Herstel NL

Is het nu wél tijd om kwetsbaren af te zonderen, zodat de maatschappij open kan?

Een cliënt van een woonzorgcentrum krijgt een boosterprik.  Beeld ANP
Een cliënt van een woonzorgcentrum krijgt een boosterprik.Beeld ANP

Het is een oud plan: mensen met een kwetsbare gezondheid afschermen, zodat de coronaregels versoepeld kunnen worden. Eerder werd het afgeschoten, maar is zo'n gescheiden maatschappij in tijden van omikron misschien wél een goed idee?

Marten van de Wier

Schoolklassen zitten thuis in quarantaine, leerachterstanden lopen op. De supermarkten vrezen lege schappen doordat medewerkers thuis moeten blijven.

Is het nog wel acceptabel om de hele samenleving beperkingen op te leggen nu we te maken hebben met een relatief milde coronavariant? Of wordt het tijd om een oud idee van stal te halen: het afzonderen van ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid, zodat Nederland weer open kan?

‘Plan Herstel NL is actueler dan ooit’

Zorgondernemer Erik-Jan Vlieger was een van de initiatiefnemers van Herstel NL, dat in maart vorig jaar met dit pleidooi kwam. Hij wil niet spreken van het ‘isoleren’, maar van het ‘beter beschermen’ van mensen met een kwetsbare gezondheid. Het plan kreeg destijds veel kritiek: ouderen afzonderen zou onwenselijk zijn, en ook niet werken.

Is de tijd er nu wel rijp voor? Herstel NL viel uit elkaar, maar volgens Vlieger is het plan vanwege omikron ‘actueler dan ooit’. Die variant is besmettelijker en wordt vaker overgebracht door mensen zonder symptomen. Het lukt minder goed om besmettingen bij de bron aan te pakken, via de isolatie van besmette mensen en quarantaine van wie contact met hen had. “Dan kun je beter proberen kwetsbare mensen weg te houden bij het virus”, vindt Vlieger.

Waarschijnlijk doen ze dat zelf nu al, zegt Vlieger. Het overgrote deel van de positieve testen komt van 60-minners. Maar als de samenleving verder van het slot gaat, zal het niet lukken om het virus weg te houden bij de 60-plussers, denkt Vlieger. Beter is het om dan aanvullende maatregelen te nemen, vindt hij. “Bijvoorbeeld door de theaters de ene helft van de week te openen voor die groep, met strenge maatregelen en mondkapjes, en de andere helft van de week voor de anderen.”

Epidemioloog: quarantaine heeft wel zin, ook bij omikron

Volgens epidemioloog Alma Tostmann van het Nijmeegse Radboudumc heeft afschermen van de bron wél zin. Als je de regels voor quarantaine en isolatie loslaat, zou het aantal besmettingen nog veel harder stijgen, stelt ze. “De vraag is: hoeveel mensen worden er dan nog ziek, en wat vinden we daar als maatschappij van?”

Dat is een ingewikkelde afweging, vindt Tostmann. “Er is een grote groep die een beetje kwetsbaar is.” Voor ieder individu is het risico te overzien, maar als er maar genoeg mensen besmet raken, kan dat zorgen voor druk op de zorg.

‘Sommige kwetsbaren zijn jong en staan middel in de maatschappij’

Daarnaast is er een kleinere groep die erg kwetsbaar is, bijvoorbeeld door een afweerstoornis, na een transplantatie of door chemotherapie. Voor ieder van hen wordt het sociale verkeer wél veel gevaarlijker na versoepelingen. “Daar zitten ook veel jonge mensen bij, die werk en gezinnen hebben en midden in de maatschappij staan. Ga je die gezinnen ook isoleren?”, vraagt Tostmann zich af.

Woordvoerder Gusta Willems van seniorenbond KBO-PCOB ziet niets in een samenleving waar ‘kwetsbaren’ gescheiden leven. “Veel van hen beschermen zichzelf al goed. Laten we daar geen protocol voor optuigen. Straks worden ouderen op straat aangesproken: moet jij niet binnen zitten?”

En: ook zonder zo’n gescheiden maatschappij kun je de quarantaineregels op scholen te verruimen, vindt Willems. “Ouders zijn verstandig genoeg om hun kinderen niet mee te nemen naar opa en oma, als ze mogelijk besmet zijn.”

Lees ook:

Moeten de quarantaineregels voor scholen op de schop?

Het Outbreak Management Team wil de quarantaineregels voor scholen opnieuw bekijken, nu scholen veel klassen naar huis moeten sturen. Helpt dat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden