer kennis en wordt dus beloond met een hogere functie. In de zorg werken veel verpleegkundigen die door vervolgopleidingen en ervaringen kennis hebben opgedaan. Zij moeten door de wet een stap terug doen. Althans, zo voelt dat voor velen. Het Actiecomité Big 2 zegt ruim 50.000 handtekeningen te hebben opgehaald tegen de wet, er zijn werkgroepen en platforms tegen Big 2 en op Facebookgroepen laten duizenden verpleegkundigen van zich horen. Door de enorme onrust heeft minister Bruins van medische zorg de invoering van de wet eind vorige maand uitgesteld zodat de gemoederen wat kunnen bedaren. Dat is tot nu toe allerminst gebeurd.

Toch is niet iedereen tegen de nieuwe regieverpleegkundige. Een voor- en tegenstander over de splijtzwam in de ziekenhuizen.

Elise van Belle, verpleegkundige

“Wij zijn in ons ziekenhuis al bezig met functiedifferentiatie (invoering van regieverpleegkundigen, red). In het begin was er veel angst en vroegen verpleegkundigen zich af of hen iets werd afgenomen. Maar hoe meer informatie zij kregen, des te meer mensen dachten: kom maar op. Wat je vooral ziet in media zijn de afwerende reacties, maar er is ook een grote groep die functiedifferentiatie wel ziet zitten.”

Dat betekent niet dat Van Belle de Wet Big 2 omarmt. Functiedifferentiatie is een gevolg van Big 2, maar kan ook op andere manieren uitgevoerd worden. “Dat er verzet is kan ik me voorstellen. Dat hbo-diploma’s voor 2012 niet gelden voor de functie van regieverpleegkundige voelt voor mij ook arbitrair. Blijft staan dat functiedifferentiatie een goed idee is. Waarom een opleiding op mbo- en hbo-niveau terwijl je naar hetzelfde toewerkt? “

“Ik zie dat in de discussie veel voorbeelden genoemd worden die niet kloppen. Dat een verpleegkundige straks geen dokter meer mag bellen is onzin in de praktijk. De verpleegkundige zoals die bestaat, blijft bestaan. Alleen wordt van de regie-verpleegkundige andere (extra) competenties gevraagd die nu vaak nog niet worden uitgevoerd. Op het hbo leer je onder meer innovaties te implementeren en persoonlijke zorgplannen combineren met nieuwe wetenschappelijke inzichten. Op dat soort competenties word je als hbo’er niet meer aangesproken als je eenmaal aan het werk bent. Dan zakt je kennis weg.”

“De regie-verpleegkundige zal ook aandacht hebben voor de nieuwste inzichten en een coachende rol naar collega’s hebben. Dat zijn taken die nu door iemand worden opgepakt die zich daartoe geroepen voelt. Er is geen beleid voor.”

“Iemand die bijvoorbeeld 25 jaar in het vak zit, kan zich die vaardigheden ook eigen maken. Bij hen zit nu de pijn, dat er wordt gezegd: voor dat werk heb je een hbo-diploma nodig. Ik snap best dat zij zich ondergewaardeerd voelen.”

Beeld ANP

Mattijn Amsing, zelfstandig ic-verpleegkundige

“Er is al functiedifferentiatie”, zegt Mattijn Amsing als hij over de mening van Van Belle hoort. “We werken al jaren met regieverpleegkundigen. Alleen heten die dan senior verpleegkundigen, of oudsten van dienst. Er zijn al legio mogelijkheden om stappen te maken in het beroep. Je kunt teamleider worden, of jezelf specialiseren.”

“Puur vanuit de praktijk gezien is het natuurlijk raar dat er twee opleidingsniveaus zijn voor verpleegkundigen die als sinds jaar en dag op hetzelfde niveau functioneren. Ik ben intensive care (ic) verpleegkundige. Ik weet niet welke basisopleiding mijn collega’s hebben. Ze kunnen zijn opgeleid binnen het bedrijf, mbo of hbo zoals ik. Maar op de werkvloer zie ik die verschillen niet terug. Wat ik zie is mensen met een ic-opleiding, met veel ervaring en vakkennis en competenties. De functieprofielen in ziekenhuizen zijn daar ook op ingericht. Het gaat niet om je diploma, maar om je competenties. Het verschil mbo en hbo is geen issue in de praktijk.”

“Wij zijn er niet op tegen dat je misschien moet komen tot een onderscheid tussen mbo en hbo. Het probleem is de manier waarop. Nu moet bijna de hele beroepsgroep weer naar school. Als je al onderscheid wilt maken tussen mbo en hbo, zet dan vanaf nu iets nieuws op. Maak voor de toekomst twee registers, een voor mbo’ers en een voor hbo’ers die nu afstuderen. En plaats de mensen die nu al op hbo-niveau werken in het register voor hbo’ers.”

“Als Big 2 doorgaat, kunnen mensen met veel ervaring hun werk niet meer doen. Zij voeren namelijk nu de regie. Als dat straks niet meer mag, gaat dat grote problemen opleveren.”

“Ik merk dat er tweespalt is tussen voor- en tegenstanders. Er zijn proeftuinen geweest met regieverpleegkundigen. De mensen die daaraan mee hebben gedaan zeggen nu: dat ging goed, dus zeur niet. Maar wij horen ook geluiden dat het helemaal niet lekker liep. Die proeftuinen zijn ooit gestart omdat deze wetswijziging eraan zat te komen. Maar met de huidige plannen als uitgangspunt, hadden de proeftuinen heel anders opgezet moeten worden.”

Lees ook:

Koester álle verpleegkundigen - en maak geen onderscheid tussen hbo en mbo

De introductie van een nieuw soort verpleegkundige zaait onnodig diepe verdeeldheid, vindt Erik Zwart, bestuurder van een ­ouderenzorgorganisatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden