Testcapaciteit

Groot of klein, elk laboratorium heeft last van schaarste

De coronateststraat op vliegveld Schiphol.Beeld ANP

Door tekorten bij laboratoria lopen de GGD’s vast met de testen. Hoe komt dat?

De reden voor het tekort aan testcapaciteit? Dat is niet de felle strijd tussen de laboratoria die vechten om marktaandeel, zegt Ann Vossen, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie. Het gebrek aan testkits is de reden. En daar heeft elke laboratorium mee te maken, groot of klein, zegt Vossen.

Om de uitslag van een test vast te stellen, gaan de monsters die de GGD’s hebben afgenomen naar een laboratorium. In Nederland zijn dat vooral laboratoria van ziekenhuizen, waar microbiologen werken. Daarnaast zijn er grotere, commerciële testcentra in Nederland. Die twee zouden elkaar vliegen afvangen, om zo marktaandeel te behouden, ten koste van de testcapaciteit en dus van de volksgezondheid. 

Dat beeld klopt volgens Vossen niet. “We werken nu met 64 laboratoria die aan Covid-diagnostiek doen. Sommige zitten aan hun maximale capaciteit, bij andere zit er nog rek in. We hebben iedereen nodig, dus ik ben alleen blij dat grote laboratoria als Sanquin meedoen.”

Werkwijze omdraaien

Sanquin, bekend van de bloedbank, kan 7200 testen per dag uitvoeren. Dat aantal halen ze nu bij lange na niet. De apparatuur en de menskracht is er wel, zegt een woordvoerder, maar het ontbreekt aan de testkits. Op dit moment gaan de testkits eerst naar kleinere laboratoria in de ziekenhuizen. Hebben zij voldoende, dan gaat het overgebleven materiaal naar de grotere laboratoria. Daar zit volgens Sanquin het probleem. Als het de kleinere laboratoria over de schoenen loopt, moeten de grote bijspringen. Maar dat kan niet van de ene op de andere minuut. Dat is een flinke logistieke operatie. Is het niet handiger om de werkwijze om te draaien, dus eerst de grote laboratoria bevoorraden en dan de kleinere, vraagt Sanquin zich af? Dat scheelt veel onnodig logistiek werk, wat ten goede komt aan de snelheid van het gehele testproces.

Maar ook dan zal de schaarste aan testmaterialen blijven. Daarom wijkt het ministerie van volksgezondheid uit naar Duitsland. Daar zijn de laboratoria veel groter dan in Nederland. Bovendien lijkt er geen tekort te zijn aan testkits. Waarom dat zo is, is niet helemaal duidelijk, maar het kan ermee te maken hebben dat Duitsland zelf testmateriaal maakt.

Zelf maken

“Het zal mooi zijn als we in de Europa en Nederland op grote schaal zelf materialen konden maken”, zegt Vossen. “Want je hebt nu ook nog het verhaal Europa en de Verenigde Staten. Een aantal testen waar we een tekort aan hebben, komt uit de VS. De bulk van de materialen blijft daar en Europa moet het met een kleiner deel doen.”

Vossen is blij met de hulp uit Duitsland. “Zij zijn net zo goed als onze laboratoria geaccrediteerd voor het uitvoeren van deze diagnostiek. Dat is borging van de kwaliteit. Maar er zijn extra wensen die wij ook belangrijk vinden. Als de GGD vragen heeft over een testresultaat, moeten ze iemand snel kunnen bereiken, of materiaal kunnen opvragen als men wil kijken naar de vingerafdruk van het virus om te zien of bepaalde stammen aan elkaar zijn gerelateerd. Dat hoort ook bij kwaliteit. Ik weet niet wat daarover is afgesproken met de Duitse laboratoria.”

Met de extra informatie kunnen de GGD’s in de gaten houden hoe het virus zich in de verschillende regio’s van Nederland gedraagt. Dat soort informatie komt vooral vanuit de kleinere ziekenhuislaboratoria. Daarom ook zien de GGD’s liever dat de testkits eerst worden verdeeld over de ziekenhuizen, en pas daarna naar de grotere laboratoria gaan.

Lees ook:

Laboratoria kunnen meer testen niet aan, GGD mag niet opschalen

De GGD’s blijven worstelen met de grote vraag naar coronatests. Door tekort aan capaciteit bij laboratoria loopt het testsysteem nu helemaal vast. Aan hulp van Defensie is daardoor geen behoefte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden