Coronacrisis

Hoe pakt Nederland de volgende pandemie aan?

Medewerkers van het Concertgebouw treffen voorbereidingen voor de heropening. Vanaf 1 juli mag elke zaal haar capaciteit opstellen aan de hand van de beschikbare ruimte en de voorwaarde dat iedereen anderhalve meter afstand tot elkaar kan houden. Beeld ANP

Een totale verrassing blijft Nederland bespaard, mocht een infectieziekte Nederland in 2021 raken. Er is de afgelopen maanden een belangrijke les geleerd.

Of het nu gaat om de mogelijke tweede golf of om een geheel nieuwe pandemie, alle aandacht naar de besmette patiënten, dat zal niet nog een keer gebeuren. De reguliere zorg moet een volgende keer door blijven draaien, zo is op te maken uit de plannen van de ic’s en gesprekken met zorgbestuurders.

Zo zegt Bart Berden, bestuursvoorzitter van het Elizabeth Tweesteden Zieken (ETZ) in Tilburg, dat de “niet-coronapatiënten tekort zijn gedaan”. Bas Leerink, die het Landelijke Coördinatie Patiënten Spreiding (LCPS) leidt, zegt dat “enige afschaling van reguliere zorg mogelijk is, maar zoals nu dat doen we niet meer”. Ook de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen (NVZ) laat weten “dat reguliere zorg sowieso door moet gaan, wel of geen corona”.

De afgelopen maanden zijn er ruim één miljoen minder verwijzingen in de reguliere zorg uitgeschreven dan in dezelfde periode vorig jaar. Een deel van die zorg is uitstelbaar, maar bij een ander deel blijkt dat toch niet zo’n goed idee te zijn geweest. “Veel mensen ondervinden leed door het stopzetten van de reguliere zorg”, zegt Berden. “Door bijvoorbeeld onderzoeken enige tijd uit te stellen, kunnen de uitkomsten op termijn veel ernstiger zijn dan als de gevonden kwaal in een vroegtijdig stadium was ontdekt.” Zo hoorde hij van een oogarts over een patiënt die maanden heeft moeten wachten, waardoor de patiënt het gezichtsvermogen voor een deel permanent moet missen.

Daarnaast lopen volgens Berden de wachtlijsten zo hoog op dat het onmogelijk wordt om die binnen een acceptabele termijn op een aanvaardbaar niveau te krijgen. Daardoor komt ook de nieuwe zorgvraag automatisch weer in het gedrang. “Wat we van de huidige crisis geleerd hebben, is dat door het afschalen van de reguliere zorg de complete zorg ontregeld is geraakt”, zegt de bestuursvoorzitter van het Tilburgse ziekenhuis. “Dat moet een eventuele volgende keer echt anders.”

Dat kan betekenen dat een ‘gewone’ patiënt voorrang krijgt op een patiënt met Covid-19, of een andere infectieziekte. Dat is overigens in maart en april ook niet gebeurd. Bewoners van verpleeghuizen bijvoorbeeld bleven in hun instelling. En als het even kon, moesten besmette personen thuis uitzieken.

Verpleeghuizen

Naast de spanning rond het oplopende aantal ic-opnames zal de coronapandemie ook worden herinnerd door de verhalen uit de verpleeg­huizen. De laatste weken verschijnen er onderzoeken, onder meer van het Trimbos-instituut, die concluderen wat familieleden al eerder zagen: bewoners hebben geleden onder het bezoekverbod. Of het bij een volgende pandemie of een tweede golf tot een nieuw landelijk bezoekverbod komt, lijkt niet waarschijnlijk. Sowieso denkt het kabinet bij een eventuele stijging van het aantal coronabesmettingen al aan een regionale aanpak. Dat zal ook gelden voor verpleeg­huizen.

Minister van volksgezondheid Hugo de Jonge koerst in deze fase van de pandemie aan op maatwerk per verpleeghuis. Dat is ook de meest waarschijnlijke aanpak, mocht Nederland opnieuw te maken krijgen met een nieuwe pandemie. Want de les van de afgelopen maanden is dat alles op slot gooien, zowel voor bezoekers in verpleeg­huizen als voor reguliere patiënten in ziekenhuizen, teveel nadelen heeft.

Lees ook:

Versoepeling bezoekverbod in verpleeghuizen zorgt voor spanningen

Verpleeghuizen mogen bezoek toestaan, maar doen dat niet altijd of slechts beperkt. Dat leidt geregeld tot emotionele botsingen tussen families en directies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden