Coronacrisis

Met het versoepelen van coronamaatregelen verdwijnt het gevoel van solidariteit

Lege straten en pleinen, afgesloten gebieden, sommige kwetsbare personen ervoeren daardoor een onderlinge verbondenheid. Beeld ANP

Kwetsbare ouderen en mensen in instellingen ervaren de versoepelingen van de coronamaatregelen niet altijd als een opluchting. De ‘rare verbondenheid, op 1,5 meter afstand’ valt weg en veel regels leiden tot onbegrip.

Voor sommigen is het leven er na de versoepelingen van de coronamaatregelen niet makkelijker op geworden. Kwetsbare ouderen, gehandicapten en mensen met psychische problemen hadden tijdens de lockdown het gevoel dat iedereen in hetzelfde schuitje zat, zo staat in het onderzoek ‘Coronatijden in Nederland’ dat woensdag verscheen. Dat gevoel van solidariteit verdween met de versoepelingen.

Ongeveer 4500 personen deden mee aan het onderzoek dat is uitgevoerd door zeven organisaties, waaronder het Trimbos Instituut, de Vrije Universiteit en de Universiteit van Amsterdam. “Het gevoel voor een keer in hetzelfde schuitje te zitten als anderen (thuis, en met beperkte contacten, onzeker over de buitenwereld) was een prettige ervaring voor mensen die weinig buiten de deur komen, geen werk hadden of angstig waren: ze hadden de onverwachte sensatie ‘normaal’ te zijn”, schrijven de onderzoekers.

Zij analyseerden hoe diverse kwetsbare groepen de lockdown doorkwamen en de periode van versoepelingen beleefden. Met kwetsbare groepen wordt bedoeld: thuiswonende ouderen met een zwakke gezondheid, bewoners van verpleeghuizen of andere instellingen en personen met psychische problemen.

Rare verbondenheid

Een deelnemer met psychische problemen zei tijdens de lockdown tegen de onderzoekers te hopen ‘dat er nu meer onderling begrip komt’ door de ‘rare verbondenheid, op 1,5 meter afstand’. De verbondenheid viel met de versoepelingen weg.

Toch, zoals in andere onderzoeken ook al is aangetoond, was er tijdens de lockdown vooral veel leed omdat mensen hun geliefden niet zagen. “Dan zit je daar voor een raam en daarachter de kinderen”, zegt een bewoner van een verpleeghuis. “Het is een half uur, afscheid nemen, tijd is om. En dan zie ik ze weglopen door het raam en ik word weggeleid. Dan krijg je een hele klap, want je moet weer alleen naar je onderkomen. En dan zit je achter slot en grendel.” Een volgende keer moet er echt meer aandacht zijn voor sociale contacten, stellen de onderzoekers.

Verwarrende regels

Zoals een volgende keer de overheid ook het beleid en de regels duidelijker moet uitleggen. Want terwijl de meeste mensen in juni het normale leven weer oppakten, nam bij de kwetsbare groepen de verwarring toe. “Mensen die tot risicogroepen van het RIVM behoren, zoals ouderen ouder dan 70, komen niet meteen hun huis uit”, schrijven de onderzoekers. “Zijn we nu ‘bij afspraak’ of per overheidsdecreet ineens klaar met dat virus dat eerst overal op ze leek te loeren?”

Daarnaast werden allerlei regels opgesteld die tot onbegrip leidden. “De overheid kan die regels wel beter uitleggen”, adviseren de onderzoekers. “Is het nu wel of niet belangrijk om je boodschappenkarretje schoon te maken? Hoe kun je met je kleinkinderen om gaan? Wie bescherm je met handen wassen, jezelf, de ander of allebei? En met niet-medische of juist medische mondkapjes? Waarom zegt de overheid aan de ene kant dat mondkapjes schijnveiligheid opleveren en zijn ze toch in het openbaar vervoer verplicht?”

Ook de regels van de zorginstellingen begonnen te knellen. Zo was binnen een instelling het bezoekverbod op de ene locatie strenger dan op de andere. Iets dat overigens nog altijd een probleem is. “Het verdient aanbeveling voor organisaties om erop te letten niet strenger te zijn dan de overheid en extra alert te zijn op de noodzaak van strengere maatregelen wanneer men dat toch wil”, luidt het advies aan beleidsmakers.

Lees ook:

Ministerie roept verpleeghuizen op: vermijd een algeheel bezoekverbod bij een nieuwe besmetting

Om verwarring en onnodig leed onder naasten tegen te gaan, adviseert het ministerie van volksgezondheid verpleeghuizen nadrukkelijk om bij coronabesmettingen niet meer helemaal op slot te gaan voor bezoek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden