Bescherming

Kwetsbare cliënten zeggen thuiszorg af uit angst. ‘Zorgverleners moeten een mondkapje gaan dragen’

Een medewerkster van de thuiszorg verzorgt de woning van een cliënt.Beeld ANP

Kwetsbare cliënten zeggen thuiszorg af, uit angst besmet te worden door hun zorgverlener. Laat hen vaker een mondkapje gebruiken, zeggen belangenclubs.

Zorgverleners thuis moeten preventief een mondkapje dragen, ook bij patiënten die geen verkoudheidsklachten hebben. Dat zeggen verschillende belangenorganisaties van ouderen en mensen met een beperking tegen Trouw.

Nu zegt een deel van de kwetsbare cliënten zorg af, omdat ze bang zijn via hun thuiszorgmedewerker of wijkverpleegkundige besmet te raken. Hoe langer de crisis duurt, des te nijpender wordt voor een deel van hen de situatie.

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hoeven zorgverleners alleen beschermende middelen te dragen bij cliënten die positief getest zijn op Covid-19, of die covid-achtige klachten hebben, en dan nog alleen als ze binnen anderhalve meter van de patiënt komen. Het goede nieuws: voor die situaties zijn er inmiddels genoeg beschermende middelen, ook in de thuiszorg.

Waarom mag thuiszorger onbeschermd dichtbij komen?

Maar cliënten die geen covid-klachten hebben, begrijpen het niet: de overheid drukt hen toch op het hart afstand te houden en zo min mogelijk bezoek te ontvangen? Waarom mag hun zorgverlener, die ook bij zoveel andere patiënten komt, dan wel onbeschermd dichtbij komen?

Ouderenbond ANBO wil dat zorgverleners voor de zekerheid bescherming gaan dragen bij alle zorg dicht op het lichaam, zoals wassen, aankleden en helpen met eten. Belangenorganisaties Ieder(in), voor mensen met een chronische ziekte of beperking, en Per Saldo, voor mensen die zelf hun zorg inkopen, sluiten zich daarbij aan. “We weten dat mensen soms al besmettelijk zijn voordat ze klachten krijgen”, zegt woordvoerder Renée Tuijnman van Ieder(in).

‘Wees eerlijk over schaarste’

Per Saldo vindt dat zorgverleners bij de meest kwetsbare patiënten thuis altijd een mondkapje moeten dragen. “Denk aan mensen die zulke intensieve zorg krijgen, dat ze niet eens naar het ziekenhuis kunnen als ze besmet raken. Of patiënten met ernstige immuunziekten of hartafwijkingen, of die sondevoeding nodig hebben”, zegt directeur Aline Molenaar.

Molenaar denkt dat het nu de schaarste is die de richtlijnen dicteert, in plaats van de vraag wat het beste zou zijn. “Kijk eerst wat nodig is. En wees eerlijk als dat door schaarste niet kan”, zegt ze.

Volgens de organisaties lijdt ongerustheid bij patiënten ertoe dat ze hun zorg afzeggen. Ook uit een peiling onder 1400 patiënten door Patiëntenfederatie Nederland, van halverwege vorige maand, blijkt dat veel patiënten zelf afzien van zorg.

Ruim 40 procent kreeg op dat moment geen zorg, of minder zorg. Van hen heeft 45 procent die keuze zelf gemaakt, of in samenspraak met de zorgorganisatie. Bij 35 procent was het de zorgorganisatie die afzegde.

Buurtzorgt verplicht mondkapjes

Ook medewerkers in de thuiszorg maken zich zorgen. Buurtzorg, de grootste thuiszorgorganisatie, laat zijn medewerkers al sinds maart preventief mondkapjes dragen: eerst zelfgemaakte, inmiddels professionele. De Achterhoekse zorgorganisatie Marga Klompé besloot recent om al haar medewerkers met maskers op pad te sturen.

Brancheorganisatie Actiz houdt vooralsnog vast aan de lijn van het RIVM. Maar, vindt Actiz, het RIVM moet snel expliciet duidelijk maken of preventief gebruik van beschermingsmiddelen zin heeft of niet, zodat thuiszorgmedewerkers en cliënten beter weten waar ze aan toe zijn.

Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM, zei eerder in de Tweede Kamer dat hij wil onderzoeken of het nut heeft om vaker mondkapjes te gebruiken. Maar dat beschermende middelen nog steeds schaars zijn, ondanks de tientallen miljoenen mondkapjes die Nederland inmiddels heeft besteld, weegt mee.

Lees ook:

Ook in thuiszorg en verpleeghuis moet veiligheid leidraad zijn, stellen vakbonden

Medewerkers van verpleeghuizen en in de thuiszorg voelen zich soms soldaten die zonder uitrusting aan het front moeten vechten tegen corona. Dat is onacceptabel en niet te doen, zeggen de vakbonden FNV Zorg en Welzijn, CNV Zorg en Welzijn en NU’91.

Wie zelf hulp inkoopt, zit door corona in de penarie

Marga van Es, die kampt met spierziekte, krijgt al drie weken niet de hulp die ze nodig heeft. Bij veel chronisch zieken valt door het tekort aan beschermingsmiddelen zorg weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden