Tweede golf

Het aantal coronadoden blijft laag: is het virus soms minder dodelijk geworden?

In april stapelden de lijkkisten in Bergamo zich op. Nu lijkt het sterftecijfer achter te blijven bij het groeiende aantal besmettingen.Beeld Getty Images

Hoe komt het toch dat de sterfte door corona zo laag is vergeleken bij april? Is het virus soms minder dodelijk geworden?

162, 177, 171, 172, 163, 153 en 150. Deze zeven getallen geven het aantal personen weer dat in de eerste week van april overleed aan Covid-19. De getallen van afgelopen week zijn: 16, 29, 14, 17, 46, 59 en 46. Terwijl er nu net zo veel mensen rondlopen die zijn besmet met het coronavirus als begin april. Hoe kan dat?

Een voor de hand liggende verklaring is dat iemand niet direct na een besmetting overlijdt. Daar zitten enkele dagen of soms weken tussen. Begin april was het aantal besmette personen al bezig aan een daling. De weken daarvoor liepen er tienduizenden geïnfecteerde personen meer rond in Nederland. Nu is die situatie omgekeerd. In de weken hiervoor waren er juist minder besmette Nederlanders.

Beeld Sander Soewargana

Maar dat is niet het hele verhaal. De zieken van nu zijn iets jonger dan in april. En hoe jonger de patiënt, des te groter de kans op een spoedig herstel. Ook belangrijk: de verpleeghuizen zijn nog niet zo massaal getroffen als in de eerste golf.

Sterftekans

Sterftecijfers zijn van belang om de zogeheten Infection Fatality Rate (IFR) te meten. Dat is de sterftekans van iemand die corona krijgt. Nu is dat cijfer een gemiddelde. Voor ouderen ligt de sterftekans hoger dan voor jongeren. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ligt de IFR van het coronavirus rond de 0,6 procent. Maar wat voor de verschillende leeftijdsgroepen geldt, gaat ook op voor de verschillende landen. In het ene land is de bevolking weerbaarder dan in het andere, bijvoorbeeld door betere gezondheidszorg of een gezondere leefstijl. Het RIVM schat voor Nederland de IFR op 0,32 tot 1 procent.

Beeld Sander Soewargana

Voor coronapatiënten onder de 40 zijn de sterftekansen te verwaarlozen, laten internationale onderzoeken zien. Bij 50 tot en met 59 jaar is de sterftekans 0,3 procent, voor zestigers is dat 1 procent, voor zeventigers 4 procent en voor tachtig en ouder 24 procent. Deze sterftekansen zijn ook terug te zien in de statistieken. De afgelopen twee weken overleed er niemand jonger dan 50 jaar. Twee op de drie Nederlanders die aan de infectieziekte overleden, was ouder dan 80.

Dat de sterftecijfers lager zijn dan verwacht, heeft ook te maken met een ontwikkeling die optimistisch stemt. De overlevingskansen stijgen door betere behandelingen. Die ontwikkeling is internationaal terug te zien. Er is meer kennis bij artsen en er is medicatie die het ziektebeeld verlichten, zoals dexamethason en bloedverdunners.

Rol verpleeghuizen

Volgens het RIVM zijn er 6800 Nederlanders overleden aan Covid-19, maar dat cijfer klopt niet. Dat zijn alleen de sterftegevallen waarbij bekend is dat de overledene corona had. De oversterftecijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek geven een beter inzicht. Daaruit is op te maken dat er ruim 10.000 Nederlanders zijn bezweken aan het virus. Ruim 30 procent meer dus dan volgens de RIVM-cijfers. Hou dat ook in gedachten bij het rijtje cijfers aan het begin van dit artikel. Waarschijnlijk lagen ook die 30 procent hoger door onderrapportage. Die onderrapportage is nu minder omdat er meer wordt getest.  

60 procent van de coronadoden komen uit de verpleeghuizen en van personen die thuis langdurige zorg ontvingen. Meestal zijn dat ouderen, maar ook jongeren met chronische ziekten overleden.

Het aandeel van de langdurige zorg in de sterfte is nu lager. Van de oversterfte in de afgelopen maand komt tussen de 25 en 40 procent uit verpleeghuizen. Waarbij aangetekend dat de gegevens van het CBS niet verder gaan dan 11 oktober. De trend is namelijk zorgwekkend omdat het virus toch weer de verpleeghuizen binnen sluipt. 

Lees ook:

Hoe werkt het nieuwe wapen in de strijd tegen corona?

Britse onderzoekers ontdekten een nieuw wapen tegen Covid-19. Het kan inderdaad het ziekteverloop verbeteren, zeggen Nederlandse experts, maar het virus is er nog niet mee verslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden