Verwardheid

Het aantal verwarde personen in Zuid-Holland is enorm gestegen. ‘Het grootste deel is vooral wanhopig’

Liever een ambulance dan een politiewagen laten komen, is de aanpak voor verwarde personen in Zuid-Holland. Beeld Getty

Het aantal personen met verward gedrag in Zuid-Holland is vorig jaar enorm gestegen. Er komt een landelijke telefoonlijn Zorg en Overlast.  ‘Bel als je het niet meer aankunt. De zorg is er.’

Het lijkt schrikbarend: het aantal meldingen van overlast door verwarde personen in Zuid-Holland steeg van 8156 in 2018 naar 11.065 vorig jaar. Een toename van 36 procent. Hoe komt dat?

Annelies Nijhuis van de GGD Zuid-Holland Zuid stelt dat de stijging in feite komt door een andere visie en het werken in een sluitende aanpak van het probleem. Nijhuis leidt het project ‘Sluitende aanpak’ van tien gemeentes en alle betrokken instanties, zoals politie en gemeente.  

Allereerst registreert de politie anders. Zij vermeldt nu ook alle gevallen die niet direct veiligheid betreffen en zijn ‘veel alerter’ op deze overlast. Anderzijds werkt de regio sinds vier jaar onder regie van het GGD aan structurele samenwerking tussen alle zorgpartijen, politie en gemeente. Doel is die mensen waar de politie onterecht voor gebeld wordt, de juiste aandacht te geven.

“Iedereen verdient goede zorg. Iemand die in de war is, moet niet met handboeien en sirenes in een politiewagen worden afgevoerd. Wij organiseerden het zo dat als politie op straat een ernstig verwarde persoon treft, daarvoor een ambulance komt en dat de persoon wordt verbonden met psychiatrische zorg. Soms volstaat het om mensen in contact te brengen met het wijkteam en maatschappelijk werkers. Want juist de vraag om hulp bij schulden, mantelzorg, begeleiding in het leven is soms nodig. De gemeente kan die ondersteuning bieden”, zegt Nijhuis.

Geen verwarde personen, maar verward gedrag

De stijging in het aantal meldingen heeft voor 60 tot 70 procent betrekking op inwoners die incidenteel de weg kwijt zijn. Het is een feit dat steeds meer Nederlanders de complexe, digitale samenleving niet trekken. Er is een reeks factoren die bij hen tot een tijdelijke kortsluiting kan leiden.

Daarom praat Nijhuis ook liever niet over verwarde personen, maar over mensen met verward gedrag. “Nederland lijkt soms ingericht voor hoogopgeleiden. Voor iemand met minder netwerk of een verstandelijke beperking is het moeilijk om zijn leven op de rit te houden.” Een ander voorbeeld: de een is depressief en de ander is zijn baan kwijt. “Als zo’n stel ineens samen op de bank zit, kan het ontsporen. De meeste gevallen achter die grote stijging hebben te maken met situaties in het gezin, stress, geld en werk.” Mensen verdrinken in een juridisch moeras, of kunnen de digitalisering niet bijbenen. Het is niet alleen een probleem van de grote stad. Dit speelt ook in plaatsen als Sliedrecht en Zwijndrecht.

De kanariepiet in een kolenmijn

Burgemeester Bram van Hemmen van de gemeente Hoeksche Waard is voor de Veiligheidsalliantie Rotterdam (25 gemeentes) portefeuillehouder zorg. Hij ziet verwarde personen als de kanariepiet in een kolenmijn. “Het is een signaal dat onze samenleving te complex wordt voor kwetsbare mensen”, zei hij tegen Rijnmond Nieuws. Aan verwarde personen hangt volgens de burgemeester te veel het stigma van gevaarlijk persoon. Maar het grootste deel is vooral wanhopig, zegt hij.

Nijhuis en Van Hemmen verwachten door de coronacrisis een toename in het aantal mensen in zorgwekkende situaties. Dat spreekt ook al uit de cijfers van politie over april toen er 9600 overlastmeldingen waren tegen 8030 in diezelfde maand vorig jaar.

1 juli komt er een nieuw landelijk nummer waar mensen die zich zorgen maken over iemand die zich verward gedraagt naartoe kunnen bellen. Het gaat heten ‘Zorg en overlast’. Nijhuis roept mensen op om het vooral te laten weten als je zorg nodig hebt. “Bel de gemeente als je het niet meer aankunt. De zorg is er.”

Lees ook:

Martje staat voor een dichte deur

zorgmijders | Sabine heeft zorg nodig, maar ze doet haar deur niet open. Benny weigert zijn pillen. Maar ook mensen die dat wel willen, krijgen lang niet altijd de psychische zorg die ze nodig hebben. Hoe gaat de psychiatrie om met verwarde personen? Trouw liep een week mee met GGZ Friesland en kijkt terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden