null Beeld trouw
Beeld trouw

Het consultAnticonceptie

Is borstvoeding ook een vorm van anticonceptie?

Welke anticonceptie is het beste tijdens de borstvoedingsperiode, wil een lezeres weten. Hoeft ze geen condooms uit de la te trekken, of moet ze wel voorzichtig zijn?

Rianne Oosterom

Een lezeres heeft onlangs een baby gebaard en wil de intieme omgang met haar partner weer oppakken. Ze geeft borstvoeding en haar cyclus is nog niet op gang gekomen. Moet ik dan al anticonceptie gebruiken, of nog even niet, vraagt ze zich af? En welke opties zijn er dan, zonder dat er hormonen bij haar kindje terechtkomen?

Seks en anticonceptie na de zwangerschap: Caroline Grootes, verloskundige gespecialiseerd in anticonceptie, heeft er in het kraambed al gesprekken over. “Niet iedereen weet dat je met dit soort vragen óók of misschien wel juist bij de verloskundige terechtkunt.”

Het verschilt enorm per koppel wanneer er ruimte komt voor seks na de zwangerschap en bevalling, zegt ze. “Maar het gesprek over de anticonceptie moet bij voorkeur al daarvoor plaatsvinden. Liefst in samenspraak tussen beide partners. Veel vrouwen verzuchten dat dit ook weer voor hun rekening komt… na het baren van het kind.”

Borstvoeding als anticonceptie?

Borstvoeding werkt wel enigszins als een vorm van anticonceptie, maar niet een heel veilige, zegt de verloskundige uit Amsterdam-West. “Als je borstvoeding geeft, maakt het lichaam het hormoon prolactine aan, wat ervoor zorgt dat de cyclus wordt uitgesteld. Dat maakt de kans op zwangerschap wel kleiner, maar niet nul. Want de cyclus kan weer op gang komen. Je eisprong gaat vooraf aan de eerste menstruatie, daardoor kan je al zwanger worden voordat je weet dat je cyclus weer op gang is gekomen.”

Ze adviseert stellen om in deze periode ten minste een condoom te gebruiken. “Ik zou zelf zeggen, maar het gaat in de gesprekken met vrouwen natuurlijk niet om wat ik wil: wacht even voor je meteen weer aan de hormonale anticonceptie gaat. Maar het hangt af van hoeveel veiligheid je wil.”

Wil je echt zeker zijn van volledige bescherming tegen zwangerschap in deze periode, dan is er ook een soort minipil, legt Grootes uit. “Daarin zit alleen het hormoon progesteron, wat niet schadelijk is voor de baby.” Deze moet je trouw elke dag slikken. Wie dat niet ligt, kan nadenken over een prikpil, die elke drie maanden door de huisarts via een injectie in een spier wordt gespoten. Hierbij kan het wel flink langer duren voor je weer vruchtbaar bent als je stopt, zegt Grootes.

Maatwerk en een individuele keuze

De gewone pil wordt afgeraden tijdens de borstvoedingsperiode, omdat er behalve progestagenen ook oestrogenen inzitten die de melkproductie kunnen verminderen. Daarnaast kan het oestrogeen terechtkomen in de moedermelk, wat mogelijk effect heeft op de ontwikkeling van het kind. Ook raden verloskundigen anticonceptiepleisters en de nuvaring af, ook middelen met hormonen.

Het koperspiraal, waar sowieso geen hormonen bij komen kijken, is een optie. Je bent voor vijf tot tien jaar klaar. Alleen kan de menstruatie zwaarder zijn als die weer op gang komt. Ook het hormoonspiraal, de Mirena, kan. Maar de hormonen kunnen bijwerkingen geven. Beide spiralen kunnen pas na drie maanden, omdat er anders een risico bestaat op complicaties.

Dan is er nog de implanon, een staafje dat vlak onder de de huid van de bovenarm wordt geplaatst. Ook dan krijg je continu een klein beetje progesteron toegediend. “Hierbij kan het bloedingspatroon heel wisselend zijn, soms gaat het om dagelijks kleine beetjes. Ook kan het eruithalen lastiger zijn.” Het voordeel is wel: je hebt er na plaatsing drie jaar geen omkijken meer naar.

Volgens Grootes blijft anticonceptie ‘maatwerk en een individuele keuze en afweging, afhankelijk van de levensfase, kinderwens en seksualiteit’. “Een vrouw met drie kinderen, die echt niet meer zwanger wil worden, maakt een andere afweging dan iemand die met veel moeite zwanger werd en gauw nog een baby hoopt te krijgen.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden