Stijging

Met meer dan 10.000 besmettingen is de stabilisatie ver weg

Een patient wordt uit een speciale ambulancebus gehaald, die met zes coronapatienten naar academisch ziekenhuis Maastricht UMC+ is gereden. De patienten zijn afkomstig uit Rotterdam.Beeld ANP

De schok zit hem in het getal van 10.007 nieuwe besmettingen, maar verontrustender is het aantal van 2073 nieuwe patiënten in het ziekenhuis.

De 10.007 besmettingen die het Rivm vrijdag meldde, zijn geen reden voor plotse aanscherping van het beleid. We weten nog niet of de maatregelen van vorige week effect hebben, zei premier Mark Rutte tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Wat weten we wel?

In elk geval dat Nederland er slechter voor staat dan gehoopt en verwacht. Sinds 16 oktober nam het aantal besmettingen dagelijks met één of twee procent toe, en soms zelfs af. Er werd al gesproken over een stabilisatie. Tot drie dagen geleden de aantallen met 6, 7 en 8 procent omhoog schoten. 

Beeld Sander Soewargana

Die stijgingen zullen volgende week voor een verdere toename zorgen in de ziekenhuizen. En daar gaat het al slechter dan in de prognoses van de voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, Ernst Kuipers. Vorige week voorspelde Kuipers nog tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer dat er, als het zo zou doorgaan, op 31 oktober 2047 covid-patiënten in het ziekenhuis zouden liggen. Dat aantal werd vandaag overschreden (2073 patiënten). Ook de bezettingen op de ic’s zullen de voorspelde aantallen overschrijden.

Dat zet direct druk op de reguliere zorg. Nog altijd koerst Nederland af op een scenario waarbij eind november driekwart van de normale zorg uitgesteld moet worden. Dan komen ook dringende behandelingen tegen kanker in gevaar, iets wat nu al het geval is in delen van België.

Beeld Sander Soewargana

Mocht deze trend doorzetten, dan is het kabinet genoodzaakt verder in te grijpen, zei Rutte. “Alle scenario’s liggen op tafel.” Welke scenario’s, daarover wilde de premier niet speculeren. “Gelukkig zien we dat mensen de afgelopen week voorzichtiger zijn geworden. Het aantal contactmomenten en verplaatsingen wordt weer beperkter.”

Maar is het genoeg? 

De cijfers geven Rutte daarin gelijk. Maar is het genoeg? Het gedragsonderzoek dat het Rivm eerder publiceerde, laat zien dat de gevoelsmatige dreiging die Nederlanders ervaren bijna weer op het niveau zit van april. Dat zou mensen thuis moeten houden. Een manier om daarin inzicht te krijgen, zijn de mobiliteitscijfers die Google verzamelt uit gegevens van mobiele telefoons. In de winkelstraten is het inderdaad rustiger geworden. Toch is het nog lang niet zo stil als in april, toen de verplaatsingen rond winkels en recreatieplekken tot 70 procent afnamen. De laatste cijfers van Google zijn die van vijf dagen geleden. Toen lag de afname op ongeveer 35 procent. Maar de trend is er wel een van verdere afname. Bekend is ook hoeveel reizigers inchecken voor de bus, trein, tram of metro. Dat percentage ligt ruim 65 procent onder het normale gemiddelde. In maart en april liep het reizen met het openbaar vervoer met bijna 90 procent terug.

Een andere indicator is het aantal pintransacties. Volgens ING is de afgelopen week 5 procentpunten minder gepind. Ter vergelijking, in de eerste lockdownweek in maart was dat 20 procentpunt. Nu viel de eerste week van de nieuwe lockdown wel samen met de herfstvakantie, dus dat kan de cijfers iets vertekenen.

Sterftecijfers nog lang niet zo hoog

De tweede golf is ondertussen ook terug te zien in de sterftecijfers, al zijn deze nog lang niet zo hoog als tijdens de eerste golf. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde vrijdag dat tussen 12 en 19 oktober 3200 mensen zijn overleden. Dat zijn er ongeveer 400 meer dan verwacht. Het is aannemelijk te denken dat Covid deze ‘oversterfte’ veroorzaakt. Bijna de helft van de overleden Nederlanders ontving langdurige zorg. Dat zijn dus vooral de bewoners in verpleeghuizen waar het virus opnieuw is binnengeslopen.

Dit weekend en maandag overlegt het kabinet over de situatie en mogelijke aanvullende maatregelen. Vermoedelijk volgt komende week een persconferentie van Rutte en zorgminister Hugo de Jonge. Dat kan op de gebruikelijke dinsdag zijn, maar ook op een andere dag, mocht dat nodig zijn, aldus Rutte. Het kabinet maakte vrijdag ook bekend dat het in hotels per direct verboden is om nog drank te verkopen na 20.00 uur. Zo wil het kabinet de situatie gelijktrekken met andere horeca.

Lees ook:

Zo ver dat alle scholen moeten sluiten, is het nog lang niet

Oplopende besmettingen onder tieners en alarmerende lerarenenquêtes roepen de vraag op of de scholen dicht moeten. Maar eigenlijk wil niemand dat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden