PrestatiemaatschappijJeugddepressie

‘Jongeren moeten leren toegeven dat ze niet goed in hun vel zitten’

null Beeld AFP
Beeld AFP

Veel jongeren kunnen de druk van de prestatiemaatschappij niet aan. ‘Het is niet cool om over je depressie te praten.’

Een op de zeven jongeren ervaart ernstige psychische klachten die hem of haar beperken in het dagelijks leven. Daarbij gaat het vooral om vormen van depressie en in mindere mate om slaapstoornissen, angstaanvallen en leerproblemen.

Dat blijkt uit een onderzoek door Amsterdam UMC onder 2100 jongeren, in de leeftijd van 15 tot 25 jaar. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van twintig gezondheidsfondsen die zich zorgen maken over de mentale gezondheid van jongeren. Zo vinden ze de wachtlijsten in de jeugd-ggz veel te lang. Dinsdagmiddag overhandigen ze een manifest aan de Tweede Kamer, waarin ze de politiek oproepen om tot een Preventieakkoord Mentale Gezondheid te komen.

Dat wil niet zeggen dat er voor al die jongeren extra gezondheidszorg moet komen, zegt onderzoeker Hamza Yousuf. “Natuurlijk, bij heftige klachten moet je naar de huisarts of psycholoog, maar het belangrijkste is dat het gesprek op gang komt. Dat jongeren durven toe te geven dat ze niet goed in hun vel zitten.”

Is de psychische nood onder jongeren groter geworden?

“Dat weten we niet precies. Wereldwijd wel. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie ging het in 2001 om een op de tien jongeren, en in 2017 om een op de acht. Nederland zit daar nog iets boven, maar voor een westers land is het een normale score. We zien wel dat het percentage bij bepaalde groepen is gestegen, zoals bij jongeren met een migratie-achtergrond of uit de lhbti-gemeenschap. Maar dat kan ook een vertekening zijn, misschien meldden zij het voorheen minder.”

Wat is de oorzaak van de stijging?

“Het komt in de eerste plaats door de prestatiemaatschappij. Jongeren voelen een hoge druk om mee te blijven doen. Maar het komt ook door het stigma van diezelfde maatschappij: je moet perfect zijn. Het is niet cool om over je depressiviteit te praten. Wat gek is; wisten ze maar dat een op de zeven er ook mee zit. Het is veel normaler om klachten te hebben dan deze maatschappij je voorspiegelt.”

De maatschappij is het probleem?

“Daar kun je niet alles op afschuiven, maar we zien dat deze jongeren vervreemden van de samenleving. Ze voelen zich minder geaccepteerd en denken dat die maatschappij hun problemen niet zal oplossen. Hun ouders niet, school niet, en die ggz-instellingen lijken in hun ogen al helemaal niet voor hen bedoeld. Dat draagt bij aan de negatieve ontwikkeling.”

Hoe pakken we dit aan?

“In de eerste plaats moeten we die barrières slechten. De jongeren moeten het idee krijgen dat ze erbij horen, dat die maatschappij ook voor hen is. Maar het belangrijkste is dat we het stigma doorbreken. Als jongeren durven te zeggen dat ze niet goed in hun vel zitten, is de eerste stap gezet.”

Lees ook:

Het fundament van de jeugdzorg verkruimelt

Belangrijke jeugdzorgorganisaties staan op omvallen, terwijl kleine aanbieders grote winst boeken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden