Oversterftecijfers

Er gingen 90.000 levensjaren verloren door Covid-19 vorig jaar, ruim vijf jaar per coronadode

null Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht
Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Vorig jaar gingen 90.000 levensjaren verloren door Covid-19. De onderzoekers van Netspar houden er in die som rekening mee dat van hen die overleden sommigen al een slechtere levensverwachting hadden.

De Nederlanders die vorig jaar overleden aan covid hadden zonder corona gemiddeld 5,5 jaar langer geleefd. Dat blijkt uit een nieuwe schatting van wetenschappers, de meest betrouwbare tot dusver. Het totale verlies aan levensjaren, bij alle in 2020 door corona overleden mensen, komt op ongeveer 90.000. De onderzoekers gaan daarbij uit van ruim 16.000 overledenen aan corona vorig jaar, op basis van de oversterftecijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

De cijfers komen uit een rapport van Netspar, een netwerk van wetenschappers op het gebied van ouder worden en pensioenen, verbonden aan Tilburg University. Anders dan bij eerdere cijfers houdt Netspar rekening met andere aandoeningen die een deel van de covidpatiënten al had, zoals long- of hartklachten. Daardoor was bij hen de levensverwachting voor ze covid kregen al minder goed, en is het verlies aan levensjaren niet geheel toe te schrijven aan corona.

‘Vijf levensjaren is toch een hele tijd’

“Onze boodschap is genuanceerd”, zegt gezondheidseconoom Bram Wouterse van de Erasmus Universiteit, een van de auteurs. “Mensen zeggen soms over patiënten die aan covid overleden: dat zijn mensen die toch al op omvallen stonden. Dat is niet zo. Vijf levensjaren, dat is toch een hele tijd. Het is niet zo dat mensen gemiddeld nog maar 3 maanden te leven hadden.”

Lees ook:

Kwetsbaren laten hun stem horen: Ik ben Freek, hartpatiënt en #GeenDorHout

Aan de andere kant is het verlies aan levensjaren volgens Wouterse en zijn collega’s ook weer niet zo dramatisch als uit eerdere cijfers van het RIVM naar voren kwam. Volgens het RIVM leidde alleen al de eerste golf tot een verlies van ruim 58.000 levensjaren. Dat komt neer op ruim 9 jaar per overledene. Bij die berekening is geen rekening gehouden met de gezondheidsproblemen die covidpatiënten al hadden.

Netspar deed dat wel. Daarbij namen de onderzoekers bijvoorbeeld mee of een 65-jarige man in een verpleeghuis woonde of een aandoening had als diabetes of COPD had, waardoor zijn levensverwachting al slechter was dan van een gezonde 65-jarige.

Tien keer zo hoog als bij normale griepgolf

De onderzoekers gebruikten daarbij gegevens over onderliggend lijden van covidpatiënten, die door het RIVM zijn geregistreerd. Daarbij gaat het steeds om maar één aandoening: de Netspar-onderzoekers konden er dus geen rekening mee houden dat sommige covidpatiënten al meerdere ziekten onder de leden hadden.

Longkanker is in Nederland al jaren de bron van het grootste verloren aantal levensjaren. Voor wat betreft 2020 staat Covid-19 in elk geval samen met longkanker in de top 2, zegt Wouterse. Volgens de onderzoekers was het aantal verloren levensjaren door covid tien keer zo hoog als dat van een normale griepgolf.

Het RIVM komt binnenkort met een eigen actuele inschatting van het verloren aantal levensjaren. Volgens een medewerker is de methode die het RIVM gebruikt een ‘gangbare manier om ziektelast te meten’.

Lees ook:

Deze mensen overleden aan het coronavirus

Trouw maakte vorig jaar met Allerzielen deze serie portretten van mensen die overleden aan het coronavirus, om de doden een gezicht te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden