Coronaproof

Knuffelscherm is uitkomst voor zwangere Kim Warmerdam. ‘M'n moeder kon eindelijk mijn buik voelen’

Kim Warmerdam omhelst met haar moeder via de door haar bedacht ‘knuffelmuur’.Beeld Phil Nijhuis

Van knuffelscherm tot tentzeil: het wordt steeds moeilijker om elkaar niet aan te raken in de anderhalvemetersamenleving, en dus bedenken mensen creatieve alternatieven. 

Toen de zwangere Kim Warmerdam op een hoogwerker stond om haar moeder in het verpleeghuis te begroeten, riep die in haar enthousiasme vanaf het balkon: “Nu kan ik eindelijk je buik voelen!” Nou, nee, moest Warmerdam zeggen. “We kunnen elkaar wel zien, maar niet aanraken.” Een heel naar moment, vond ze, want haar moeder krijgt door de bezoekbeperkingen al weinig mee van haar zwangerschap.

Toen ze de volgende dag in een vergadering zat met collega-architecten, vertelde ze over de huidhonger die ze op de hoogwerker voelde. Konden ze daar samen geen creatieve oplossing voor bedenken? Van het één kwam het ander, en binnen twee weken lag er een concept voor een ‘knuffelscherm’ waardoor je elkaar coronaproof kunt aanraken. 

Knuffelscherm

Het werkt zo: je staat achter een scherm dat deels uit perspex plaat bestaat en deels uit een flexibele doek. Je trekt een paar lange wegwerphandschoenen aan en steekt je armen in de twee grote gaten in de plaat, waaraan handschoenen vastzitten die normaliter gebruikt worden voor het verwijderen van asbest. De persoon tegenover je doet hetzelfde. En knuffelen maar. Na elke knuffelbeurt moet het scherm aan beide zijden gedesinfecteerd worden. 

De eerste keer dat Warmerdam haar in plastic verpakte armen om haar moeder heen sloeg, was heel bijzonder, vertelt ze. “Normaal is mijn moeder, die pas 63 is, veel moe door haar MS, maar hier kreeg ze zoveel energie door. Ze kon door het doek heen ook eindelijk mijn buik voelen, en dat vond ze heel fijn.” 

Beeld Phil Nijhuis

Inmiddels is Warmerdam ‘overspoeld’ met aanvragen: er zijn inmiddels meer dan honderd zorginstellingen die een knuffelscherm hebben besteld. Het geeft volgens haar aan hoe groot onze behoefte aan aanraking is.

Huid is sociaal orgaan

Psychologen zijn het er al geruime tijd over eens: de huid is ons meest sociale orgaan en aanraking is een levensbehoefte, die in het contact met geliefden belangrijker is dan woorden. Van knuffelen weten we dat het zorgt voor verhoogde levels oxytocine in het brein, dat niet voor niets de bijnaam knuffelhormoon draagt, en allerlei gunstige effecten heeft als een gevoel van verbinding, rust, minder stress. Het is dan ook niet verwonderlijk dat mensen allerlei alternatieven bedenken om elkaar tóch aan te raken in coronatijd. Internationaal zijn kroelgordijnen een trend: zelfgeknutselde plastic schermen, al dan niet vervaardigd uit diepvrieszakken. 

Het zette een echtpaar uit Giesbeek aan tot het ontwerpen van zo’n doek met tape en plastic, om hun kleindochter te omhelzen. Bij het tv-programma ‘All you need is love’ werd er ook geknuffeld door plastic heen, en op Moederdag haalde een creatieve dochter het nieuws omdat zij omhuld met een tentzeiltje van de Action haar moeder omhelsde. Het ademde wel wat ongemakkelijk. 

Beeld Phil Nijhuis

Hoe veilig

Deze creatieve manieren roepen wel de vraag op hoe veilig dat aanraken door plastic is. “De anderhalve meter regel gaat natuurlijk om het voorkomen van overdacht”, zegt een woordvoerder van het RIVM. Plastic kan die overdracht voorkomen, mits het geen gaten heeft, gemakkelijk scheurt en je het maar eenmaal gebruikt, zegt hij. 

“Een tentzeil is een ander verhaal dan het knuffelscherm, dat steeds schoon wordt gemaakt”, zegt hij. Zonder bescherming knuffelen met iemand van buiten je eigen huishouden kan in ieder geval voorlopig niet, aldus het RIVM. Hetzelfde geldt voor het vasthouden van handjes, ook als je ze gelijk daarna ontsmet. 

Allerminst uitnodigend

Toch, zo'n plastic scherm ziet er allerminst uitnodigend uit. Heeft aanraking wel zo'n gunstig effect als er plastic tussen zit? “Als mensen zich ontspannen en blij voelen, komen er hormonen vrij, of dat nu virtueel of door een plasticje plaatsvindt”, stelt lector psychische gezondheid Jaap van der Stel gerust. 

Beeld Phil Nijhuis

Een beperking van het plastic is wel het gebrek aan lichaamsgeur (feromonen), dat een rol speelt in de aanmaak van gelukshormonen. “Dat zal als trigger minder een rol spelen, toch denk ik dat het geen hinderpaal hoeft te zijn en dat het lichaam alsnog wel hormonen aan zal maken”, zegt hij. 

Warmerdam vertrok in ieder geval vrolijk, blij en ontroerd naar huis, na de eerste knuffel met haar moeder. Haar vader, die gewoon nog thuis woont, was stikjaloers. Warmerdam: “Hij wil nu ook zo'n scherm in zijn tuin”. 

Lees ook: 

Ik snak naar nieuwe mensen, nieuwe verhalen, nieuwe sensaties

Journalist Haroon Ali houdt van veel mensen om zich heen en gaat graag op in de zoemende drukte van de stad. Thuisisolatie valt hem zwaar. ‘Het is vervreemdend om 24/7 met één iemand samen te zijn.’

Waarom aanraking zo belangrijk is (én eng)

Wat betekent het dat we elkaar in deze crisistijd niet kunnen aanraken, vraagt het filosofisch elftal zich af. ‘Zintuigen zijn kennisinstrumenten. En nu krijgen we maar een deel van de mogelijke kennis binnen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden