null Beeld

Het consultKruidengeneeskunde

Kan ik nog thee van sint-janskruid drinken?

Het RIVM publiceerde deze week een rapport over Sint-Janskruid waarin het waarschuwt voor mogelijke bijwerkingen. Kun je daar nog veilig thee van drinken?

In het populaire boek The Plant Pharmacy, koken met de kracht van de natuur, wordt sint-janskruid ‘de goedlachse heilige van midzomer’ genoemd. Het kruid met gele bloemetjes waarvan je thee of tinctuur kunt trekken, brengt volgens het boek verlichting: het kalmeert en ontspant bij depressie, verdrijft ontsteking en versterkt het immuunsysteem.

Het kruid dankt zijn naam aan Johannes de Doper, omdat het bloeit rond zijn vermeende geboortedag en toont rode vlekken op de kroonbladeren rond zijn sterfdag. Het werd vroeger ook wel ‘jaagt-den-duvel’ genoemd omdat men geloofde dat de duivel had geprobeerd het te vernietigen, maar daar niet in slaagde. Zo werd het een beschermkruid tegen kwade geesten.

Nogal logisch dat een kruid met zo’n geschiedenis belangrijk is in de kruidengeneeskunde. Het wordt verwerkt in thee en supplementen, die je bij de drogisterij kunt kopen. Deze week bracht het RIVM een rapport uit over dit kruid en waarschuwde voor het gebruik ervan.

Dat roept de vraag op of dat kopje thee, dat u misschien gewend bent te drinken, nog wel kan. Anton Rietveld, hoofd voedselveiligheid bij het RIVM, zegt hierop geen ja of nee. “We hebben er de nodige zorgen over. Je kunt niet consistent zeggen: het is onveilig en dit gaat er gebeuren. Maar de signalen die wij krijgen, zorgen ervoor dat we zeggen: let goed op.”

Gevoeliger voor zonlicht

Zo zijn er de meldingen van bijwerkingen na het gebruik van thee of supplementen met het kruid: een grotere gevoeligheid voor zonlicht, waardoor de huid eerder verbrandt. Of misselijkheid en klachten aan de maag en darmen, zegt hij. Mensen die het nemen tegen milde depressieve klachten, kunnen zich er ook angstiger door gaan voelen. “Het lastige”, zegt Rietveld, “blijft dat er onvoldoende studies zijn naar dit gebruik van sint-janskruid.”

Als het gaat om het gebruik van sint-janskruid door mensen die medicatie gebruiken, kan hij veel duidelijker zijn: doe dat niet, dat levert ernstige risico’s op. Eerder onderzocht het RIVM dit ook al uitgebreid, en toen bleek dat het kruid bijvoorbeeld de werking van chemotherapie kan ondermijnen.

Depressieve klachten

De werking van bepaalde kalmeringsmiddelen en antidepressiva kan door sint-janskruid juist worden versterkt – wat niet wenselijk is. Er is in Nederland overigens één goedgekeurd medicijn op de markt dat wordt gebruikt tegen depressieve klachten, waarin sint-janskruid is verwerkt. Dat is voldoende getest en kan wel veilig gebruikt worden volgens de bijsluiter, aldus Rietveld.

Op basis van het onderzoek dat ze hebben gedaan, adviseert het RIVM het ministerie van volksgezondheid om te overwegen om het gebruik van sint-janskruid in voedingssupplementen en thee te beperken. Omdat vaak niet bekend is hoeveel van dit kruid in zo’n product zit, is het moeilijk om te zeggen hoe schadelijk het nu precies is.

“Alle stoffen zijn in een bepaalde hoeveelheid giftig”, zegt Rietveld. “Zelfs keukenzout. In sint-janskruid zitten hypericine en hyperforine, dat zijn stoffen die een schadelijke werking kunnen hebben in je lichaam, als je er te veel van binnenkrijgt.”

Niet over één kam

Maar in welke hoeveelheid het precies schadelijk is, dat is een vraag die in de lucht blijft hangen. Daarom zegt het RIVM ook niet: ban het kruid, eet het niet. “Het zou niet fair zijn om alle producten met sint-janskruid over één kam te scheren”, zegt Rietveld. Als iemand hem een kopje thee van sint-janskruid zou voorzetten, zou hij het niet direct weigeren. “Je wordt niet direct ernstig ziek van een kop thee. Je kunt het best drinken als je geen medicijnen gebruikt, maar wees dan alert op bijwerkingen en meld die bij de arts en het bijwerkingencentrum Lareb als ze optreden.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden