null Beeld
Beeld

Het ConsultVerkoudheden

Het is misschien niet zo slim als gevaccineerden iedereen mijden die snottert

Af en toe in contact komen met virussen is goed: dat houdt ons immuunsysteem op peil. Wie gevaccineerd is tegen corona, kan snotterend bezoek dus met open armen ontvangen.

Marten van de Wier

Ze zijn ze er nog: mensen die opschrikken van een nies, of angstvallig elk contact met een hoestende buurvrouw of een dreumes met een loopneus mijden. Wat de afgelopen anderhalf jaar is aangeleerd, gaat niet bij iedereen uit het systeem, ook niet na vaccinatie.

Dat botst met mensen die wat soepeler omgaan met de coronaregels, en – al dan niet na een negatieve test – hun verkoudheid meenemen op visite. Wrevel op verjaardagsfeestjes is het gevolg.

Is het slim om verkouden mensen uit de weg te gaan?

Of het netjes is om je met een loopneus onder de mensen te begeven, is een vraag voor een andere rubriek. Maar is het verstandig om na vaccinatie mensen en kinderen met verkoudheidsklachten te (blijven) mijden? Ondergraaf je zo niet je immuunsysteem, dat af en toe geprikkeld moet worden om beschermd te blijven tegen allerlei ziekmakers?

Allereerst: er kan reden zijn om voorzichtig te blijven. Bijvoorbeeld bij wie zich om gezondheidsredenen niet kon laten vaccineren, of bij wie het vaccin mogelijk minder goed werkt vanwege een haperend immuunsysteem.

Contact met virussen is juist goed voor gevaccineerden

Andere gevaccineerden hoeven het contact met snotneuzen niet te mijden, zegt immunoloog Ger Rijkers van het University College Roosevelt in Middelburg. Voor gezonde gevaccineerden is het juist goed om af en toe in contact te komen met het coronavirus, en met nieuwe varianten ervan.

Ze worden er waarschijnlijk vrijwel niet ziek van, maar krijgen zo wel een ‘update’ van hun immuunsysteem: een booster-prik als het ware, maar dan zonder prik.

In de tuin werken helpt

Het is net zoals bij andere ziekmakers, zoals de tetanusbacterie. “Tetanus is een hele nare infectie, haast vervelender nog dan corona”, zegt Rijkers. “We worden er als kind twee keer tegen ingeënt via de DKTP-prik. Daarna ben je de rest van je leven beschermd. Dat komt ook omdat we regelmatig in aanraking blijven komen met die bacterie, bijvoorbeeld als we in de tuin met aarde werken met een wondje aan de handen. Zo onderhoud je je immunologisch geheugen”, legt hij uit.

Wie verkouden mensen helemaal mijdt, mist een deel van die updates: niet alleen voor dit beruchte coronavirus, maar ook die voor bijvoorbeeld rhinovirussen, het meest voorkomende type verkoudheid in Nederland.

Ouders van jonge kinderen voortdurend de klos

Jonge ouders zitten meestal op de tweede rij bij het uitdelen van die natuurlijke updates: net na hun kinderen. “Peuters brengen om de haverklap snotneuzen, oorontstekingen en bovenste luchtweginfecties mee van het kinderdagverblijf. Dat komt omdat hun bescherming vanaf nul moet worden opgebouwd”, zegt Rijkers.

“Er zijn wel honderd rhinovirussen, die je allemaal moet hebben doorgemaakt om beschermd te zijn”, gaat hij verder. “Ouders hebben die bescherming vaak al wel. Maar af en toe komt er toch een verkoudheid doorheen die ze nog niet hebben gehad: dan worden ze ziek.”

Dat kan even vervelend zijn, maar op de lange termijn plukken deze ouders er de vruchten van. Op latere leeftijd zijn ze dan beter beschermd, terwijl virussen juist bij ouderen tot zwaardere klachten kunnen leiden. Ook voor wie zelf geen kinderen heeft, geldt dat het helemaal geen kwaad kan je af en toe op feestjes tussen de snotneuzen te begeven.

Waren de coronaregels slecht voor ons immuunsysteem?

Hebben we nu de afgelopen anderhalf jaar door alle coronavoorschriften onze eigen bescherming tegen virussen in de vernieling hebben geholpen? Daarvoor is anderhalf jaar te kort, zegt Rijkers. Ons lichaam pakt voor de meeste ziekteverwekkers de draad wel weer op.

Hooguit krijgen we een wat heftiger griepseizoen. Dat komt omdat de griep zichzelf (anders dan andere virussen) razendsnel in een compleet nieuw jasje kan steken. Daardoor duiken volgens Rijkers ieder jaar hele andere griepvirussen op, die veel meer van elkaar verschillen dan bijvoorbeeld de mutaties van het coronavirus.

Meestal zien we een nieuwe griepvariant aankomen vanuit het oosten, uit Azië. Zo kunnen we voor kwetsbare groepen tijdig een griepprik maken die erop aansluit, legt Rijkers uit. Dit jaar lukt dat mogelijk minder goed, omdat veel landen in Azië met hun strengere coronaregels ook de griep de kop in hebben gedrukt. Mogelijk duiken nieuwe varianten nu juist in Europa als eerste op, zonder dat we erop zijn voorbereid.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden