AnalyseCoronamaatregelen

Een nóg strengere lockdown, is dat nou zo’n gek idee?

Lege straten in Groningen.Beeld EPA

Een verzwaring van de coronamaatregelen werd door het kabinet besproken, maar die komen er voorlopig niet. Was dat toch een goed idee geweest?  

Het kwam niet uit de lucht vallen dat er geen ruimte is voor versoepeling van de lockdown, met het oog op de de situatie in de zorg. Zoals verwacht, en eerder al uitgelekt, werd de lockdown dinsdag met drie weken verlengd. Minder mensen hielden er waarschijnlijk rekening mee dat ook een verzwaring van de maatregelen door het kabinet werd besproken, zoals de invoering van een avondklok. Deze werd dinsdag niet aangekondigd, maar wel achter de hand gehouden.

Wat de verlengde lockdown precies betekent leest u hier. 

Een nóg strengere lockdown, is dat nu een gek idee? Wie dinsdag het weekrapport van het RIVM bekeek, zal hebben gedacht: waarom praat het kabinet nu nog over het inzetten van zwaarder geschut? Het instituut constateerde dat er eindelijk een effect zichtbaar is van de harde lockdown die op 15 december inging. Voor het eerst sinds begin december meldde het RIVM dinsdag minder dan vijfduizend besmettingen na één etmaal. Het aantal ic- en ziekenhuisopnames daalde afgelopen week met 12 tot 18 procent.

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) geven tijdens een persconferentie een toelichting op de coronamaatregelen in Nederland.Beeld ANP

Britse mutatie

Dat er toch over verzwaringen wordt nagedacht, heeft diverse oorzaken. Het aantal positieve tests daalt weliswaar, maar het aantal afgenomen tests ook. Afgelopen week kreeg 12,8 procent van de Nederlanders die zich liet testen te horen dat ze geïnfecteerd zijn. Dat is nog veel te hoog: de vuistregel is dat dit percentage minimaal onder de 5 procent moet liggen.

Een tweede reden voor bezorgdheid is de Britse mutatie van het virus. Vrijwel iedereen heeft de afgelopen dagen gezien wat er in Groot-Brittannië gebeurt. Ziekenhuizen puilen uit met patiënten, besmettingscijfers exploderen. De variant van het virus grijpt steeds verder om zich heen en lijkt ook Ierland nu hard te treffen.

Deze Britse variant is ook in Nederland gezien. Maandag kondigde de GGD aan dat alle inwoners van de gemeente Lansingerland (63.000 mensen) worden getest om te zien of de besmettelijkere mutatie er gevaarlijk rondwaart. Ook in Dronten, Bunschoten en Rotterdamse wijk Charlois gaat de GGD dit doen, bleek dinsdagavond. Over grof geschut gesproken.

Operaties uitgesteld

Sommige deskundigen zeggen dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken. Nog maandenlang op het huidige hoge niveau aanmodderen vinden ze niets. Dat ‘maandenlang’ is overigens niet uit de lucht gegrepen: dinsdag waarschuwde bondskanselier Angela Merkel dat Duitsland vermoedelijk tot april in lockdown zit. Een van de redenen: het gevaar van de Britse virusmutatie.

Als je toch nog weken in lockdown zit, doe het dan goed en ruim het virus uit de weg, klinkt het hier en daar. Vanuit het oogpunt van de zorg valt daar iets voor te zeggen. In aanloop naar de tweede golf was de doelstelling van het kabinet dat de reguliere zorg op peil moest blijven. Dat is mislukt. Operaties worden massaal uitgesteld, alle niet-urgente zorg is afgeschaald. De vaccinatiestrategie werd zelfs omgegooid voor de (acute) zorg, ten koste van kwetsbaren.

Alle epidemiologen zijn het erover eens dat het aantal contactmomenten omlaag moet. Afgelopen week raakte 36 procent van de mensen besmet door een bezoek van vrienden of familie. Een avondklok zou de mogelijkheid om op bezoek te gaan beperken. Het verbieden van visite, of het aanwijzen van één vaste bezoeker al helemaal. In België lijkt een dergelijke lockdown, met avondklok en visitebeperking, een succes. Daar duurde de piek van de tweede golf veel korter en ligt het aantal besmettingen relatief veel lager.

Vlam in de pan

Maar waar ligt de grens van wat mensen kunnen hebben? In oktober keek het kabinet al eens naar de mogelijkheid van een ‘volledige lockdown’. De conclusie: erg ingrijpend, enorme juridische complicaties en moeilijk te handhaven. Ook werd niet uitgesloten dat dan de vlam in de pan slaat. ‘Maatschappelijke onrust is reëel’, stond in de notitie.

Nog een nadeel: ook zo’n ‘volledige lockdown’ werkt niet kort, als één klap met een hamer. Zo gauw maatregelen worden versoepeld, grijpt het virus weer zijn kans. Zeker een besmettelijker virus, zoals de Britse variant. En dus houdt het kabinet dergelijke maatregelen nog achter de hand, zolang er een keuze is. 

Lees ook:

Over het nut en nadeel van die steeds terugkerende avondklok

Ook dit keer komt hij er waarschijnlijk niet, maar de optie verdwijnt nooit definitief van tafel. De avondklok is volgens sommigen noodzakelijk om het virus eronder te krijgen, volgens anderen een zinloze vorm van huisarrest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden