Verpleegkundigen

Het schrappen van de Big-2 wet lost de problemen niet op

Beeld ANP

Er komt toch geen wet die onderscheid maakt tussen hbo- en mbo-verpleegkundigen, maakte minister Bruno Bruins gisteren bekend. Maar daarmee zijn de problemen niet opgelost, aldus zorgconsultant Johan Lambregts.

Is de veenbrand onder verpleegkundigen gisteravond geblust, nu minister Bruno Bruins van medische zorg de omstreden Big-2 wet, waarin onderscheid tussen mbo- en hbo-verpleegkundigen wordt gemaakt, definitief van tafel veegt? Niet helemaal, zegt zorgconsultant Johan Lambregts, die zelf ook jarenlang als verpleegkundige werkte. 

“De discussie heeft de verhoudingen op scherp gezet”, zegt hij. Dat is volgens Lambregts, zelf ook weleens afgefakkeld op Twitter, niet zomaar opgelost. Hoe verpleegkundigen met elkaar omgingen - ruzies op sociale media, gespannen verhoudingen op de werkvloer - noemt hij ‘niet een van de mooiste stukken in onze geschiedenis.’ Tegelijk is er nu de wet weg is, ook ruimte voor ‘nieuwe kansen’, zegt hij. 

Na de ophef van deze zomer zette Bruins de wet al in de ijskast. Hij vroeg advies van bemiddelaar Alexander Rinnooy Kan, die met alle voor- en tegenstanders sprak. Gisteren verscheen het advies. Hij constateert dat er geen draagvlak meer is voor de wet en adviseert de voorgenomen ‘functiedifferentiatie’, zoals dat in jargon heet, door werkgevers en werknemers zelf te laten regelen.

Hoe kijkt u aan tegen dit besluit?

“Dit advies houdt de minister politiek uit de wind. En daarnaast lijkt het mij passend, gezien alle reacties van afgelopen zomer. Deze wet was niet houdbaar. Aan de andere kant is er veertig jaar over gebakkeleid, dat is niet niets. Nu moeten werkgevers weer aan de slag, maar hen is het al die jaren uit onwil juist niet gelukt om er zelf uit te komen. Ik hoop dat werkgevers dit oppakken. In mijn ogen kun je aan niemand uitleggen dat je als mbo’er en hbo’er op dezelfde manier ingeschaald wordt en dezelfde bevoegdheden krijgt. Dat is maar in weinig vakken het geval.”

Waarom moet dat zo nodig anders, als er veel weerstand tegen is?

“Eigenlijk moet de discussie niet gaan over jouw of mijn positie, over hbo of mbo, maar over hoe ingewikkeld de patiëntenzorg van nu is geworden en wat voor antwoord wij daar als verpleegkundigen op geven: zijn er meer gespecialiseerde verpleegkundigen voor nodig, hbo’ers of mbo’s? Laten we primair beginnen met de vragen die patiënten hebben. 

“Daarnaast is het wel heel belangrijk om iedereen op zijn niveau werk te laten doen. Er gaan nu te veel jonge verpleegkundigen om deze reden weg, en dat is jammer. We tobben met onze visie op het vak, met het niveau waarop verpleegkunde bedreven moet worden. Er is een langdurige ontkenning geweest dat de verpleegkunde dermate ingewikkeld is dat daar een hbo-opleiding voor nodig is. Als je kijkt naar wat er op ons afkomt qua zorgvragen dan hoort verpleegkunde veel meer te zijn dan het uitvoeren van losse handelingen: het gaat om hulp aan complexe patiënten in de ggz, in de wijk. Daarvoor is goede samenwerking en vakmanschap nodig zijn. En zeker ook functiedifferentiatie.” 

Rinnooy Kan constateert ook dat er een dieper gaande onvrede leeft onder verpleegkundigen. Dat zij zich onvoldoende gewaardeerd voelen, wordt volgens hem niet opgelost door een wet te schrappen. Hoe moet dat verder?

“Hier moeten werkgevers echt mee aan de slag. Dat kan op heel veel manieren, zoals het meedenken met verpleegkundigen over de carrière die ze voor ogen hebben. Zo worden ook hun ambities gewaardeerd. Er zou meer aandacht moeten zijn voor om- en bijscholing, voor van elkaar leren. Ook de samenwerking met artsen is voor verbetering vatbaar. Soms is er nog sprake van ouderwetse hiërarchie, daarin is een wereld te winnen. Daarnaast is het belangrijk om verpleegkundigen meer invloed en zeggenschap te geven. Waarom zitten verpleegkundigen nooit in de raden van bestuur van ziekenhuizen? Er zijn 350.000 verpleegkundigen en verzorgenden, zij zijn ons menselijk kapitaal voor de zorg. Het is niet meer dan logisch dat zij zelf ook invloed hebben op de uitoefening van hun vak.”

Lees ook: 
Een onverteerbaar onderscheid aan het ziekbed

Wat telt zwaarder voor verpleegkundigen: diploma’s of ervaring? Die kwestie leidde, onder dreiging van een nieuwe wet, tot veel commotie in de ziekenhuizen. Tot zoveel protest zelfs dat minister Bruins gisteravond besloot een streep door de wet te zetten. Waarom leidde dit onderscheid tot zoveel onrust onder verpleegkundigen? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden