Toekomstplan

Het kabinet wil een ander zorgstelsel, met meer regie van de overheid

Minister Hugo de Jonge van volksgezondheid en premier Mark Rutte tijdens een debat in de Tweede Kamer over het coronavirus. Beeld ANP
Minister Hugo de Jonge van volksgezondheid en premier Mark Rutte tijdens een debat in de Tweede Kamer over het coronavirus.Beeld ANP

Het zorgstelsel moet op de schop, vindt het kabinet. Met minder marktwerking, meer regie van de overheid en minder prijsprikkels.

De overheid moet zelf meer regie gaan nemen over de zorg, stellen premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge van volksgezondheid. Daarvoor moet het zorgstelsel worden aangepast en vernieuwd. Het kabinet komt met een eerste schets van dat nieuwe stelsel.

De coronacrisis heeft volgens het kabinet duidelijk gemaakt dat er “meer centrale coördinatie en regie nodig is, vaak ook met de zichtbare hand van de overheid”. Een van de lessen van de crisis is dat de huidige organisatie van de zorg niet meer werkt, aldus de discussienota ‘Toekomst van de Zorg’ die het kabinet ter consultatie op internet voorlegt. Daarmee stippelt Rutte-III een route uit naar een stelsel met een andere organisatie en financiering van de zorg. Het is aan een volgend kabinet om er besluiten over te nemen.

Premier Rutte heeft een grote opknapbeurt van het zorgstelsel aangewezen als zijn belangrijke thema voor de verkiezingen. “Je moet zo nodig sneller en centraler kunnen coördineren”, zegt hij in een kerstinterview in Elsevier Weekblad. “Met achtduizend ‘eigenwijze’ huisartsen, honderd ziekenhuizen, acht academische centra en zeventig GGD’en hebben we een zorgsector van wereldfaam. Toch moeten we lessen trekken uit wat er gebeurd is.”

Minister de Jonge (volksgezondheid) gaf vorig jaar samen met minister Tamara van Ark en staatssecretaris Paul Blokhuis opdracht voor deze verkenning. De uitkomst is een verder afscheid van de marktwerking in de zorg, zonder dat die volledig overboord gaat.

Dat wordt een groot probleem als door de vergrijzing de vraag naar zorg sterk stijgt

Ook los van corona is er in de zorg ‘onvoldoende regie en samenwerking’, aldus de schets van het kabinet. Dat wordt een groot probleem als door de vergrijzing de vraag naar zorg sterk stijgt. Het zorgaanbod zal moeten veranderen, alleen al omdat er te weinig personeel is om aan de extra vraag te voldoen. Het kabinet ziet dat binnen het huidige stelsel van gereguleerde marktwerking niet lukken.

Het kabinet wil ook minder prijsprikkels in de zorg, en veel meer nadruk op preventie. “De zorg heeft te veel kenmerken van een verdienmodel gekregen”, aldus de discussienota. Zorgaanbieders moeten niet meer betaald krijgen per verrichting, maar een vergoeding krijgen op basis van het soort patiënten en cliënten waar zij zorg aan geven. Het kan betekenen dat medisch specialisten minder gaan verdienen en huisartsen in achterstandswijken juist meer. Ook moeten gemeenten meer geld krijgen voor hun zorgtaken.

Begin volgend jaar willen ministers De Jonge en Van Ark en staatssecretaris Blokhuis met concrete toekomstplannen komen voor de zorg. Het kabinet gaat eerst nog in gesprek met verzekeraars, ziekenhuizen en andere zorgaanbieders en met gemeenten.  Zorgverzekeraars hebben al in een brief aan het kabinet geprotesteerd: zij willen juist méér marktwerking in 2021.

Lees ook: 

Zorgverzekeraars willen de marktwerking in 2021 terug

Minister De Jonge wil minder marktwerking in de zorg. Zorgverzekeraars willen de andere kant op: meer marktwerking. Zij schreven een brief aan alle bewindslieden op zorg, naast De Jonge ook Tamara van Ark en staatssecretaris Paul Blokhuis.

Opinie. We moeten de marktwerking in de zorg afbouwen

Arts Paul Jonas is er helemaal klaar met de marktwerking in de zorg. Hij ziet vooral verstikkende bureaucratie, gesystematiseerd wantrouwen en versplintering in de eerstelijnszorg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden