Ria Keen (links), samen met haar man, mantelzorger van haar broer (in stoel).

Zorg voor een naasteZorg voor een naaste

Mantelzorger Keen zou met een kort overleg en een beetje waardering al heel tevreden zijn

Ria Keen (links), samen met haar man, mantelzorger van haar broer (in stoel).Beeld Koen Verheijden
Marco Visser

Ria Keen (69) heeft vorig jaar een rotperiode gehad. Ze had werk gevonden, voltijds, maar kort daarvoor was haar broer geopereerd. Een deel van zijn voet was verwijderd. Haar broer komt vaak in ziekenhuizen. Hij is diabeet en heeft een ernstige hartkwaal waardoor hij geregeld vocht achter zijn longen heeft.

“Vijf dagen in de week was ik aan het werk en daarnaast had ik de zorg voor mijn broer. Mijn man en ik wonen in Boekelo, mijn broer lag in Enschede in het ziekenhuis en ging daarna naar Oldenzaal voor revalidatie. Dus na het werk was het een half uur tot drie kwartier rijden om ervoor te zorgen dat mijn broer schone kleren had. Dan naar huis, eten, de was doen die je mee terug neemt vanuit het ziekenhuis. Het heeft echt veel van me gevergd.”

Hoe kan de thuiszorg de mantelzorger helpen? Keen hoeft daar niet over na te denken. Met overleg. “Vertel wat er gebeurt, wat er aan de hand is.” Ze noemt een voorbeeld van een paar maanden geleden, toen haar broer thuis kwam uit het revalidatiecentrum na de gedeeltelijke amputatie. “Hij kreeg twee keer per dag thuiszorg. Ineens kwamen ze vaker, zonder overleg, omdat er zorgen waren over zijn gezondheid, waarna het terugging naar één keer per dag, opnieuw zonder overleg.”

Opeens ging de communicatie digitaal, zij kon er niet bij

Een keer per twee weken even telefonisch overleg zal voor Keen voldoende zijn. “Ik heb dat overleg gepleegd toen mijn broer in het ziekenhuis lag met zijn voet. Dan worden allerlei afspraken gemaakt en beloften gedaan, maar niet nagekomen. En ik snap het, want ze hebben het hartstikke druk. Maar ondertussen komt er met minder communicatie meer zorg bij ons terecht.”

Een klein voorbeeld van die mindere communicatie: bij haar broer lag altijd een map waarin thuiszorg en mantelzorgers notities maakten. De thuiszorg ging over op digitaal, maar zonder Keen in te lichten, die ineens nergens meer bij kon. Nu wel, via haar laptop, maar zelf kan ze geen notities meer toevoegen.

Keen heeft ook gelezen over professionele zorgverleners die mantelzorgers gaan instrueren om bepaalde medische handelingen te verrichten, zoals oogdruppels geven. Het gaat haar te ver. “Dan verplaats je de drukkigheid naar de mantelzorgers die het voor niets doen.”

Mantelzorg doe je met liefde, maar waardering is wel belangrijk

Naast overleg is ook waardering belangrijk om het werk als mantelzorger vol te houden. Het zorgpersoneel kreeg nog een bonus van 1000 euro, mantelzorgers niks, zegt Keen. “Tien tot vijftien jaar geleden kreeg je een ‘mantelzorgcompliment’. Dat was 50 euro aan boodschappen, een keer per jaar. Mantelzorgen doe je met liefde, niet voor geld, maar waardering is wel belangrijk. Elke gemeente krijgt geld van Den Haag om dat te gebruiken voor mantelzorgers. Hengelo geeft een waardebon van 25 euro. Enschede doet niets. Die organiseren een bijeenkomst met thee en cake waar mantelzorgers ervaringen konden uitwisselen. De gemeente vergeet alleen dat mantelzorgers overdag werken. Het is geen vrijwilligerswerk waarmee je kunt stoppen. Je moet door, want het gaat om je naaste. Doe je niets, dan is zo iemand aan zijn lot overgeleverd.”

Lees ook:

Mantelzorgers een infuus laten aanleggen? Dat is ontoelaatbaar en een brug te ver

Het lijkt zo’n goed idee om de zorg te ontlasten: de opleiding die het Maastrichtse UMC aan mantelzorgers wil geven. Maar ouderenpsycholoog Noud Engelen, voorzitter Platform Mantelzorg Limburg, waarschuwt voor extra spanningen tussen mantelzorgers en patiënten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden