Geneesmiddelen

Er komt een onderzoek naar proefdiervrije vaccinontwikkeling tijdens coronacrisis

In het apen-testcentrum in Rijswijk worden honderden apen geïnfecteerd met Covid-19 voor onderzoek naar een coronavaccin.Beeld Werry Crone

Er komt een onderzoek naar de impact van de coronacrisis op dierproeven en kansen die de pandemie biedt voor proefdiervrije alternatieven.

Het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) start een omvangrijk onderzoek naar de impact van de ontwikkeling van coronavaccins en -medicatie op het gebruik van proefdieren. Minister Carola Schouten van Landbouw hoopt daarbij ook lessen te leren uit proefdiervrije methoden die onderzoekers wereldwijd gebruiken bij onderzoek naar Covid-19. “We willen kansen voor proefdiervrije innovaties in beeld krijgen”, zei Schouten donderdagmiddag tijdens een debat over dierproeven en proefdiervrije innovatie in de Tweede Kamer. In maart komt het NCad met een eerste tussenrapport.

Het kabinet wil net zoals veel politieke partijen het aantal proeven met dieren verminderen, maar de praktijk is weerbarstig.  Vorig jaar vonden 448.000 dierproeven plaats in Nederland. Dat aantal is ten opzichte van 2016 nauwelijks gedaald. Onderzoekers benadrukken dat proefdieren vaak onmisbaar en in sommige gevallen wettelijk verplicht zijn bij de ontwikkeling van vaccins en medicatie. Op dit moment zijn er nog weinig proefdiervrije alternatieven voor onderzoek naar complexe ziektes als Covid-19. De vraag naar proefdieren is vanwege de coronacrisis groot en staat op gespannen voet met de wens om het aantal dierproeven af te bouwen. 

Schouten benadrukt dat er nog een lange weg te gaan is, maar dat er wel degelijk wat gebeurt. “Er worden dierproeven gebruikt, maar er wordt ook nagedacht over alternatieven”, zegt ze. Stichting Proefdiervrij en de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw) stelden afgelopen zomer al extra geld beschikbaar voor proefdiervrij onderzoek naar Covid-19. Daarvoor zijn vijf onderzoeken geselecteerd waarbij gebruik wordt gemaakt van modellen zonder dieren.

D66 optimistisch

De minister wil daarnaast een doorstart maken met project Transitie Proefdiervrije Innovatie (TPI) dat is ingezet om onderzoekers te stimuleren om meer dierproefvrije alternatieven toe te passen en deze te ontwikkelen. D66 is daar optimistisch over. “Nederland moet op dit gebied een biotech-hub worden, waarmee we ook veel geld kunnen verdienen”, stelde Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot tijdens het debat. “Dierproeven zijn namelijk langzaam en duur.” 

Andere Kamerleden zijn kritisch over het aantal dierproeven dat maar niet afneemt. Arne Weverling van de VVD noemt het een ‘noodzakelijk kwaad’. “Proefdiervrij werken is een ambitie, maar voorlopig niet haalbaar”, luidt zijn sceptische verwachting. SP-Kamerlid Frank Futselaar zegt ‘somber’ te zijn. “We zien de inspanningen maar niet terug in de cijfers.” Frank Wassenberg van Partij voor de Dieren is gefrustreerd en hoopt dat er ‘eindelijk’ een slag kan worden gemaakt met het terugdringen van het aantal dierproeven. Ik zou graag willen dat we, als we hier volgend jaar weer zitten, eindelijk een keer kunnen zeggen: we zien dat het aantal substantieel begint te dalen.”

Lees ook:

Iedereen wil er vanaf, maar bij de zoektocht naar het coronavaccin blijft deze proefaap onmisbaar

Het terugdringen van het aantal dierproeven lukt maar mondjesmaat. Bij de zoektocht naar een coronavaccin en medicatie is alle hoop gericht op resultaat uit proeven met apen, die het kabinet juist wil afbouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden