Het ConsultBuikpijn

Kan een vegetariër allergisch worden voor vlees?

Na jarenlang nauwelijks vlees te hebben gegeten, lijkt dat biefstukje ineens wel erg zwaar op de maag te liggen. Hoe zit dat?

In weerwil van wat sommige vegetariërs denken: je kunt vleeseten eigenlijk niet ontwennen. Maar wist u dat een vleesallergie wel kan ontstaan door een tekenbeet?

Vooral haar partner, die al jarenlang vrijwel vegetarisch leeft, klaagt over pijn in zijn buik als hij een keer zondigt tegen zijn dierloze voedingspatroon. Een uur na de maaltijd krijgt hij buikpijn, zo meldt een lezer. Toen hij nog vaker vlees at, had hij daar geen last van. Kan het zijn dat zijn maag nu ontregeld raakt van vlees?

Zelf kan ze zich daar wel wat bij voorstellen. Zij eet gemiddeld een keer per maand vlees, en heeft het idee dat met name rood vlees minder goed valt dan vroeger. “Het geeft een verstopt gevoel, alsof je op een akelige manier vol zit.” Van kip heeft ze minder last.

Een voedselintolerantie wordt veroorzaakt door een tekort aan een bepaald enzym, nodig om een specifieke stof in voedsel af te breken. Dat is bijvoorbeeld zo bij lactose-intolerantie: wie hieraan lijdt, heeft een tekort van het enzym lactase. Wie nooit zuivel drinkt, en dan plotseling een paar glazen melk achterover slaat, kan ook een (tijdelijk) tekort aan lactase hebben. Het gevolg: buikpijn, omdat je maag niet meer ­gewend is om melksuikers te verteren.

Ook voor het verteren van eiwitten uit vlees zijn enzymen nodig. Maar die enzymen zijn niet anders dan die die je nodig hebt om de eiwitten in een vegetarische maaltijd te verteren, zegt Sytske de Waart, voedingskundige bij de Vegetariërsbond. Ook vegetariërs moeten immers zorgen dat ze voldoende eiwit binnenkrijgen, bijvoorbeeld uit noten, peulvruchten of vleesvervangers.

Een intolerantie, die zich vaak uit in buikklachten, is iets anders dan een allergie. Bij een allergie komt het afweersysteem in het geweer tegen bepaalde eiwitten (allergenen) in het voedsel. Allergie voor bepaalde soorten vlees komt wel voor, al gaat het vaak om een zogenoemde ‘kruisreactie’ die hoort bij een andere allergie, zo meldt de website van het Voedingscentrum.

Wie allergisch is voor vogels, kan soms niet tegen kippenvlees. Wie niet tegen de huidschilfers van honden en katten kan, reageert volgens het Voedingscentrum soms verkeerd op varkensvlees. En wie koemelk­allergie heeft, kan ook rundvlees niet altijd verdragen. Dit soort allergieën is meestal erfelijk. De kans is klein dat ze komen opzetten nadat iemand stopt met vleeseten.

Er is wel één vleesallergie die plotseling kan ontstaan: het alfa-galsyndroom. Die ziekte wordt veroorzaakt door een beet van een teek, en is vooral in Amerika bekend. De teek brengt het stofje alfa-gal in de menselijke bloedbaan, waarna sommige mensen ziek worden als ze vlees eten waar alfa-gal in zit. Dit geldt voor rood vlees, zoals rund, varken en lam. Sinds enkele jaren weten we dat ook Nederlandse teken deze voedselallergie verspreiden. Eten van vlees kan vervolgens zorgen voor zwellingen, astmatische klachten, maagkrampen en diarree. Voldoende reden om vegetariër te worden, dus.

Maar de lezer en haar vriend kunnen zich geen tekenbeet herinneren, en hebben ook geen andere allergie. Wat kan dan die buikpijn veroorzaken? Valt een maaltijd met vlees zwaarder doordat die calorierijker of vetter is dan een vegetarische maaltijd? Dat vindt voedingskundige De Waart onwaarschijnlijk. Ook vegetarische maaltijden kunnen calorierijk en vet zijn. “Sommige vleesvervangers en bijvoorbeeld kaas zijn heel calorierijk, terwijl kip vrij caloriearm is”, zegt De Waart.

Het zou natuurlijk kunnen dat dit stel vooral zondigt tegen het vegetarische dieet bij feestelijke gelegenheden. Bij een avondje uit of een barbecue is de verleiding misschien het grootst, net zoals de porties. “Dan heeft de buikpijn meer te maken met de hele maaltijd, niet alleen met het vlees”, zegt De Waart.

En dan is er nog een mogelijke verklaring. Als je meestal bewust vlees laat staan, ligt dat stukje dier je misschien ook psychologisch wel erg zwaar op de maag.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden