null Beeld

Het ConsultVirusverstuivers

Ik wandel de laatste tijd toch wat minder rustig. Verspreiden joggers en wandelaars gevaarlijke aerosolen?

Hoe zorgeloos kun je nog wandelen? Afstand houden blijft het parool. Want ja, hoe herken je de wandelende virusverstuiver?

Een lezer loopt de laatste tijd wat minder rustig over de dijken als hij een groepje joggers aan ziet komen. Sowieso beleeft hij minder plezier aan wandelingen nu het zo druk is en tweetallen of groepjes in rijen achter elkaar lopen. In gedachten ziet hij wolken aerosolen met het coronavirus zijn neus in vliegen. Kan dat ook echt?

“Er is een gevaar van aerosolen, maar dat is niet heel erg groot als je er niet te lang mee in contact bent”, zegt Daniel Bonn. Hij houdt zich als hoogleraar natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam bezig met de verspreiding van aerosolen. “Dat gevaar is er vooral als er geen anderhalve meter afstand is. Dan kun je besmet raken door druppels. In die druppels zitten veel meer virusdeeltjes dan in aerosolen.”

Nu houdt de lezer wel afstand. Het gaat hem om de viruswolken die verder reiken dan anderhalve meter.

Dat die wolken met aerosolen inderdaad ver kunnen komen, is goed te zien bij de wedstrijden die rokers van e-sigaretten houden, zegt Bonn, een tijdverdrijf dat vooral populair is in de Verenigde Staten. “De kunst is om een zo lang mogelijke rookwolk te produceren. Dat zijn wolken met aerosolen. Soms komen ze wel tot acht meter ver.”

Hoe dat werkt bij sporters, maakte de Belgische hoogleraar bouwfysica Bert Blocken van de Technische Universiteit Eindhoven vorig jaar inzichtelijk. Hij ontwikkelde een computersimulatie die liet zien dat aerosolen met virusdeeltjes tot meters achter hardlopers of wielrenners terecht kunnen komen.

“Als je sport, produceer je meer aerosolen”, zegt Bonn. “Daar moet je niet te veel van inademen. Maar als je kort in de buurt bent, zoals wanneer er joggers voorbijlopen, is er weinig aan de hand. Dan krijg je niet genoeg virusdeeltjes binnen, mocht een van de sporters besmet zijn.”

Gevaar is er wel voor de joggers of wielrenners zelf. Als iemand in de slipstream van een besmet persoon blijft lopen of fietsen en diep inademt, krijgt hij of zij aardig wat aerosolen met virusdeeltjes binnen. “Dat gevaar moet je niet onderschatten”, zegt Bonn.

Even in een aerosolenwolk is dus niet gevaarlijk. Oftewel: er is geen gevaar voor de wandelaar die een groepje mensen voorbij ziet razen, of dat nu te voet is of op de fiets. Maar met wandelen, loopt de lezer soms langer achter een groepje of tweetal aan. En dat blijft dan maar praten.

“Als je lang achter mensen loopt die praten of hoesten, kun je flink wat aerosolen binnenkrijgen”, zegt Bonn. “Dan loop je hetzelfde risico als dat je met die persoon in dezelfde afgesloten kleine ruimte zit.”

Maar dat is alleen het geval als de wandelaars op een paar meter afstand van elkaar lopen, en dat gedurende lange tijd.

De wolk van aerosolen die wandelaars achter zich laten, gaat namelijk voor een groot deel de lucht in, zeker als zij langzaam lopen. Dat is goed te zien als het koud is en ademwolkjes ontsnappen. Die kringelen omhoog om daar op te lossen. Dat komt doordat de uitgeademde lucht vochtiger en warmer is dan de buitenlucht.

Sowieso is het gevaar van wandelen in een drukke omgeving ook een kwestie van kansberekening. Zijn er veel besmette Nederlanders, dan is de kans groter dat er een virusverspreidend persoon voor je loopt.

En dan nog, niet elk besmet persoon stoot evenveel virus uit. Bekend zijn de zogeheten superspreaders; de mensen die tot twintig keer zoveel virus als gemiddeld uitademen. Wie een van deze superspreaders tegenkomt, kan beter even een blokje om gaan. Maar ja, hoe herken je zo’n wandelende reuze-virusverstuiver?

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden