Coronamaatregelen

Meer besmettingen, en de quarantaineregels worden versoepeld. Is dat wel veilig?

De quarantaineregels worden versoepeld, waarmee het belang van mondmasker toeneemt. Beeld ANP
De quarantaineregels worden versoepeld, waarmee het belang van mondmasker toeneemt.Beeld ANP

Met de soepelere omgang met quarantaineregels volgt Nederland een internationale trend.

Marco Visser

Terwijl er steeds meer Nederlanders rondlopen die zijn besmet met de omikronvariant, versoepelt het kabinet de quarantaineregels. Dat voelt tegenstrijdig, en vanuit epidemiologisch standpunt bezien is dat het ook. Bij de beslissing om de quarantaine deels te laten vervallen, kiest het kabinet ervoor de schadelijke effecten voor lief te nemen omdat de voordelen groter zijn. Hoe groot zijn die schadelijke effecten?

Allereerst het onderscheid tussen isolatie en quarantaine, twee begrippen die veel door elkaar worden gebruikt. Alleen mensen die positief zijn gaan in isolatie. De mensen die in contact zijn geweest met de positief geteste persoon, gaan in quarantaine.

Nieuwe en oude regels

Tot vrijdag moesten mensen die nauw contact hebben gehad met een besmet persoon (langer dan een kwartier op minder dan anderhalve meter) tien dagen in quarantaine. Als na vijf dagen uit een coronatest bleek dat iemand negatief was, verviel de quarantaine. De quarantaine gold niet voor Nederlanders die de afgelopen acht weken zelf waren besmet, tenzij ze klachten ontwikkelden.

Dat laatste blijft zo. Daar komt nu bij dat iedereen die langer dan een week geleden een boostervaccin heeft gehad ook niet in quarantaine hoeft. Wie geen booster heeft gehad, is nog altijd gebonden aan de oude regels. Dus: tien dagen quarantaine, ook na twee vaccinaties.

Is het veilig?

Welk effect hebben de nieuwe quarantaineregels op de besmettingen? Volgens het OMT weegt dat effect niet op tegen de nadelen van het loslaten van de regels. Daarom adviseert het OMT: laat de regels deels los, zoals het kabinet ook heeft besloten. De schadelijke gevolgen van de oude regels zijn: heel veel mensen in quarantaine zodat de economie ontwricht raakt. Het OMT schetst in haar advies dat 75.000 tot 100.000 Nederlanders dagelijks besmet kunnen raken. Elk besmet persoon is goed voor minstens drie quarantaines. Dus: maximaal 300.000 personen die binnen moeten blijven. Een quarantaine duurt gemiddeld 5 dagen. Oftewel: in het slechtste scenario zitten 1,5 miljoen mensen thuis. Dat weegt zwaar op de economie.

Dan de nadelen van het loslaten van de oude regels. Positief geteste personen zijn een of twee dagen voordat de symptomen optreden al besmettelijk. Dat loopt meestal door tot de derde dag na de eerste klachten. Na die termijn neemt de besmettelijkheid af, maar is nog niet verdwenen.

De theorie is dat de oude quarantaineregels ervoor zorgden dat een nauw contact al in afzondering zat voordat de klachten zich openbaarden en die persoon besmettelijk werd. In de nieuwe regels gaat diezelfde persoon pas in quarantaine na klachten. Dan volgt een test en bij een positieve uitslag isolatie.

De nieuwe regels zorgen er dus voor dat de besmettelijke mensen die over twee dagen klachten ontwikkelen nog rondlopen. Daarom ook dat het kabinet de nadruk legt op dragen van mondkapjes. Nu is het in de praktijk maar de vraag of de nieuwe quarantaineregels veel verschil maken. Veel Nederlanders die geen klachten hadden maar later wel besmet bleken, gingen gewoon de deur uit.

Boosters remmen de overdracht

Loslaten van de quarantaineregels geldt alleen voor Nederlanders die de afgelopen acht weken zijn besmet, in een cruciaal beroep werken of een booster hebben gehaald. Een booster zorgt voor de aanmaak van meer antistoffen, wat leidt tot lagere infectiekans en dus tot minder overbrengen van het virus op anderen. Maar het risico is niet nul. Ook na een booster kan iemand besmet raken en voor transmissie zorgen. Datzelfde geldt voor personen die minder dan twee maanden geleden covid hebben gehad. Ook zij zijn minder vatbaar voor een nieuwe besmetting, maar niet 100 procent immuun.

Nederland is niet het enige land dat de quarantaineregels versoepelt. Engeland is een van de landen die zelfs de isolatieregels, dus voor besmette personen, heeft versoepeld. Geen 7 dagen isolatie, maar 5. Ook de quarantaineregels zijn er veranderd. Wie gevaccineerd is, hoeft zichzelf niet langer af te zonderen, maar moet wel elke dag een zelftest doen. Ongevaccineerden moeten nog wel 10 dagen in quarantaine.

Zuid-Afrika en Italië hebben eveneens geen quarantaineregels meer voor nauwe contacten. Ook het Amerikaanse CDC adviseert loslaten van quarantaineregels voor Amerikanen die zijn geboosterd. Al moeten zij dan wel tot minstens 10 dagen na het contact met een besmet persoon mondmaskers dragen.

Lees ook:

Dit zijn de versoepelingen van de lockdown

Lees hier alles over de versoepelingen van de lockdown, die ingaan vanaf zaterdagochtend. De horeca en de cultuursector blijven nog zeker tien dagen dicht. Op 25 januari wordt de situatie rond het virus opnieuw beoordeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden