De vierde golf

Het stuwmeer aan ‘inhaalzorg’ wordt pas volgend jaar ingehaald

Meer dan de helft van de operatiekamers wordt op dit moment niet  gebruikt, omdat herstel van een operatie op de intensive care niet mogelijk is door de vele coronapatiënten. Beeld Getty Images
Meer dan de helft van de operatiekamers wordt op dit moment niet gebruikt, omdat herstel van een operatie op de intensive care niet mogelijk is door de vele coronapatiënten.Beeld Getty Images

Van uitgestelde transplantaties tot gewone knie-operaties: de ‘inhaalzorg’ loopt door tot volgend jaar, zeggen de ziekenhuizen.

Het gaat dit jaar niet meer lukken om nog alle door corona uitgestelde zorg te leveren. Dat is duidelijk nu ziekenhuizen plannen hebben ingeleverd bij de zorgverzekeraars om de uitgestelde planbare zorg in te halen. Doordat coronapatiënten de intensive care bezetten, gaan onder andere transplantaties en kankeroperaties niet door.

Volgens Rob Dillman, bestuurder van het Isala-ziekenhuis, loopt de inhaalzorg sowieso door tot in 2022, zegt hij tegen de medische website Skipr. Een woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NvZ) is nog pessimistischer. Hij zegt dat het “op sommige plekken misschien nog wel drie jaar duurt, als je het somber bekijkt”.

Dat komt volgens hem niet alleen omdat er veel in te halen is, maar ook omdat het zorgpersoneel niet op de huidige turbostand door kan gaan. “Je kunt niet verwachten dat het personeel meteen doorgaat na de coronacrisis. Ziekenhuisbestuurders noemen de inhaalzorg niet voor niets de vierde golf.”

Liesbreuken en versleten heupen achteraan in de rij

Voornamelijk zorg waarvoor intensive care nodig is, is de afgelopen tijd uitgesteld. Denk aan kankeroperaties, transplantaties en hartoperaties. En dat is niet alles: er is nog een groep patiënten die waarschijnlijk wel acute zorg nodig heeft, maar nog niet gediagnosticeerd is of nog een doorverwijzing van huisarts of specialist nodig heeft.

In het Isala gaat het bijvoorbeeld om zesduizend patiënten die op de wachtlijst staan voor de operatiekamer. Om hoeveel uitgestelde zorg het in totaal gaat, is door het gebrek aan diagnose of verwijzingen niet precies te zeggen. In hun herstelplannen hebben ziekenhuizen hier een inschatting van gemaakt, het totaalbeeld wordt eind mei verwacht.

Wat wel zeker is: de mensen met de meest urgente problemen, krijgen ook het eerste zorg, zegt de NvZ-woordvoerder. Achteraan de rij sluiten de mensen met liesbreuken, versleten heupen, galstenen en hernia’s aan. Wanneer uitgestelde cosmetische ingrepen worden ingehaald, staat niet in de plannen.

Hele kleine stapjes vooruit

Wie gaat al die inhaalzorg betalen? Eerder spraken zorgverzekeraars en ziekenhuizen al af dat de omzetplafonds waar ziekenhuizen normaliter niet doorheen kunnen breken, nu geen belemmering mogen vormen om uitgestelde zorg alsnog te verlenen. Of dit gaat leiden tot een verhoging van de zorgverzekering, is nog onbekend.

Hoewel het aantal ziekenhuisopnames van coronapatiënten de laatste dagen afneemt (op 12 mei waren het er 163, minder dan het gemiddelde van de afgelopen zeven dagen: 213), blijft de druk op de zorg ‘onverminderd hoog’, aldus de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).

In de laatste rapportage die ziekenhuizen afgelopen woensdag uitbrachten, staat dat het aantal ziekenhuizen dat ‘kritieke planbare zorg’ (zoals kankerbehandelingen) niet meer volgens planning kan leveren, iets is gestegen. 28 van de 69 ziekenhuizen ondervinden problemen, tegenover 26 vorige week.

Zo’n 38 procent van de ziekenhuizen kan geen planbare zorg leveren, zoals knie-, heup- en staaroperaties. Vorige week was dit 35 procent. Wel zijn er weer iets meer operatiekamers in gebruik: 42 procent minder dan gebruikelijk. Dat is één procent meer dan vorige week. Het gaat in heel kleine stapjes.

Lees ook:

Vanuit de overvolle ic is het duidelijk: versoepelen kan niet

Hoe nijpend de situatie in de ziekenhuizen was en in iets mindere mate nog steeds is, wordt duidelijk in deze reportage vanaf de tjokvolle intensive care van het HagaZiekenhuis, half april dit jaar. ‘Er zijn dagen dat er niemand bij past.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden