Het consultNulpuntnulletje

Hoeveel zin heeft zo’n alcoholvrije ‘dry January’ nou eigenlijk?

De hele maand geen alcohol drinken, hoeveel zin heeft dat eigenlijk?

Wat doet u tijdens de wekelijkse vrijdagmiddagborrel, oftewel: de vrijmibo? Bestelt u bier en bitterballen aan de bar, of wordt het een nulpuntnulletje in het kader van de goede voornemens? Steeds meer mensen kiezen in januari voor het laatste. Zo doen dit jaar maar liefst 41.466 mensen mee aan de landelijke actie IkPas, de Nederlandse variant van het uit Amerika overgewaaide fenomeen Dry January. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. De inzet: een maand lang zonder alcohol. Maar wat levert dat op voor de lichamelijke gezondheid?

“Wie geen bovenmatig zware drinker is, boekt snel gezondheidswinst”, zegt Martijn ter Borg, maag-darm-leverarts bij het Maxima Medisch Centrum in Eindhoven. “De meeste mensen slapen beter en voelen zich fitter, waardoor bijvoorbeeld het concentratievermogen toeneemt en sportprestaties vooruitgaan. Leverwaarden krijgen de tijd zich te herstellen, waardoor een eventuele leverontsteking na twee, drie weken verdwenen kan zijn.”

Op de oude voet verder

Ter Borg benadrukt dat de lichamelijke gezondheidseffecten op de langere termijn afhangen van gedragsverandering. Voor wie na 31 januari weer op de oude voet verdergaat, maakt die ene maand per jaar zonder alcohol geen enkel verschil. “De winst is dat veel mensen die een maand stoppen, zich er bewust van zijn dat veel alcohol drinken niet goed is. En hun drinkgedrag dus ook na januari aanpassen.”

Onlangs werd de richtlijn voor alcoholgebruik teruggeschroefd naar maximaal een glas per dag. Dat is volgens Ter Borg een stuk gezonder dan doordeweeks niets en in het weekend ‘bingedrinken’: dat is in een hele korte tijd vijf glazen alcohol of meer achteroverslaan. De risico’s die daaraan kleven worden volgens Ter Borg onderschat, terwijl door bingedrinken het risico op een alvleesklierontsteking snel toeneemt. Ook bij wie ter compensatie doordeweeks niet drinkt.

En hoe zit het met de overtollige kilo’s? “Alcohol bevat veel verborgen calorieën, waardoor afvallen een bijkomend effect kan zijn van een maand niet drinken. Maar dat lukt alleen als je de alcohol niet vervangt door iets anders dat veel calorieën bevat, maar echt gezonder gaat leven”, aldus Ter Borg.

Al met al de moeite waard. Maar hoe houdt u het vol? Rob Bovens van de Universiteit van Tilburg doet onderzoek naar de gedragseffecten van (tijdelijk) stoppen met alcohol. Hij heeft advies voor wie met moeite tot halverwege de maand is gekomen, maar ook voor lezers die na januari graag het glas willen laten staan.

Groepsdruk en alternatieven

Goede communicatie en voorbereiding zijn volgens hem belangrijk. “Tijdens een avond uit met vrienden of collega’s is het slim meteen aan het begin duidelijk te zeggen dat je geen alcohol drinkt. Dan is de groepsdruk nog niet zo hoog. Die kan oplopen als mensen wat biertjes gedronken hebben. Denk ook vooraf na over wat je graag als alternatief drinkt, welke argumenten je gebruikt als iemand toch de discussie aangaat. Dan verklein je de kans dat je in een onverwachte situatie alsnog overstag gaat.”

Een volle maand geen alcohol drinken vergroot de kans dat u ook daarna vaker een nulpuntnulletje bestelt. Uit onderzoek van Bovens blijkt dat 65 procent van de periodieke ontnuchteraars na zes maanden nog altijd minder drinkt dan voordat ze stopten: “Gemiddeld gaan mensen een dag per week minder drinken en van tweeënhalf glas per dag naar anderhalf. Dat komt doordat ze in januari merken dat ze zich lichamelijk beter gaan voelen.” Dubbele winst, dus.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden