Ziekteverzuim

Meer werkdruk in zorg en minder werkplezier

Een uitgifte-automaat die de ziekenhuisuniformen op vertoon van een personeelspas automatisch uitdeelt. Beeld Hollandse Hoogte / Frank Muller / Zorginbeeld

Er is steeds meer ziekteverzuim onder zorgprofessionals. De gaten worden opgevuld met veel duurdere zzp’ers.

De nieuwe cijfers uit de jaarverslagen van zorginstellingen laten een sector zien waarin personeel het plezier in het werk verliest, de werkdruk toeneemt en de gaten worden gedicht met het inhuren van zzp’ers. Dat zegt Rob Leensen, partner bij EY. De accountants- en adviesorganisatie publiceert vandaag de EY Barometer Nederlandse Gezondheidszorg, op basis van jaarverslagen over 2018 van grotere zorginstellingen.

De wijzer van de barometer gaat richting storm. Het verzuim in de zorg is voor het vijfde achtereenvolgende jaar opgelopen en staat op 5,9 procent. Gemiddeld was dat vorig jaar in Nederland 4,3 procent. “Iedereen die ziek is en verzuimt, moet worden vervangen”, zegt Leensen. “Of dat nu door eigen personeel is of door personeel dat je inhuurt, zoiets kost geld.”

Mede door het hoge verzuim groeide het aandeel zzp’ers in de zorg vorig jaar van 6,6 procent naar 7,1 procent. De totale uitgaven aan personeel dat niet in loondienst is, bedragen intussen bijna 2,6 miljard euro.

Eenmalige meevallers vangen kosten op

De winst en kredietwaardigheid van de zorgsector is redelijk op peil gebleven. “Vaak komt dat door eenmalige meevallers, zoals de verkoop van vastgoed”, zegt Leensen. “Daarmee zijn de extra kosten voor personeel op te vangen. Maar deze meevallers drogen op zodra het tafelzilver is verkocht. Dan heb je geen middelen meer om gaten te dichten. Over een paar jaar zullen de financiële consequenties van de arbeidsmarktproblemen echt zichtbaar zijn in de cijfers.”

Een probleem binnen de zorg is het grote verloop van personeel. Instellingen weten hun medewerkers niet vast te houden. Gemiddeld was het verloop vorig jaar 15,8 procent. In 2017 was dat nog 14,2 procent. Binnen de sector zijn sterke verschillen. Het verloop in de academische ziekenhuizen en privéklinieken ligt bijvoorbeeld aanzienlijk lager dan in de geestelijke gezondheidszorg en de ouderenzorg. In die sectoren ligt het verloop op respectievelijk 18 en 17 procent.

Financiële injectie heeft nog geen resultaat

Dat toont aan dat de financiële injectie die verpleeghuizen vorig jaar kregen tot nu toe weinig effect heeft. Die injectie maakt onderdeel uit van de 2,1 miljard euro die verpleeghuizen de komende tijd krijgen. Cijfers over hoe ze het geld inzetten, zijn er nog niet. Dat moeten de instellingen pas in de jaarrekening over 2019 vermelden. Leensen: “Wat we nu wel horen van bestuurders is dat de verpleeghuizen weliswaar meer geld hebben om extra personeel aan te trekken, maar dat zij het geld niet volledig kunnen inzetten omdat de juiste mensen er niet zijn.”

Voorlopig ziet Leensen geen signalen dat de markt voor zorgpersoneel verandert. “Dat betekent hogere personeelskosten waardoor de financiële ruimte om te innoveren afneemt. En juist innovatie is van belang om de zorgverlening efficiënter te maken.”

Lees ook
Door ziekteverzuim lekt een half miljard euro weg uit de zorg

Steeds meer zorgpersoneel zit thuis door de hoge werkdruk. Waardoor de collega’s het weer drukker krijgen. Het verzuim kost honderden miljoenen per jaar.

De zieke zorg heeft behoefte aan een fluwelen handschoen

Ziekteverzuim in de zorg en de personeelstekorten hangen nauw samen. De aanpak vergt een nieuw leiderschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden