Medicijngebruik

Huisartsen schrijven antipsychoticum voor als slaapmiddel

null Beeld Colourbox
Beeld Colourbox

Het gebruik van het antipsychoticum quetiapine stijgt, vermoedelijk doordat het wordt gebruikt tegen slaapstoornissen. Dat is tegen de regels.

Huisartsen en psychiaters schrijven het antipsychoticum quetiapine voor bij slaapproblemen, terwijl dit volgens de richtlijnen niet mag. Dat blijkt uit onderzoek van het journalistieke platform Pointer (KRO-NCRV). Het middel kan voor forse bijwerkingen zorgen en er is geen wetenschappelijk bewijs dat het effect heeft bij mensen met een slaapstoornis.

Het aantal gebruikers van quetiapine steeg de afgelopen jaren fors. In 2015 gebruikten 98.112 Nederlanders het middel, in 2019 waren dat er 134.550. Quetiapine, ook bekend onder de merknaam Seroquel, is eigenlijk bedoeld voor mensen met schizofrenie, een bipolaire stoornis of een zware depressie, maar gezien deze stijging is het volgens kenners uitgesloten dat het alleen daarvoor wordt gebruikt.

Dat blijkt ook uit de rondgang van Pointer, waarin patiënten en specialisten melden dat quetiapine ook wordt voorgeschreven bij slaapproblemen. Uit de psychiatrie is bekend dat het middel in een lage dosering een slaapopwekkend effect heeft, en die kennis heeft zijn weg gevonden naar de huisartsenpraktijk.

Tegen richtlijn huisartsen

Toch stellen de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) dat quetiapine niet gebruikt moet worden bij slaapstoornissen. De reden daarvoor is dat wetenschappelijk onderzoek niet aantoont dat het middel een gunstig effect heeft en de kwaliteit van slaap verbetert. Wendy Borneman, de voorzitter van de raad van bestuur van het NHG, roept huisartsen daarom op te stoppen met het voorschrijven van quetiapine bij slaapstoornissen.

Daarnaast kan quetiapine voor flinke bijwerkingen zorgen. Bijwerkingencentrum Lareb ontving de afgelopen twintig jaar 950 meldingen. Van dat aantal bleken 123 patiënten het middel te gebruiken tegen een slaapstoornis. Hoewel er in deze gevallen een lage dosering werd gebruikt, bleken de bijwerkingen in sommige gevallen niet minder heftig. Lareb houdt ook bij hoeveel patiënten last krijgen van ernstige bijwerkingen. Dat waren er 332, ongeveer een derde van het totale aantal meldingen. Van die 332 waren er 28 patiënten die het middel kregen vanwege slaapstoornissen.

Psychiater Maaike van Veen, gespecialiseerd in het gebruik van medicatie bij slaapproblemen, benadrukt dat een lage dosering quetiapine nog meer gevolgen kan hebben voor de gezondheid. “Het kan leiden tot flink overgewicht. Mensen kunnen binnen een jaar al 15 of 20 kilo aankomen.”

Lees ook:

Chronische slapeloosheid vraagt om een andere blik op wat je nodig hebt

Insomnie vraagt niet om valeriaan, maar om een andere blik op wat je nodig hebt, ontdekte schrijfster Bregje Hofstede. Zelf belandde ze in een krakkemikkig huis in de Morvan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden