null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

Het ConsultPost-Covid-19

Herstellen van long covid: hoe pak je dat aan? Dit zijn de belangrijkste adviezen

Je conditie weer op peil brengen na long covid is een balanceeract: wie te snel wil gaan, kan een terugslag krijgen.

Marten van de Wier

Wat is de definitie van long covid?

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt long covid officieel ‘post-Covid-19’. De klachten ontstaan volgens de WHO meestal binnen drie maanden na besmetting, en houden volgens de WHO-definitie minstens twee maanden aan.

De aard van de klachten loopt uiteen. Het gaat onder andere om benauwdheid, vermoeidheid, een hardnekkige hoest, spierpijn, koorts en angstgevoelens of depressie. Wat kun je als patiënt met long covid doen om je herstel te bevorderen?

Hoe herstel je van long covid?

Je conditie opbouwen is een balanceeract. Het is belangrijk om te bewegen, maar ook op te letten dat je je lichaam niet te zwaar belast. Teveel willen doen zorgt vaak voor een terugslag, waarschuwde revalidatiearts Paulien Goossens vorig jaar tijdens een online seminar van het Longfonds en Chronisch ZorgNet. “Als je een goede dag hebt, en je denkt: ‘yes, ik ga veel doen!’, dan kan het dat je gestraft wordt met drie hele slechte dagen.”

Meer dan 11.000 Nederlanders hebben zich gemeld bij C-support, de organisatie die patiënten met long covid ondersteunt. Omdat niet iedereen voor hulp aanklopt, is dat slechts het topje van de ijsberg. Het Longfonds, dat de belangen van long covid-patiënten behartigt, schat in dat het tienduizenden mensen worstelen met die aandoening.

‘Doe op goede dagen maximaal 20 procent meer’

Zij raadt aan om je conditie op te bouwen volgens de ‘20-3-20-regel’. Daarbij ga je uit van je eigen basisniveau: datgene wat je op de meeste dagen aankunt. Op goede dagen doe je maximaal 20 procent meer dan normaal.

Op slechte dagen maximaal 20 procent minder. Heb je drie dagen achter elkaar een goede dag, dan geldt dat energieniveau als je nieuwe basisniveau, waar je op goede dagen weer 20 procent bij mag optellen.

Een andere manier om je grenzen te bewaken, is volgens het Longfonds de Borgschaal. Patiënten kunnen daarop aangeven hoe kortademig en vermoeid ze zijn. 0 is helemaal niet vermoeid/kortademig, 10 is ‘helemaal geen adem meer’ of ‘heel erg zwaar vermoeid’.

Wie aan zijn conditie werkt met long covid, zou tijdens een activiteit een score van maximaal 4 mogen hebben, wat staat voor ‘tamelijk buiten adem’ of ‘redelijk zwaar’. Is je score hoger, dan is het verstandig twee minuten rust te nemen. Komt de score dan nog niet onder de vier, dan is twee uur rust nodig.

Een fysiotherapeut of ergotherapeut kan helpen bij het opbouwen van conditie. Bij een heel klein deel van de patiënten is opname in een revalidatiekliniek nodig.

Voldoende eiwit eten helpt bij spieropbouw na long covid

Ook goed eten is belangrijk, stelt Coronaplein.nu, de website met informatie voor (long-)covidpatiënten van het Longfonds. Long covid-patiënten hebben vaak last van een slechte eetlust. Voor het herstel is het belangrijk om goed te eten, met voldoende koolhydraten, vetten en eiwitten.

Omdat eiwitten helpen verzwakte spieren weer op te bouwen, raadt het Coronaplein aan die extra te eten tijdens het herstel. Eiwitten zitten onder andere in vlees, vis, zuivel, eieren, peulvruchten en noten.

Het herstel gaat met ups en downs, en dat brengt voor veel patiënten een hoop onzekerheid met zich mee. “Erken en accepteer hoe je je voelt”, adviseren experts op Coronaplein.nu. Stel geen termijn vast waarin je hersteld wilt zijn, maar beslis iedere dag wat er mogelijk is. “Kijk naar de dingen waar je wel controle over hebt, naar wat je wel lukt en vergelijk jezelf niet met anderen.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden