Long covid

Hoe bang moeten jongeren zijn voor long covid? De feiten op een rij

Jongeren staan in de rij om naar binnen te mogen bij een kroeg op voorlopig de laatste avond dat het tot in de kleine uurtjes door kan gaan. Beeld ANP
Jongeren staan in de rij om naar binnen te mogen bij een kroeg op voorlopig de laatste avond dat het tot in de kleine uurtjes door kan gaan.Beeld ANP

Nu de besmettingen onder jongeren oplopen, doemt de vraag op hoeveel risico zij lopen op langdurige klachten. Er is nog weinig bekend, maar experts zeggen: onderschat het niet.

Het l-woord werd in kroegen en op studentenfeestjes eventjes doodgezwegen tijdens de kortdurende alles-los-en-vrij-feestdagen die Nederland kende. Onder de draaiende discoballen wilde niemand denken aan het risico dat ook jongeren lopen op langdurige klachten na corona, ook wel long covid genoemd.

Nu de besmettingscijfers stijgen, ligt het woord weer op vele lippen. Of in ieder geval op die van coronaminister Hugo de Jonge. Hij noemde het risico dat ook jongeren op long covid lopen, in de persconferentie vrijdag, als belangrijk argument voor het terugdraaien van de versoepelingen. Ruim een kwart van de jongeren tot 25 jaar zegt na drie maanden nog klachten te hebben, waarschuwde hij.

Dat cijfer komt uit de resultaten van vragenlijsten die gedragswetenschappers van het RIVM er half juni uit deden. Zo’n 50.000 Nederlanders vulden deze lijsten in, waarvan 8 procent besmet zegt te zijn geweest. Navraag leert dat het om in totaal 110 besmette jongeren onder de 25 ging, waarvan 30 langdurige klachten rapporteerden.

Niet bepaald resultaten waar je grote conclusies aan kunt verbinden, en ook geen cijfers die representatief zijn voor de Nederlandse adolescenten. De vraag is dus: hoe bang moeten jongeren écht zijn voor long covid? Het korte antwoord: er is nog bijzonder weinig over bekend, maar experts zeggen toch: neem het risico serieus.

Amsterdamse jongeren hebben plezier op de laatste uitgaansavond, voor de nieuwe beperkingen ingingen.  Beeld ANP
Amsterdamse jongeren hebben plezier op de laatste uitgaansavond, voor de nieuwe beperkingen ingingen.Beeld ANP

Ook long covid na een weinig klachten

Naast het gedragsonderzoek, dat zijn beperkingen kent, is het RIVM bezig met een groot onderzoek specifiek naar long covid. Vorige week werden de eerste resultaten gepubliceerd, maar niet uitgesplitst naar leeftijd. De belangrijkste bevinding? 95 procent van de deelnemers met langdurige klachten, had een mild tot matig verloop van corona.

Het idee dat jongeren geen risico lopen op long covid omdat ze vaak minder klachten hebben, lijkt dus niet op te gaan, zeggen onderzoekers Tessa van der Maaden en Kees van den Wijngaard voorzichtig. Van den Wijngaard: “We kunnen nu nog niet met zekerheid zeggen of de risico’s groter of kleiner zijn voor jongeren. Maar het beeld dat jongeren vorig jaar hadden: ik word even ziek en dan weer beter, gaat zeker niet altijd op.”

De onderzoekers wijzen op een Noorse studie die onlangs verscheen in het wetenschappelijke blad Nature Medicine. Van de 61 dertigminners die een covidinfectie doormaakten en meededen aan de studie, hadden er 32 na een half jaar nog één of meerdere klachten, zoals het verlies van reuk en smaak of verminderde concentratie.

Een soortgelijk percentage komt voort uit een Italiaanse studie, waaraan de Gezondheidsraad refereert in zijn advies voor het vaccineren van tieners en die nog niet beoordeeld is door vakgenoten (peer-review). Van de 129 kinderen en jongeren die meededen had iets meer dan de helft vier maanden na de diagnose nog klachten.

Evenveel klachten door lockdownstress?

Allemaal kleine aantallen, zeggen de onderzoekers. “Juist daarom is ons onderzoek belangrijk: jongeren, meld je aan bij het RIVM als je een positieve test hebt gehad, dan kunnen we vanaf het begin volgen hoe het met je gaat”, zegt Van den Wijngaard. “Dit lijkt een serieus probleem, dus moeten we er ook serieus onderzoek naar doen.”

Het probleem bij de meeste studies die er nu zijn, zegt viroloog Menno de Jong van het Amsterdam UMC, is een ontbrekende controlegroep - bij de RIVM-studie is die er overigens wel. Want wie zegt dat de vermoeidheidsklachten onder jongeren die geen covid hadden, niet even erg zijn ‘door alle lockdownstress’, zegt hij, zoals weer een andere buitenlandse studie suggereert.

Al vanaf mei vorig jaar volgen De Jong en zijn collega’s 350 mensen na hun covidinfectie. 1 op de 5 mensen heeft een half jaar na een milde infectie nog klachten. In zijn studie zit een kleine groep jongeren, vanaf 22 jaar oud. Hoewel leeftijd geen factor lijkt te zijn in het voorspellen van long covid, lijken jongeren volgens De Jong wel iets sneller te herstellen.

De schattingen van het aantal patiënten met langdurige klachten in de algemene bevolking die er tot nu toe zijn, komen redelijk overeen. Uit vier recente wetenschappelijke studies rolt eenzelfde percentage: tussen een kwart en een derde van de coronapatiënten heeft nog lang last van de infectie.

De hond niet meer kunnen uitlaten

Of dat onder jongeren hoger of lager is, is lastig te zeggen. Bij C-support, waar patiënten met langdurige klachten kunnen aankloppen voor begeleiding en advies, zien de medisch specialisten ook jongeren, hoewel de groep veertig tot zestigjarigen het vaakst hulp vraagt. Van de in totaal 5747 aanmeldingen, zijn 689 onder de dertig: zo’n 12 procent.

Medisch specialist Marloes Beljaars van C-support vindt dat je de risico’s die jongeren lopen niet moet onderschatten. “Wij hebben vanaf het begin gemerkt dat geen enkele leeftijdsgroep uitgezonderd blijft van long covid: ook jongeren. We moeten hier alert op zijn, juist omdat we nog niet goed weten wat de effecten op de langere termijn zijn.

“Heel veel mensen kennen wel een jongere die langdurig thuiszit, dus dat het probleem bestaat is duidelijk”, zegt viroloog De Jong. “De vraag is nu hoe groot de impact is, of het alleen anekdotes zijn, die jonge mensen die op tv vertellen dat ze de hond niet meer kunnen uitlaten, of dat het voor een grotere groep zo ingrijpend is. Tot we dat weten moeten we de risico’s op infectie minimaliseren.”

Lees ook:

Hoe Loppersum een ‘wondermiddel’ tegen na-ebbende corona ontdekte

Sinds de eerste coronapatiënt van Loppersum dankzij dit middel ineens weer fit rondliep, verovert het Japanse Okinawapoeder het Groningse dorp. ‘Mijn dodelijke vermoeidheid is verdwenen.’

Sharita (53) is een jaar na covid nog stééds ziek: ‘Corona vreet mij beetje bij beetje op’

Het is een eerste stap naar erkenning van patiënten met langdurige klachten: het RIVM gaat onderzoek doen naar long covid. Sharita Horyon is opgelucht. Een jaar na haar besmetting is ze nog lang niet de oude.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden