ReportageVerpleeghuizen

Kunnen meneer en mevrouw Melisse straks hun routine nog oppakken?

Het echtpaar Melisse toen het nog wel naar buiten kon. Beeld Tonny Presser/Tante Louise

Net als in alle verpleeghuizen, zitten de 120 bewoners van Hof van Nassau in Steenbergen al weken opgesloten. Om een beeld te krijgen van de situatie, spreekt Trouw dagelijks met betrokkenen. Vandaag de directeur zorg en behandeling.

Ze hadden zichzelf zo'n fijne routine aangemeten, meneer en mevrouw Melisse. Elke ochtend na het ontbijt deden ze hun jas aan, wandelden met hun tweetjes de trap van het appartement af en stapten de deur uit richting de brasserie van Hof van Nassau. 

Onderweg wipte het dementerende echtpaar even langs bij de receptie voor twee exemplaren van het lokale dagblad. Aan een tafeltje namen ze ieder voor zich het laatste nieuws tot zich, dronken een cappuccino of een kop thee (in een dolle bui met een stuk taart erbij) en namen één krant mee terug voor een medebewoner.

Later volgde deel twee van het ochtendritueel: de wijde wereld in. Ze legden zij aan zij de driehonderd meter naar de lokale supermarkt af om boodschappen te doen. Niet voor de hele week, juist niet. Ze kochten net genoeg voor een dag. Zo konden ze de volgende morgen weer hetzelfde rondje maken.

Maar bij de supermarkt komen ze al een tijdje niet meer. Het vaste rondje is er voorlopig niet bij. De buitenwereld ligt achter glas, de deur van de woning begrenst nu het leefgebied van het stel. Dat is jammer, omdat ze door hun aangeleerde gewoonte juist zo waren opgebloeid. 

Jan Kees van Wijnen, zorgdirecteur van de organisatie waaronder Hof van Nassau valt: 'Deze mensen hebben ondanks hun dementie nog een reserve in hun brein dat we kunnen aanspreken om hen toch nieuwe dingen te leren'. Beeld Arie Kievit

Een reserve in hun brein

Hof van Nassau biedt zijn bewoners een Active Aging-programma waarmee ze, ondanks de aanwezige dementie, nieuwe dingen kunnen aanleren. Dat komt door hun cognitieve reserve, legt zorgdirecteur Jan-Kees van Wijnen van de overkoepelende zorgorganisatie Tante Louise uit. “Deze mensen hebben nog een reserve in hun brein dat we kunnen aanspreken om hen toch nieuwe dingen te leren. Daar zijn we heel actief mee."

Nu staan de activiteiten op een laag pitje, noodgedwongen. De twee Active Aging-verpleegkundingen zitten wegens coronabesmetting thuis, los daarvan zijn de mogelijkheden vanwege de maatregelen beperkt. Al kunnen sommige dingen nog wel.

"We hebben bewoners die er plezier aan beleven om voor hun hele woongroep te koken", vertelt Van Wijnen. “In de groepen die vrij zijn van het virus, gaan we daarmee door. Het is te belangrijk. Als deze mensen een compliment krijgen omdat ze iets lekkers hebben bereid, houden ze het gevoel dat ze ertoe doen."

De resultaten van het programma zijn zo goed dat in Hof van Nassau haast niemand meer aan dementie overlijdt, zegt Van Wijnen. Hij tekent een grafiek uit die evenredig naar beneden loopt: het ziekteverloop van een 'doorsnee' dementerende, waarbij het nulpunt staat voor de dood. "Onze mensen gaan veel langzamer achteruit, de curve daalt mondjesmaat. Totdat ze overlijden vanwege, bijvoorbeeld, een hartstilstand of longontsteking. Tot die tijd zijn ze relatief goed. We krijgen reacties van mantelzorgers die de pure versie van hun vader of moeder langzaamaan weer terugzien."

Zintuigen blijven prikkelen

Het is lastig te voorzien op welk niveau de Hof van Nassau-bewoners terug instappen als ze op enig moment hun vrijheden terugkrijgen. In dat licht was de persconferentie van Mark Rutte, dinsdagavond, wellicht een tegenvaller. De verpleeghuizen blijven voorlopig gesloten, zei de premier resoluut. 

Een beslissing die volgens Van Wijnen te verdedigen valt. "Het aantal besmettingen in verpleeghuizen neemt toe, ook hier. Maar deze koers veroorzaakt wel andere problemen. 'Herkent mijn moeder me nog wel als ik over een tijdje pas weer kom?' Die vraag horen we vaak. Met de middelen die we nog hebben, proberen we de zintuigen te blijven prikkelen en dat voor elkaar te krijgen."

Maar de coronamaatregelen hebben onmiskenbaar invloed. Zo missen meneer en mevrouw Melisse hun oude 'nieuwe leventje'. De beweging, het contact met nieuwe mensen, de gezonde buitenlucht: het is allemaal weg dankzij een onzichtbaar virus. Van Wijnen: "Dat is aan deze mensen niet uit te leggen. Hopelijk kunnen ze er ooit weer van genieten."

Lees ook:

Bewoners met dementie staren naar buiten naast een knuffelbeer: ‘Het is pijnlijk’

Net als in alle verpleeghuizen zitten de 120 bewoners van Hof van Nassau in Steenbergen al weken opgesloten. Om een beeld te krijgen van de situatie, spreekt Trouw dagelijks met betrokkenen. Vandaag de locatiemanager.

Voor de crisiscoördinator is het jagen op mondkapjes en schorten

De 120 bewoners van verpleeghuis Hof van Nassau in Steenbergen zitten al weken opgesloten. Trouw spreekt dagelijks met betrokkenen. Vandaag: de verantwoordelijken voor beschermmiddelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden