Ingrid Kamerling zit in de auto, terwijl haar neef Chris Verhoeff de ruit wast. Verhoef was de mantelzorger van hun oma, en nam haar nog een keer meer op vakantie in deze rode auto van zijn opa.

Mantelzorg

Iedereen vond oma te breekbaar, maar Chris nam haar mee op vakantie in de rode auto

Ingrid Kamerling zit in de auto, terwijl haar neef Chris Verhoeff de ruit wast. Verhoef was de mantelzorger van hun oma, en nam haar nog een keer meer op vakantie in deze rode auto van zijn opa. Beeld Jean-Pierre Jans

Chris Verhoeff zorgde intensief voor zijn oma. Ingrid Kamerling maakte een film over hun gewaagde laatste vakantie.

De 30-jarige Chris Verhoeff en zijn oma (93) zwijgend bij kaarslicht in de tuin, hij met een sigaretje, zij met een likeurtje, beiden tevreden. Of het moment dat Verhoeff en oma teruglopen naar de auto, na een terrasje. Zij moet even op haar rollator gaan zitten. “Ik wou dat ik de auto in één keer gehaald had”, verzucht zij een beetje triest. Verhoeff, opgeruimd: “We kunnen ook denken: we genieten even van de omgeving.”

‘Oma, Chris en de rode auto’, de mantelzorgroadmovie van regisseur Ingrid Kamerling, ontroert op dit soort terloopse momenten. Kamerling filmde haar neef Verhoeff en haar oma Hildegard Reifenschweiler tijdens een vakantie in Luxemburg. Het werd de laatste van haar oma: ze overleed zes weken later. De film gaat zaterdag in première tijdens het Nederlands Filmfestival in Utrecht.

Structuur? Nee

De vakantie was een plan van Nijmegenaar Verhoeff, die de aandachtsstoornis ADD heeft. Verhoeff was de belangrijkste mantelzorger van zijn oma. Hij was iedere week drie dagen en twee nachten bij haar. Verhoeff heeft moeite met het aanbrengen van structuur in zijn leven, vertelt Kamerling aan de keukentafel, met haar neef naast haar. Hoe hij dat met zijn oma deed? “Structuur hadden wij niet”, lacht Verhoeff. En dan vertelt hij hoe hij zijn oma midden in de nacht wakker maakte, om samen buiten bij een haardvuur naar een maansverduistering te kijken en aardappels te poffen.

Toen ze 92 werd, trakteerde Verhoeff haar op een ballonvaart, ondanks protesten van de familie. “Het was haar grote droom”, zegt Verhoeff. Het paste bij zijn oma: die was altijd al impulsief en avontuurlijk. Verhoeff kwam altijd al vaak bij zijn opa en oma thuis. Als kind al, en dat bleef. “Iedere twee weken was ik er een weekend. Dat ik voor hen ging zorgen, is langzaam zo gegroeid.”

Van zijn opa erfde Verhoeff een rode Volkswagen. Onder één voorwaarde: dat hij oma op avontuur zou blijven nemen. De rest van de familie maakte zich grote zorgen over zijn plan om haar naar Luxemburg mee te nemen. Oma was slecht ter been en werd intensief verzorgd. Maar Kamerling zag de reis meteen zitten. Ze ging mee om te filmen, en waar nodig bij te springen in de zorg. Voor zichzelf en haar gezin boekte ze een huisje op 1,5 kilometer afstand van dat van haar neef en oma.

Dichtbij

Kamerling kiest haar onderwerpen vaker dichtbij. Eerder maakte ze onder andere een documentaire waarin ze de zelfdoding van haar zus probeert te doorgronden. Dit keer was ze gefascineerd door de bijzondere band tussen oma en kleinzoon. Waar de rest van de familie voorzichtig omging met de breekbare vrouw, zette Verhoeff zijn oma steeds aan tot actie. “Mijn oma kreunde bij het instappen, dus de rest van de familie zette haar niet meer in de auto. Chris deed dat wel”, vertelt Kamerling.

In de film geniet oma zichtbaar van de reis. Van het landschap dat ze ziet vanuit in de auto, van de stukken aardbeientaart, van de eitjes en croissants bij het ontbijt, de likeurtjes. Verhoeff geniet ervan dat zij geniet. Maar het mantelzorgen valt hem soms ook zwaar, bijvoorbeeld als zijn oma kreunend in bed ligt en niet wil opstaan. “Houd je bakkes”, mompelt Verhoeff gefrustreerd, buiten gehoorsafstand van oma. “Ik wil beide kanten van het mantelzorgen laten zien, de lieve en de zware kant”, legt Kamerling uit.

“Dat activeren van Chris werkte. Na de vakantie had ze een blos op de wangen en oogde ze beter dan ze in tijden had gedaan”, zegt Kamerling. “Al weten we nog steeds niet zeker of de reis nu haar leven heeft gerekt, of het laatste zetje heeft gegeven”, zegt ze. Verhoeff: “Ik denk dat we gewoon nog net op tijd waren. We hebben samen een fantastische tijd gehad, en alles eruit gehaald.”

Lees ook:

Er blijft geen mantelzorger meer over

Er komen steeds minder mantelzorgers, terwijl ook de professionele zorg ouderen weinig hulp kan bieden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden